141 USD za baryłkę. Rosyjska ropa bije rekordy, Chiny płacą więcej niż za Brent

Jak podaje japoński dziennik „Nikkei Asia”, rosyjska ropa ESPO, eksportowana głównie do Azji, 30 października kosztowała ponad 141 dol. za baryłkę – najwięcej w zestawieniach rynkowych London Stock Exchange Group, prowadzonych od 2009 r. – i była wyceniana o 23 dol. wyżej od kontraktów na ropę Brent, której notowania stanowią międzynarodowy punkt odniesienia. Do 4 listopada różnica ta wzrosła do rekordowych 31 dol.

Rosyjska ropa płynie do Azji

Z kolei cena ropy Urals, trafiającej wcześniej głównie do Europy, w październiku wzrosła do około 119 dol. za baryłkę, o rekordowych 19 dol. więcej niż Brent. Takiej ceny ten surowiec nie osiągnął od kwietnia 2012 r.

Po rozpoczęciu przez Rosję inwazji na pełną skalę na Ukrainę w 2022 r. i utracie wielu europejskich odbiorców rosyjska ropa – w szczególności gatunek Urals – była sprzedawana z upustem wynoszącym 10-20 dol. względem międzynarodowego punktu odniesienia.

Jak zauważył portal „Nikkei Asia”, przyczynami wzrostu popytu i cen są niestabilna sytuacja na Bliskim Wschodzie oraz stawki frachtu morskiego, utrzymujące się od września na historycznie wysokim poziomie. Starszy doradca w Instytucie Marubeni, Yasuhiro Enomoto, ocenił, że Chiny mogą zwiększać zakupy surowca przesyłanego rurociągami, ponieważ taka forma dostaw pozwala unikać rosnących kosztów frachtu i ubezpieczeń.

Jak podawali analitycy CREA, w październiku bieżącego roku, Chiny są obecnie największym globalnym nabywcą rosyjskich paliw kopalnych i generują 51 proc. (10,7 mld euro) rosyjskich przychodów z eksportu wśród pięciu największych importerów.

Ropa naftowa stanowiła dwie trzecie (7,1 mld euro) chińskich zakupów, a kolejne miejsca zajmowały LNG (1,2 mld euro), gaz rurociągowy (979 mln euro), węgiel (778 mln euro) oraz produkty ropopochodne (674 mln euro).
CREA

Z kolei Daisuke Harada z Japońskiej Organizacji ds. Bezpieczeństwa Metali i Energii zaznaczył, że część nabywców w Indiach, zmagająca się z pilnym zapotrzebowaniem na surowiec w obliczu kryzysu na Bliskim Wschodzie, mogła decydować się na zakup rosyjskiej ropy nawet po wyższych cenach. Według Enomoto zakupy te mają dla Indii również wymiar strategiczny i służą zacieśnianiu więzi, w tym politycznych, z Moskwą.

Rosja - partner "godny zaufania"

Kreml stara się wykorzystywać każdą okazję, aby przedstawić Rosję jako wiarygodnego partnera biznesowego. Zaledwie dwa dni temu minister spraw zagranicznych Rosji Siergiej Ławrow opublikował na oficjalnej stronie MSZ artykuł dotyczący światowej gospodarki i jej związku z bezpieczeństwem narodowym.

Zaznaczał w nim, że Rosja jest „godnym zaufania i niezawodnym dostawcą” węglowodorów, a także, że nie poniosła ona „znaczących strat” po znacznym odcięciu UE od importu rosyjskiej ropy i gazu. „Zamiast tego zwróciliśmy uwagę na rynki większości krajów świata, które z entuzjazmem przyjęły 80 proc. rosyjskiego eksportu, z czego 70 proc. trafiło do Azji” – zaznaczył Ławrow.

Niestety, tym razem Ławrow nie minął się tak mocno z prawdą – przynajmniej w kontekście wolumenów eksportu rosyjskiej ropy. Jak podają analitycy think-tanku CREA, we wrześniu bieżącego roku Chiny zakupiły 50 proc. rosyjskiego eksportu ropy naftowej, a za nimi uplasowały się Indie (37 proc.), Turcja (5 proc.) oraz UE (również 5 proc.).

Twierdzenia o braku wykorzystywania przez Rosję węglowodorów jako narzędzia nacisku geopolitycznego są fałszywe. Jak pisała red. nacz. Katarzyna Łukasiewicz, zgodnie z polskimi analizami, Rosja stosowała politykę cenową w zależności od potrzeb polityki zagranicznej – i tak, kraje uzależnione od Moskwy albo starające się prowadzić bardziej asertywną politykę, w tym Polska i Ukraina, płaciły więcej za surowce z Rosji niż kraje uważane za strategicznych partnerów, takie jak Niemcy. Pisały o tym w 2008 r. analityczka OSW Agata Łoskot-Strachota i Katarzyna Pełczyńska-Nałęcz w pracy Ekspansja Gazpromu w UE – kooperacja czy dominacja”.

Świadomość agresywnych działań energetycznych Rosji jest obecna przede wszystkim w Polsce, krajach bałtyckich i (obecnie już w większym stopniu) w państwach członkowskich UE. Z kolei komunikat Ławrowa skierowany jest do partnerów azjatyckich i krajów Globalnego Południa, gdzie może trafić na podatny grunt – ostatecznie tegoroczne działania amerykańskiej administracji podważają narrację o bezinteresownym, nieagresywnym działaniu Zachodu, którego USA od lat są reprezentantem.

Rosja i Chiny skupiają się również na poszukiwaniu i wzmacnianiu alternatywnych szlaków handlowych dla węglowodorów. Jak informuje chiński portal eWorldship.com, oba kraje pracują nad uruchomieniem całorocznego szlaku żeglugowego na Północnym Szlaku Morskim od początku 2027 r.

Pomóc w tym ma nowa generacja lodołamaczy o napędzie atomowym, nad którą pracował Rosatom. Choć o szlaku mówi się w dużej mierze w kontekście transportu LNG, to należący do Rosnieftu Wostok Oil także rozpoczął eksport ropy naftowej tą trasą – do tej pory odbyło się sześć rejsów tego typu.

MM / PAP