Specustawa energetyczna coraz bliżej. Resort Energii chce przyspieszyć inwestycje w sektorze

„Nie chodzi wyłącznie o kwestie związane z permittingiem dla odnawialnych źródeł energii, ale o usprawnienie procedur inwestycyjnych w całym sektorze. Nie możemy dłużej czekać na decyzje środowiskowe ani tak długo planować inwestycji. Obecne procedury trwają zbyt długo w stosunku do potrzeb i tempa realizacji projektów” – powiedział Miłosz Motyka w rozmowie z E24.

Ministerstwo Energii szykuje duże zmiany

Minister dodał także, że jego resort pracuje nad inicjatywą legislacyjną, która pozwoli skrócić część obowiązujących procedur.

Na tym etapie nie przesądzamy jeszcze, czy będzie to specustawa energetyczna, czy inna forma zmian legislacyjnych. Impulsem do podjęcia tych działań są również doświadczenia z koordynacji międzyresortowej. Rozwiązania stosowane m.in. w Ministerstwie Obrony Narodowej i Ministerstwie Infrastruktury pozwoliły już przyspieszyć realizację części inwestycji
Miłosz Motyka, minister energii

Dodał, że obecnie ministerstwo jest na etapie powoływania zespołu, zbierania uwag i postulatów oraz identyfikowania ryzyk zgłaszanych przez przedstawicieli branży energetycznej.

„Chcemy, aby w pracach uwzględnione zostały rzeczywiste potrzeby całego sektora. Nie wyznaczamy jeszcze ostatecznego terminu zakończenia prac, ale zakładamy, że do końca roku zespół zbierze wszystkie uwagi i wnioski, które posłużą do przygotowania dalszych rozwiązań” – podkreślił.

Branża energetyczna od lat na to czeka

O przyspieszenie procesów inwestycyjnych, w tym wydawania decyzji administracyjnych, a zwłaszcza środowiskowych, branża energetyczna zabiega od dawna.

Obecnie proces uzyskiwania zgód i zezwoleń przed rozpoczęciem inwestycji w sektorze energetycznym trwa latami.

Przykładowo, według danych i analiz Polskiego Stowarzyszenia Energetyki Wiatrowej (PSEW), pełne przygotowanie inwestycji w segmencie lądowych farm wiatrowych (tzw. faza developmentu, czyli okres do momentu uzyskania gotowości do budowy) trwa w Polsce średnio od 7 do 8 lat.

Z kolei realizacja projektu w segmencie wielkoskalowej fotowoltaiki, według danych m.in. Instytutu Energetyki Odnawialnej i Polskiego Stowarzyszenia Fotowoltaiki, trwa średnio do pięciu lat. Podobny czas dotyczy biogazowni rolniczych.

W większości przypadków główną barierą dla inwestorów są odmowy wydania warunków przyłączenia do sieci przez operatorów systemów dystrybucyjnych (OSD), a także zmiany w planowaniu przestrzennym. Wiele czasu pochłania też uzyskiwanie decyzji środowiskowych.

Czy energetyka doczeka się własnej specustawy?

W ostatnim czasie coraz częściej pojawiają się głosy o potrzebie przyjęcia odrębnej specustawy dla energetyki. Jest to związane przede wszystkim z ambitnymi celami transformacji określonymi w Krajowym Planie Energii i Klimatu ( KPEiK), który wyznacza kierunki zmian w perspektywie do 2030 i 2040 roku, w dwóch wariantach: zrównoważonym (WEM) i przyspieszonym (WAM).

Jak pisała red. Magdalena Melke ich realizacja będzie wymagała przyspieszenia inwestycji w całym sektorze. Zgodnie z założeniami dokumentu udział OZE w produkcji energii elektrycznej ma osiągnąć od 51,6 proc. (WEM) do 53,2 proc. (WAM) do 2030 roku, a do 2040 roku wzrosnąć do 65,6–68,9 pro. Filarami rozwoju odnawialnych źródeł energii mają być energetyka wiatrowa na morzu i lądzie oraz fotowoltaika.

Plan zakłada też głęboką elektryfikację gospodarki, która przełoży się na wzrost krajowego zapotrzebowania na energię elektryczną do około 200 TWh w 2030 roku i 270 TWh w 2040 roku. Kluczową rolę w stabilizacji systemu mają odegrać również magazyny energii.

MON już uruchomiło specjalną ścieżkę

Przykładem wykorzystania specjalnych przepisów do przyspieszenia inwestycji jest sektor obronny. 7 września 2025 r. weszła w życie ustawa, która ma uprościć procedury i przyspieszyć realizację projektów związanych z obronnością i bezpieczeństwem publicznym. Została podpisana w sierpniu 2025 roku przez ówczesnego prezydenta Andrzeja Dudę.

Na podstawie nowych przepisów Ministerstwo Obrony Narodowej uruchomiło już specjalną ścieżkę dla najważniejszych projektów zbrojeniowych. Powołany w resorcie zespół wskazuje jednocześnie inwestycje kluczowe dla obronności państwa. Dzięki temu państwowe spółki zbrojeniowe będą mogły sprawniej realizować najważniejsze przedsięwzięcia i szybciej reagować na potrzeby związane z bezpieczeństwem. Nowe regulacje obejmują m.in. takie inwestycje jak projekt Tarcza Wschód oraz przedsięwzięcia związane z wielkoskalową produkcją amunicji artyleryjskiej.

Podobne rozwiązania stosowano już wcześniej przy realizacji dużych projektów infrastrukturalnych, takich jak budowa autostrad, lotnisk czy Centralnego Portu Komunikacyjnego. Specjalne przepisy miały w tych przypadkach ułatwić i przyspieszyć prowadzenie inwestycji.