Prawie 600 odmów dla turbin wiatrowych do połowy 2026 r. Energetyka szuka kompromisu z armią

Ewa Krasuska, dyrektor generalna Polskiej Izby Gospodarczej Energetyki Odnawialnej (PIGEOR), stwierdziła w komentarzu dla E24, że w dotychczasowej współpracy inwestorów z wojskiem problematyczne jest m.in. zero-jedynkowy charakter decyzji, „a tym samym brak zróżnicowanego podejścia do poszczególnych inwestycji, uwzględniającego ich rzeczywisty wpływ na funkcjonowanie infrastruktury wojskowej”.

Najtańsze narzędzie wzmacniania obronności

Aleksander Rajch, Członek Zarządu Polskiego Stowarzyszenia Nowej Mobilności (PSNM), uważa, że do 2036 r. transformacja może stać się jednym z najtańszych narzędzi wzmacniania obronności, pod warunkiem, że skupimy się na transporcie.

Z kolei Wiceprezes Rady Zarządzającej Polskiego Komitetu Energii Elektrycznej (PKEE) Marcin Laskowski zwraca uwagę, na to, że „infrastruktura elektroenergetyczna – od jednostek wytwórczych po sieci elektroenergetyczne i magazyny energii – staje się aktualnie elementem systemu obronnego państwa w takim samym stopniu jak drogi, koleje czy lotniska”. I oręduje za prężnym rozwojem infrastruktury dual-use.

Wypowiedzi Ewy Krasuskiej, Aleksandra Rajcha i Marcina Laskowskiego znalazły się w suplemencie do raportu Energetyki24 i Defence Institute „Transformacja 2036. Bezpieczeństwo i Odporność Energetyczna Państwa”, który zostanie zaprezentowany na zbliżającym się Kongresie Odporności Energetycznej – już 25 listopada w Warszawie. Serdecznie zapraszamy do udziału w wydarzeniu: https://www.koe24.pl/.

Główne pole współpracy

„Koncepcja dual use powinna być wdrażana począwszy od etapu planowania, przez finansowanie, aż po realizację inwestycji energetycznych. To właśnie obszar dual use może stać się głównym polem współpracy energetyki i wojska w najbliższych latach. UE już traktuje infrastrukturę podwójnego zastosowania jako jeden z filarów odporności państw oraz utrzymania funkcjonowania gospodarki w sytuacji kryzysowej. Pierwszym krokiem do wdrożenia takich zasad współpracy są zmiany w zakresie regulacji, których celem jest wdrożenie przepisów umożliwiających prowadzenie inwestycji pozwalających łączyć transformację energetyczną z potrzebami Sił Zbrojnych RP” – podkreślił Marcin Laskowski.

Wiceprezes PKEE wymienił przy tym kilka kluczowych kwestii:

• Uwzględnienie w specustawie obronnej inwestycji towarzyszących obejmujących inwestycje energetyczne;
• Wdrożenie regulacji, które umożliwią stosowanie przepisów specustawy obronnej do infrastruktury krytycznej;
• Wprowadzenie regulacji, które przyśpieszą inwestycje sieciowe przy granicy państwa związane z obronnością;
• Modyfikacja terminów wykonania testów, pomiarów, badań koniecznych do sporządzenia ekspertyz przez inwestorów w zakresie morskich farm wiatrowych na podstawie ustawy o bezpieczeństwie morskim.

Przepisy regulujące obowiązki wytwórców względem Ministerstwa Obrony Narodowej były w znaczącej mierze opracowane na bardzo wczesnym etapie inwestycji w morską energetykę wiatrową, stąd z uwagi na dynamiczny rozwój tej gałęzi energetyki odnawialnej konieczne stało się zmodyfikowanie niektórych pierwotnych założeń. W szczególności zasadna jest zmiana terminu wykonania pomiarów, testów i badań niezbędnych do weryfikacji poprawności założeń i wniosków zawartych w ekspertyzach, o których mowa w ustawie o bezpieczeństwie morskim.
Marcin Laskowski

Potrzeba konkretnych, systemowych rozwiązań

Jak podkreśliła Ewa Krasuska, to rosnący zasięg wojskowych stref lotniczych staje się jednym z najpoważniejszych wyzwań dla rozwoju energetyki wiatrowej na lądzie w Polsce. „Już same ograniczenia środowiskowe sprawiają, że zaledwie 1,7% powierzchni kraju spełnia formalne wymagania dotyczące lokalizacji turbin wiatrowych. Nasze szacunki wskazują, że obejmowanie coraz większych obszarów wojskowymi strefami lotniczymi ogranicza dostępne tereny już tylko do 0,1% powierzchni. Według MON do lipca 2026 r. wydano prawie 600 negatywnych opinii na ok. 1,4 tys. wniosków w sprawie lokalizacji turbin wiatrowych” – przekazała dyrektor generalna PIGEOR.

Zdaniem Ewy Krasuskiej największe problemy we współpracy między energetyką a wojskiem wynikają z „zero-jedynkowego charakteru decyzji”, czyli braku zróżnicowanego podejścia do poszczególnych. Kolejne kwestie, które powinny zostać zaadresowane to brak brak jawnych i jednoznacznych kryteriów oceny oraz wydawanie opinii na późnym etapie procesu inwestycyjnego.

PIGEOR bardzo docenia fakt, że kierownictwo Ministerstwa Obrony Narodowej dostrzega skalę wyzwania związanego z uzgadnianiem lokalizacji turbin wiatrowych z wojskiem. Oczekujemy jednak na konkretne rozwiązania systemowe, które pozwolą chronić przestrzeń powietrzną Polski, a jednocześnie nie będą prowadziły do nieuzasadnionego blokowania potencjału energetyki wiatrowej.
Ewa Krasuska

Z kolei zdaniem Aleksandra Rajcha z Polskiego Stowarzyszenia Nowej Mobilności, najsłabsze ogniwo odporności państwa stanowi ropa. „Globalna flota pojazdów elektrycznych pozwoliła w 2025 r. uniknąć zużycia 1,7 mln baryłek ropy dziennie, czyli prawie tyle, ile Iran eksportuje przez cieśninę Ormuz. Szacuje się, że paliwa kopalne z importu odpowiadają za 58% energii pierwotnej UE, a 86% możliwych redukcji tego importu leży poza energetyką, przede wszystkim w transporcie. Polska ma przy tym najniższy w UE poziom elektryfikacji zarówno transportu (6,1% na koniec września 2026 roku przy nowych pojazdach), jak też gospodarstw domowych (12%)” – wylicza Aleksander Rajch.

„Należy też pamiętać, że za brak odporności Polska już płaci. Od wybuchu wojny w Iranie kierowcy, firmy i budżet zapłacili za paliwa dodatkowo ok. 29 mld zł. Były to pieniądze wydane na doraźne obniżenie ceny importowanej ropy. Należy też podkreślić, że ten licznik nadal bije, gdyż 3 odsłona tej tarczy jest uruchomiona do końca bieżącego roku.
Aleksander Rajch

PSNM także ma swoje pomysły na połączenie potrzeb energetyki z potrzebami obronności. Jak podkreślił Aleksander Rajch, ze względu na to, że pojazdy bojowe jeszcze długo będą zasilane paliwami płynnymi, każda baryłka której nie zużyje transport cywilny, zwiększa zapasy i moce rafineryjne dostępne dla Sił Zbrojnych RP w czasie kryzysu. Dlatego cywilna elektryfikacja pomoże potrzebom wojska. PSNM opowiada się także za energetyką rozproszoną, rozwojem infrastruktury dual-use, krajową produkcją paliwa lotniczego i naciskiem na cyberbezpieczeństwo.

Raport „Transformacja 2036. Bezpieczeństwo i Odporność Energetyczna Państwa” wraz z suplementem, w którym znajdą się pełne komentarze przedstawicieli PKEE, PIGEOR i PSNM będzie już niedługo dostępny. Jego oficjalna prezentacja odbędzie się w czasie Kongresu Odporności Energetycznej w Warszawie 25 listopada.

Jak skutecznie chronić infrastrukturę energetyczną i przygotować państwo na zagrożenia, które mogą zakłócić funkcjonowanie całego sektora? Jakie wnioski dla Polski płyną z doświadczeń państw mierzących się z bezpośrednimi atakami na infrastrukturę krytyczną? Odpowiedzi na te pytania padną podczas Kongresu Odporności Energetycznej – wydarzenia organizowanego przez Energetykę24 i Grupę Defence24, które odbędzie się 25-26 listopada 2026 r. w Warszawie.

Zapraszamy do udziału w Kongresie Odporności Energetycznej!

Szczegóły wydarzenia i rejestracja: https://www.koe24.pl/