Najcieplejszy miesiąc w historii. Zmiana klimatu i El Niño napędzają rekordy

Sierpień 2026 r. był najcieplejszym miesiącem w historii pomiarów, na równi z lipcem 2023 r. – wynika z danych przedstawionych przez Copernicus Climate Change Service (C3S). Europa Zachodnia doświadczyła najcieplejszego lata w historii, a średnia temperatura powierzchni morza w obszarze pozabiegunowym osiągnęła w zeszłym miesiącu rekordowy poziom. Za nami okres fal upałów i rekordów, ale spalanie paliw kopalnych i silne El Niño sprawia, że w kolejnych miesiącach mogą być notowane nowe ekstrema.

Najcieplejszy sierpień najcieplejszym miesiącem w historii pomiarów

Średnia globalna temperatura w sierpniu 2026 r. wyniosła 16,96°C. To o 1,65°C więcej niż średnia dla sierpnia sprzed epoki przemysłowej i o 0,85°C więcej niż średnia z lat 1991-2020. Właściwie na równi z lipcem 2023 r. – gdy średnia globalna temperatura wyniosła 16,95°C – jest najcieplejszym miesiącem w zbiorze danym ERA5, gromadzącym pomiary od 1940 r. W 2023 r. również występowało zjawisko El Niño.

W ubiegłym miesiącu zanotowano również najwyższą miesięczną średnią temperaturę powierzchni morza na obszarze pozabiegunowym (SST) – na równi z marcem 2024 r., gdy także miało miejsce zjawisko El Niño. W sierpniu 2026 r. miesięczna SST wyniosła 21,07°C. Odnotowano także najwyższą w historii średnią dzienną globalną temperaturę powierzchni morza w obszarze pozabiegunowym, wynoszącą 21,11°C. Jak podkreślił Copernicus, to ustalenie opiera się na danych z zestawu danych ERA5. Według niektórych innych zestawów danych, średnie miesięczne temperatury powierzchni morza nie były najwyższe w historii.

W tym okresie rekordowo wysokie temperatury powierzchni morza notowano na całym tropikalnym Pacyfiku, czyli regionie, gdzie rozwija się El Niño, wyjątkowo silne w tym roku, które wciąż się nasila zgodnie z informacjami podanymi przez Światową Organizację Meteorologiczną. Rekordowo wysokie SST notowano także w Europie – na wybrzeżu Atlantyku i w zachodniej części Morza Śródziemnego, gdzie często występowały silne fale upałów morskich.

Na poniższej mapie kategorie oznaczone kolorami odnoszą się do percentyli rozkładów temperatur dla okresu odniesienia 1991–2020 – obecnej 30-letniej normy klimatycznej. Kategorie ekstremalne („najchłodniejsze” i „najcieplejsze”) oparte są na rankingach dla sierpnia z okresu 1979–2026. Wartości obliczono wyłącznie dla oceanów wolnych od lodu. Obszary pokryte lodem morskim i szelfami lodowymi w sierpniu 2026 r. zaznaczono kolorem jasnoszarym.

Rekordowe lato

Sierpień był ostatnim miesiącem najcieplejszego lata w historii Europy Zachodniej. Meteorologiczne lato 2026 r. (od początku czerwca do końca sierpnia) było średnio cieplejsze o 2,54°C w porównaniu do średniej z lat 1991-2020. Tym samym rekord z 2003 r., gdy lato było średnio cieplejsze o 1,98°C, został pobity. Trzecie miejsce należy obecnie do lata z 2022 r. Na poniższym wykresie po prawej widać, że lata po 2015 r. stały się średnio cieplejsze, niż wcześniejsze.

Na wykresie po lewej kategorie oznaczone kolorami odnoszą się do percentyli rozkładów temperatur dla okresu odniesienia 1991–2020. Kategorie „najchłodniejsze” i „najcieplejsze” oznaczają obszary, w których temperatury były najniższe lub najwyższe w okresie czerwiec–sierpień w latach 1979–2026.

Sierpień 2026 roku był niezwykłym miesiącem w historii globalnych danych klimatycznych. Był to zarówno najcieplejszy sierpień, jak i najcieplejszy miesiąc w historii, z temperaturami globalnymi sięgającymi 1,65°C powyżej poziomu sprzed epoki przemysłowej, co oznaczało powrót temperatur globalnych powyżej 1,5°C. W połączeniu z rekordowymi temperaturami powierzchni mórz i najcieplejszym latem w historii Europy Zachodniej, obserwacje te pokazują, jak zmiany klimatu napędzają ekstremalne zjawiska zarówno w atmosferze, jak i oceanach. Skutki tych warunków są coraz bardziej odczuwalne przez społeczności, gospodarki i ekosystemy na całym świecie.
Samantha Burgess, Strategiczna Kierowniczka ds. Klimatu w ECMWF

W Europie Zachodniej w sierpniu nie odpuszczały fale upałów, które w tym roku rozpoczęły się już w maju. W dużej części regionu, a także w części Europy Środkowej i Wschodniej, panowała również rozległa susza, także często utrzymująca się od maja. W wielu europejskich rzekach notowano niskie przepływy, w tym Renie, Dunaju, Dnieprze i Bugu. Wyjątkowo niskie przepływy odnotowano także w Wiśle, Glommie, Rodanie, Sekwanie i Padu, zanim warunki nieznacznie poprawiły się po opadach pod koniec miesiąca.

Ogólnie na całym świecie okres od czerwca do sierpnia 2026 r. był najcieplejszym okresem w historii pomiarów, porównywalnym z tym samym okresem w roku 2024. W całej Europie sierpień 2026 r. był czwartym najcieplejszym sierpniem w historii prowadzonych pomiarów, a lato 2026 r. było trzecim najcieplejszym latem, po latach 2024 i 2022.