Dziś myślimy o Polsce. Niezależność energetyczna ważnym czynnikiem bezpieczeństwa

Dodatkowo w lipcu tego roku energia z pierwszej polskiej farmy wiatrowej na Bałtyku trafiła do krajowej sieci elektroenergetycznej. Dziś wiemy, że korzystanie z energii, którą wytwarza się w ramach krajowych źródeł, jest jednym z czynników zapewniania Polsce bezpieczeństwa. A dziś, w Narodowe Święto Niepodległości, warto o tym pamiętać.

Energetyczna suwerenność Polski

Żyjemy w czasach naznaczonych niepewnością. Wybuch wojny w Ukrainie w 2022 r. dobitnie pokazał nam, że nie możemy opierać się na imporcie energii spoza kraju. Gdy Stany Zjednoczone i Izrael zaatakowały w tym roku Iran – zobaczyliśmy to jeszcze wyraźniej.

Jak mówił Marszałek Józef Piłsudski: „Niepodległość nie jest dana Polakom raz na zawsze”. Ale jednym ze sposobów na utrzymanie niezależności, jest rozwijanie własnych źródeł energii i uniezależnianie się od innych państw. Mimo dezinformacji, która lawinowo zalewa polski Internet, krajowa transformacja energetyczna przyspiesza.

Zgodnie z danymi Forum Energii, które umieszczono w raporcie „Transformacja energetyczna w Polsce. Rocznik 2026” w czerwcu bieżącego roku produkcja energii z OZE po raz pierwszy w historii przewyższyła generację z węgla.

(W czerwcu br. – przyp. red.) Krajowe wydobycie węgla kamiennego energetycznego zmalało od 2016 r. o 47%. Jednocześnie odnawialne źródła energii osiągnęły rekordowy udział w mocy osiągalnej systemu, przekraczając poziom 51%.
Forum Energii

Jednak mimo wzrostu udziału OZE i poprawy efektywności energetycznej, Polska wciąż pozostaje silnie uzależniona od importu paliw kopalnych. Czytamy: „Koszty ich zakupu nadal są ogromne – od 2016 r. Polska wydała na import surowców i paliw kopalnych już 1,3 bln zł. W samym 2025 r. było to 104 mld zł”. Wciąż pozostajemy przy tym podatni na wahania cen i napięcia geopolityczne na światowych rynkach paliw.

W dodatku nasz system przestaje nadążać za tempem rozwoju OZE. By więc w pełni wykorzystać potencjał tańszej, niskoemisyjnej energii, musi zmienić także sam system elektroenergetyczny. Ten z kolei jest w dużej mierze wciąż dostosowany do pracy dyspozycyjnych, konwencjonalnych źródeł węglowych.

Warto wspomnieć także, polska gospodarka pozostaje jedną z najsłabiej zelektryfikowanych w Unii Europejskiej. Opublikowany 17 lipca br. unijny Plan działania na rzecz elektryfikacji proponuje dla całej UE cel zelektryfikowania w 46% do 2040 r. Tymczasem Polska zakłada, że wskaźnik ten osiągnie wówczas zaledwie 26,3%.

Zdaniem ekspertów z Forum Energii, którzy opisują tę kwestię w publikacji „Elektryfikacja dla bezpieczeństwa. Jak ograniczyć zależność Polski od importu?”, byłby to najniższy poziom ambicji w zakresie elektryfikacji w UE, „utrwalający zależność kraju od importu palic i energii”.

Autorzy raportu zaznaczają, że nie da się budować konkurencyjnej gospodarki, jeżeli jej funkcjonowanie jest uzależnione od paliw, których podaż jest niepewna, a cena wyższa niż w krajach ich wydobycia.

Jednak Polska, podobnie jak pozostałe kraje członkowskie UE, nie posiada wystarczającej ilości zasobów naturalnych, by zasilić nimi swoją gospodarkę. Z tego powodu jeszcze w 2024 r. 82% zużywanego w Polsce gazu ziemnego i 98% ropy naftowej pochodziło z importu.

Niski wskaźnik elektryfikacji Polski miał być widoczny przede wszystkich w trzech głównych sektorach transformacji energetycznej Unii: budynków, transportu i przemysłu. Jednak, według Forum Energii, szansą dla Polski może być dążenie przyspieszoną ścieżką.

Kilka dni temu Krajowa Izba Gospodarcza ogłosiła swoje stanowisko dot. elektryfikacji naszej gospodarki. Jak pisała red. Alicja Jankowska, w ocenie KIG „podstawą elektryfikacji w Polsce w najbliższych latach powinny być odnawialne źródła energii, wspierane magazynami energii i mocami dyspozycyjnymi oraz energetyka jądrowa, która będzie uzupełniać OZE jako stabilne źródło bezemisyjne”.

Choć więc przed naszą gospodarką stoi jeszcze wiele wyzwań, trudno nie zauważać szans. Temat warto poddać refleksji szczególnie dziś – gdy myślimy o tym, jakiej Polski chcemy. A wiele z nas pragnie na pewno, by była wolna, suwerenna i niezależna.