- WIADOMOŚCI
Porażka Polski w TSUE ws. „Gotowi na 55”. Rząd zdradza, co zrobi dalej
TSUE odrzucił argumentację Polski w sprawie regulacji w ramach pakietu „Gotowi na 55”. Polski rząd uważa, że wciąż można zmienić przepisy w sprawie EU ETS.
Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej oddalił wszystkie siedem skarg polskiego rządu na przepisy w ramach pakietu klimatycznego „Gotowi na 55” (ang. Fit for 55). Zostały złożone w 2023 r. jeszcze przez rząd Mateusza Morawieckiego, gdy na czele Ministerstwa Klimatu i Środowiska stała Anna Moskwa. Rząd Donalda Tuska nie wycofał skarg, a obecny wiceminister klimatu Krzysztof Bolesta zapowiedział, że Polska będzie nadal pracować nad zmianą niektórych regulacji.
Jak argumentował Trybunał?
Polska w złożonych skargach kwestionowała m.in. przepisy dotyczące redukcji emisji CO2, systemu handlu uprawnieniami do emisji, efektywności energetycznej oraz celów w zakresie pochłaniania gazów cieplarnianych. Zdaniem Warszawy część tych regulacji ma charatker fiskalny lub wpływa na ogólną strukturę krajowego zaopatrzenia w energię, dlatego te przepisy powinny zostać przyjęte na podstawie unijnego traktatu, co wymagałoby jednomyślności państw członkowskich, a nie przejść większością głosów.
Według Trybunału sześć z siedmiu zaskarżonych aktów to regulacje z zakresu unijnej polityki ochrony środowiska, których głównym celem jest przeciwdziałanie zmianie klimatu i realizacja zobowiązań wynikających z Porozumienia Paryskiego z 2015 r. TSUE odrzucił argument Polski dotyczący naruszenia zasady solidarności energetycznej – zasada ta ma zastosowanie do aktów z dziedziny energetyki i nie może być podstawą do podważania regulacji należących do polityki ochrony środowiska.
Siódmy akt – dotyczący efektywności energetycznej – jest już regulacją z zakresu unijnej polityki energetycznej. W ocenie TSUE jednak żaden z siedmiu zaskarżonych aktów „nie stawia sobie za główny cel znaczącego wpłynięcia na (decyzję) państwa członkowskiego, (dotyczącą) wyboru pomiędzy różnymi źródłami energii, oraz na ogólną strukturę zaopatrzenia (tego kraju) w energię”.
Ponadto Trybunał podkreślił też, że podstawę prawną unijnego aktu należy ustalać na podstawie jego celu i treści, a nie potencjalnych skutków gospodarczych czy społecznych. W wyroku nie uwzględniono więc zarzutów dotyczących negatywnych skutków gospodarczych i społecznych unijnych regulacji, w tym możliwego wzrostu cen energii i utraty miejsc pracy.
TSUE wskazał też, że prawodawca unijny uwzględnił interesy państw członkowskich, a zaskarżone przepisy są zgodne z zasadą proporcjonalności i równego traktowania. Podkreślono także, że przewidziane zostały „szczególne środki wyrównawcze, zwłaszcza w ramach Społecznego Funduszu Klimatycznego”. Polska jest największym beneficjentem tego Funduszu.
Polska się nie poddaje
Jak skomentował wiceminister klimatu i środowiska Krzysztof Bolesta dla Polskiej Agencji Prasowej, można było się spodziewać takiej decyzji, biorąc pod uwagę linię orzecznictwa Trybunału. Zaznaczył jednak, że dołożono wszystkich starań, aby sprawę mimo wszystko wygrać.
„Wyrok jest, jaki jest, natomiast cały czas pracujemy nad tym, żeby zmieniać te regulacje, które uważamy za niewygodne czy problematyczne dla Polski” – podkreślił Krzysztof Bolesta. Jego zdaniem kwestie rewizji systemu EU ETS czy mechanizmu CBAM pozostają otwarte i rząd będzie wciąż dążyć do zmiany niektórych unijnych przepisów. „P_racujemy w inny sposób, żeby te niewygodne rzeczy zmienić” – zapewnił. W jego ocenie ścieżka prawna „_jest zawsze tą ostateczną”, natomiast w tym przypadku „nie udało się, pomimo wysiłku prawników”.
Pakiet „Gotowi na 55” obejmuje szereg regulacji, które mają przyczynić się do redukcji emisji gazów cieplarnianych w UE o co najmniej 55 proc. w porównaniu z poziomem z 1990 r., a w efekcie – umożliwić osiągnięcie neutralności klimatycznej do 2050 r.
AJ / PAP / Łukasz Osiński
