Turcja chce globalnej elektryfikacji. Krytycy: Brakuje zobowiązań dot. niskoemisyjności

Prezydent Turcji Tayyip Erdogan ogłosił odkrycie nowego złoża ropy naftowej. Tymczasem negocjatorzy, którzy biorą udział w dwutygodniowej konferencji klimatycznej ONZ w Antalyi zachęcają rządy do podpisania zobowiązania, które zakłada elektryfikację 35% globalnej gospodarki do 2035 r., podczas gdy wskaźnik ten wynosi obecnie ok. 20%.

Elektryfikacja powinna być czysta

Według pozyskanych przed redakcję Reuters informacji, Turcja dąży do włączenia opisanego celu elektryfikacji do oficjalnych ustaleń końcowych COP31. Murat Kurum, rzecznik przewodniczącego szczytu ONZ, nie odpowiedział jednak na prośbę agencji o komentarz.

Dziś rano opublikowano komunikat prasowy, w którym Kurum stwierdził jednak, że cel ten ma kluczowe znaczenie dla „redukcji emisji, zwiększenia bezpieczeństwa energetycznego oraz wspierania wzrostu gospodarczego” (Reuters). Jak tłumaczył: „Era elektryczności staje się faktem, a COP31 zostanie zapamiętany jako moment, w którym »przełączyliśmy włącznik«”.

Jego zdaniem, wdrożenie założeń ma pomóc w ograniczeniu emisji gazów cieplarnianych poprzez przyspieszenie globalnego odchodzenia od pojazdów, pieców, kotłów, kuchenek i innych urządzeń zasilanych paliwami kopalnymi.

Polska importuje aż 98 proc. zużywanej ropy naftowej, między innymi z Arabii Saudyjskiej. Elektryfikacja transportu zasilanego energią produkowaną w kraju pozwoliłaby stopniowo ograniczać tę zależność.
Dr Wojciech Szymalski, Instytut na rzecz Ekorozwoju, Koalicja Klimatyczna

Zobowiązanie to spotyka się jednak z krytyką obrońców klimatu. Nie wymaga ono bowiem, by dodatkowa energia elektryczna pochodziła ze źródeł niskoemisyjnych. Kierujący negocjacjami w trakcie COP31 australijski minister ds. zmiany klimatu i energii Chris Bowen już wcześniej przyznał, że „włączenie tego zobowiązania do głównego porozumienia szczytu nie jest jeszcze przesądzone”.

Bowen dodał przy tym, że „pozyskanie jak największej liczby sygnatariuszy byłoby mimo wszystko wartościowym osiągnięciem”. Jak podaje Reuters, zespół reprezentujący Australię na COP31 nie odpowiedział na prośbę agencji o komentarz.

Cel proponowany na COP31 jest zbieżny z kierunkiem przyjętym przez Unię Europejską w Pakcie dla czystego przemysłu oraz polskie firmy, które podpisały Pakt dla polskiego przemysłu. Wyzwaniem nie jest więc samo wyznaczenie kierunku zmian, lecz tempo przełożenia go na konkretne inwestycje.
Prof. Zbigniew Karaczun, SGGW, Koalicja Klimatyczna

Zarówno Turcja, jak i Australia – kraje odpowiedzialne za organizację i przebieg szczytu – opierają swoją produkcję energii elektrycznej na paliwach kopalnych. Reuters pisze, że – zgodnie z rządowymi danymi – węgiel odpowiadał za wytworzenie ok. 1/3 energii elektrycznej w Turcji oraz ponad 40% w Australii.

Same deklaracje poparcia dla elektryfikacji nie wystarczą, jeśli rząd nie przyspieszy modernizacji infrastruktury i nie zadba o przepisy sprzyjające inwestycjom w Polsce i UE. Stawką jest to, czy będziemy rozwijać i produkować technologie przyszłości, czy przede wszystkim kupować je od innych państw.
Barbara Rogala, Instytut Zrównoważonej Gospodarki

Erdogan miał w dodatku wyrazić zadowolenie ze wzrostu wydobycia ropy naftowej w Turcji. Po poniedziałkowym posiedzeniu rządu miał stwierdzić, że „dobre wieści wciąż napływają z gór Gabar”. Ogłosił przy tym, że w drugiej połowie 2027 r. wydobycie ropy ze złóż w tym rejonie przekroczy 100 tys. baryłek dziennie.

Jednak dziś opublikowano również przygotowaną przez międzynarodowe konsorcjum naukowców analizę, z której wynika, że globalna emisja CO₂ pochodząca z paliw kopalnych w tym roku prawdopodobnie spadnie. Ma to być efektem wysokich cen energii oraz zwiększonego wykorzystania odnawialnych źródeł energii.

Nasza propozycja to nie tylko elektryfikacja, lecz elektryfikacja czysta. Oznacza to energię elektryczną pochodzącą ze źródeł odnawialnych, a nie z paliw kopalnych.
Ministra Środowiska Portugalii Maria da Graça Carvalho

Państwa wyspiarskie położone w rejonie południowego Pacyfiku oraz niektóre kraje europejskie apelują o bardziej przejrzysty plan odchodzenia od paliw kopalnych. Jak czytamy w artykule portalu Reuters: „Portugalia, która może pochwalić się jednym z najwyższych udziałów energii ze źródeł odnawialnych w Europie, zapowiedziała w poniedziałek (9 listopada br. – przyp. red.), że będzie postulować powiązanie celów w zakresie elektryfikacji z wykorzystaniem paliw niskoemisyjnych”.