Zielone światło dla portu w Świnoujściu. Niemieccy ekolodzy przegrali w NSA

Przylądek Pomerania, czyli rozbudowa portu w Świnoujściu, należy do największych przedsięwzięć polskiej gospodarki morskiej, jednak od kilku lat budzi sprzeciw części organizacji ekologicznych oraz mieszkańców po obu stronach granicy. Spór dotyczący warunków środowiskowych trafił do polskich sądów administracyjnych, a jego kolejnym etapem była rozprawa przed NSA, który, zgodnie z informacjami przekazanymi przez Zarząd Morskich Portów Szczecin i Świnoujście, oddalił skargę kasacyjną stowarzyszenia Lebensraum Vorpommern.

Jak podał inwestor, sąd w ustnym uzasadnieniu uznał zarzuty organizacji za bezpodstawne oraz wskazał, że decyzja GDOŚ zwiększyła wymagania dotyczące ochrony przyrody na obszarze przedsięwzięcia. Zarząd portów przekazał również, że NSA przypomniał o pozytywnej opinii KE, natomiast inwestor musi ograniczać wpływ przedsięwzięcia na środowisko oraz podejmować działania służące wyrównaniu strat przyrodniczych na obszarach Natura 2000. Wiceminister infrastruktury Arkadiusz Marchewka powiedział, że sąd zwrócił uwagę na znaczenie przedsięwzięcia dla regionu, Polski i Europy, a przygotowania do jego realizacji są kontynuowane. Wyjaśnił, że zaskarżona decyzja stanowi podstawę prac prowadzonych na lądzie, gdzie trwa już budowa drogi technicznej potrzebnej do obsługi kolejnych etapów inwestycji.

Spór o ocenę wpływu na środowisko

Postępowanie przed NSA było następstwem wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 4 sierpnia 2025 r., który oddalił skargi niemieckiego Lebensraum Vorpommern oraz polskiego stowarzyszenia Zielone Wyspy Świnoujście. Organizacje kwestionowały decyzję GDOŚ, podnosząc zastrzeżenia dotyczące zakresu oceny środowiskowej i możliwych skutków przedsięwzięcia.

Wśród zarzutów znalazły się kwestie pozostałości amunicji z czasów drugiej wojny światowej, potencjalnego wojskowego wykorzystania infrastruktury, wpływu inwestycji na chronione obszary po niemieckiej stronie granicy oraz ochrony ssaków morskich. Przeciwnicy przedsięwzięcia wskazywali także na pogłębianie dna pod tor podejściowy, ponieważ obawiali się oddziaływania tych prac na ekosystem Bałtyku i turystykę. WSA uznał jednak, że organ ochrony środowiska zbadał przedstawione zastrzeżenia, uzyskał wymagane opinie i zobowiązał inwestora do uzupełnienia dokumentacji. W uzasadnieniu wskazano również na przeprowadzenie konsultacji transgranicznych z Niemcami, które zakończyły się protokołem zawierającym uzgodnienia.

Odrębnym elementem postępowania była kwestia czasowego wstrzymania wykonania decyzji środowiskowej. Z oficjalnego komunikatu WSA wynika, że 8 września 2025 r. sąd zmienił swoje postanowienie z 21 lipca i odmówił wstrzymania jej wykonania, uwzględniając nowe okoliczności oraz materiały przedstawione przez zarząd portów.

Terminal dla największych kontenerowców

Docelowa zdolność przeładunkowa terminala ma wynosić ok. 2 mln TEU rocznie. Projekt przewiduje basen o głębokości 17 metrów oraz główne nabrzeże długości ok. 1,3 kilometra, przy którym mają być obsługiwane największe kontenerowce, w tym jednostki długości ok. 400 metrów.

Szersze przedsięwzięcie obejmuje utworzenie ok. 186 hektarów nowego lądu, infrastrukturę dostępu od strony morza i rozbudowę połączeń kolejowych. Port ma obsługiwać nie tylko Polskę, lecz także wschodnie Niemcy, Czechy, Słowację, Austrię i Węgry. W lipcu rozpoczęto budowę drogi technicznej oraz infrastruktury pomocniczej, które mają zapewnić dojazd ciężkiego sprzętu, natomiast zakończenie budowy terminala zapowiadano na 2030 r.