Komisja Europejska oczekuje nałożenia kar finansowych wobec Polski i Hiszpanii za niewdrożenie do prawa krajowego przepisów dotyczących systemu handlu uprawnieniami do emisji (ETS) w sektorze lotniczym. Termin na transpozycję przepisów minął 31 grudnia 2023 r. Komisja wszczęła procedurę naruszenia wobec obu państw już w styczniu 2024 r. Działania, które władze rozpoczęły do tej pory, uznała za niewystarczające.

Nowelizacja przepisów

Chodzi nowelizację z 2023 r. dyrektywy dotyczącej wkładu lotnictwa w unijny cel zmniejszenia emisji. Celem noweli jest zwiększenie udziału tego sektora w redukcji emisji gazów cieplarnianych. Zakłada m.in. stopniową likwidację darmowych uprawnień do emisji dla linii lotniczych oraz wprowadza do prawa UE zasady systemu CORSIA (ang. Carbon Offsetting and Reduction Scheme for International Aviation) stworzonego przez Organizację Międzynarodowego Lotnictwa Cywilnego. System ten wymaga od przewoźników kompensowania wzrostu emisji poprzez zakup odpowiednich jednostek redukcji emisji. To pierwszy na świecie system handlu emisjami skierowany do konkretnej branży.

„Lotnictwo odpowiada za 3,7 proc. emisji CO₂ w całej gospodarce UE. Na świecie odsetek ten wynosi od 2 do 3%” – podał Parlament Europejski w podsumowaniu posiedzenia plenarnego z kwietnia 2023 r. Zmienione przepisy mają zwiększyć wkład sektora lotniczego w realizację unijnych celów klimatycznych oraz wdrożyć globalny system kompensacji i redukcji emisji w lotnictwie międzynarodowym.

Zmienione przepisy dotyczące EU ETS są kluczowym elementem unijnych ram polityki klimatycznej do 2030 r. oraz unijnej ścieżki prowadzącej do osiągnięcia neutralności klimatycznej do 2050 r. Zmienione przepisy wzmacniają i rozszerzają EU ETS, zwiększają redukcję emisji we wszystkich sektorach objętych systemem i przyczyniają się do osiągnięcia prawnie wiążących celów klimatycznych UE na mocy Europejskiego prawa o klimacie. Pełna transpozycja tych dyrektyw zapewnia zatem właściwe funkcjonowanie EU ETS, unikając zakłóceń na rynku wewnętrznym
– napisała Komisja Europejska w komunikacie prasowym dotyczącym skierowania sprawy do TSUE.

Stanowisko Polski

Ministerstwo Klimatu i Środowiska przekazało Polskiej Agencji Prasowej we wtorek, że Polska kontynuuje działania legislacyjne mające na celu jak najszybsze przyjęcie przepisów niezbędnych do transpozycji tej dyrektywy.

Transpozycja jest wdrażana poprzez projekt ustawy o zmianie ustawy o systemie handlu uprawnieniami do emisji gazów cieplarnianych oraz niektórych innych ustaw (UC39); projekt jest obecnie rozpatrywany przez Radę Ministrów. Komisja Europejska jest informowana o przyczynach opóźnienia i harmonogramie legislacyjnym wdrożenia dyrektywy.
Ministerstwo Klimatu i Środowiska

Jednocześnie Komisja zdecydowała o skierowaniu do Trybunału skargi wobec Hiszpanii za niewdrożenie znowelizowanej dyrektywy dotyczącej unijnego systemu handlu emisjami ETS jako całości. Przepisy te rozszerzają system m.in. na transport morski oraz wzmacniają fundusze wspierające transformację klimatyczną.

AJ/PAP