Polskie firmy chcą budować atom. Prezes PEJ wyjaśnia, co stoi im na drodze

Jak powiedział Marek Woszczyk agencji Newseria, od 2022 r. spółka zawarła umowy z blisko 500 krajowymi firmami na łączną kwotę 1,25 mld zł, a wartość zamówień udzielonych przez stronę amerykańską, głównie przez generalnego wykonawcę Bechtel, przekroczyła 1 mld zł. Według prezesa na polskich wykonawców przypada dotąd od 1 do 1,5 proc. wartości inwestycji.

Od prac przygotowawczych do wymagań jądrowych

Elektrownia w gminie Choczewo jest na etapie projektowania i przygotowania placu budowy, dlatego dotychczasowe zlecenia obejmują głównie roboty budowlane i inżynieryjne, badania środowiskowe, ochronę oraz organizację zaplecza. Przy pracach przygotowawczych działa Budimex, a Bechtel zamówił u Polimeksu Mostostalu dwie hale montażowe na potrzeby budowy trzech bloków. Spółka 30 października wystąpiła do wojewody pomorskiego o pozwolenie na wstępne roboty budowlane, obejmujące m.in. przygotowanie terenu i lądowy odcinek kanałów układu chłodzenia.

Zdaniem Woszczyka polskie firmy mogą wykorzystać doświadczenie z budowy elektrowni cieplnych przy pracach związanych z wyspą turbinową, generatorami i układem chłodzenia. Przy realizacji wyspy jądrowej muszą natomiast wdrożyć wymagania standardu jakości ASME NQA‑1 oraz przejść kwalifikację prowadzoną przez Westinghouse, dostawcę technologii AP1000.

Sektor jądrowy charakteryzuje się bardzo wyśrubowanymi normami bezpieczeństwa i jakości. Jest to pewnego rodzaju bariera wejścia w ten segment.
powiedział prezes PEJ

Marek Woszczyk wskazał, że doświadczenie jądrowe zdobywały głównie małe i średnie firmy pracujące m.in. w Wielkiej Brytanii, Finlandii i Francji, a inwestor zidentyfikował od 300 do 400 takich podmiotów. Według zaktualizowanego Programu polskiej energetyki jądrowej blisko 120 krajowych firm w ostatniej dekadzie wykonywało prace lub dostarczało komponenty zgodne z wymaganiami projektów jądrowych, a kolejne blisko 200 mogłoby wejść do branży po stosunkowo niewielkich dostosowaniach.

Cztery firmy z warunkowymi zamówieniami

Do zaawansowanej kwalifikacji przystąpiło siedem firm, którym inwestor i Westinghouse pomagają wdrożyć procedury jakościowe, a przedsiębiorstwa angażują w ten proces własne środki. Cztery z nich, FAMAK, Mostostal Kielce, Mostostal Kraków i Energomontaż Północ Gdynia, otrzymały warunkowe zamówienia na elementy wyspy jądrowej. W procesie uczestniczą także Zakład Konstrukcji Spawanych Ferrum, Mostostal Siedlce i ZBUD, którego kompetencje mogą zostać wykorzystane przy dostawie suwnicy na wyspę jądrową.

Na początku października inwestor zlecił Westinghouse rozpoczęcie zamawiania sześciu elementów wyspy jądrowej o długim terminie realizacji, w tym obudowy bezpieczeństwa reaktora i powiązanych z nią modułów konstrukcyjnych. Rządowy program zakłada zwiększanie udziału polskich firm z każdym kolejnym blokiem, szczególnie przy drugiej elektrowni, oraz udział krajowych i europejskich dostawców w serwisie i dostawach części zamiennych.