Wielkie pieniądze i wyzwania. KPO napędza transformację energetyczną

Debata pod tytułem „Miliardy w energetykę, większe bezpieczeństwo? Bilans transformacji Polski” odbyła się 9 września w pawilonie Ministerstwa Funduszy i Polityki Regionalnej. W rozmowie moderowanej przez redaktora Karola Byzdrę udział wzięli Monika Dołowiec, dyrektorka Departamentu Koordynacji KPO w MFiPR, dr Krzysztof Księżopolski, prezes Institute for Security, Energy and Climate Studies, oraz Justyna Piszczatowska, wydawczyni portalu Green-news.pl.

Punktem wyjścia do dyskusji była bezprecedensowa skala środków przeznaczonych na przebudowę polskiej energetyki. Z KPO na ten cel skierowano blisko 110 mld zł, czyli niemal połowę wartości całego polskiego planu. Pieniądze mają przyspieszyć modernizację infrastruktury, rozwój nowych źródeł energii oraz zwiększyć odporność systemu, który przez kolejne dekady będzie stanowił jeden z najważniejszych filarów bezpieczeństwa państwa. Największym instrumentem finansowym jest Fundusz Wsparcia Energetyki o wartości 67,2 mld zł, którego cała dostępna pula została już zakontraktowana. Ponad 61 mld zł przeznaczono na modernizację i rozbudowę sieci przesyłowych oraz dystrybucyjnych, natomiast blisko 6 mld zł skierowano na odnawialne źródła energii i inne przedsięwzięcia związane z transformacją.

Istotną część środków przeznaczono także na rozwój morskiej energetyki wiatrowej. Na preferencyjne pożyczki wspierające budowę farm na Bałtyku zabezpieczono prawie 5 mld euro, czyli około 20–21 mld zł. Kolejne 2,117 mld zł trafiło na technologie wodorowe, a dofinansowanie otrzymały projekty o łącznej mocy 343 MW, obejmujące produkcję odnawialnego i niskoemisyjnego wodoru, jak również elementy infrastruktury służącej jego magazynowaniu oraz transportowi.

Pozostałe środki przeznaczono m.in. na magazyny energii, termomodernizację budynków, wymianę źródeł ciepła, poprawę efektywności energetycznej przedsiębiorstw, rozwój społeczności energetycznych, budowę portów instalacyjnych i serwisowych dla sektora offshore, rozbudowę sieci gazowych oraz wzmacnianie odporności całego systemu energetycznego.

Uczestnicy debaty starali się odpowiedzieć na pytanie, jak głęboko finansowanie z KPO zmieniło polską energetykę i czy pieniądze zostały skierowane tam, gdzie bariery dla transformacji są największe. Szczególne miejsce w rozmowie zajęły inwestycje sieciowe, bez których dalszy rozwój odnawialnych źródeł energii, magazynów oraz energetyki rozproszonej będzie coraz trudniejszy. Dyskutanci zastanawiali się również, czy koncentracja największej części finansowania w rękach państwowych operatorów sieci i dużych spółek energetycznych odpowiada rzeczywistym potrzebom systemu, czy też może utrwalać dotychczasową strukturę sektora. W tym kontekście poruszono kwestię dostępu do środków dla samorządów, prosumentów oraz prywatnych inwestorów, których aktywność będzie niezbędna do przeprowadzenia transformacji na poziomie lokalnym.

Rozmowa dotyczyła nie tylko technicznych i finansowych aspektów KPO, lecz także sposobu komunikowania tego programu opinii publicznej. Uczestnicy oceniali, czy skala inwestycji energetycznych została odpowiednio przedstawiona Polakom oraz czy rządzący potrafili zbudować wokół KPO spójną opowieść o modernizacji państwa, bezpieczeństwie i przyszłości krajowej gospodarki.

XXXV Forum Ekonomiczne w Karpaczu odbywało się w dniach 8–10 września. Wydarzenie po raz kolejny zgromadziło przedstawicieli rządu, biznesu, nauki, mediów i organizacji społecznych, stając się przestrzenią rozmowy o najważniejszych wyzwaniach stojących przed Polską oraz całą Europą. Jednym z najmocniej obecnych tematów tegorocznej edycji była energetyka, która coraz wyraźniej łączy politykę gospodarczą, bezpieczeństwo państwa i konkurencyjność przemysłu.