Doświadczenia Ukrainy w ochronie infrastruktury energetycznej. Co mówi perspektywa praktyków?

Od początku pełnoskalowej inwazji Rosji na Ukrainę Rosjanie nieustannie atakują ukraińską energetykę. Po ataku na infrastrukturę krytyczną często następuje drugi atak – wymierzony w ekipy ratownicze i naprawcze. Trudne doświadczenia za wschodnią granicą mogą być wykorzystane przez Polskę, by lepiej przygotować się na potencjalne zagrożenia.

Jak przygotować infrastrukturę w Polsce na współczesne ryzyka?

Przykłady z Ukrainy pokazują, że w przypadku ataków konwencjonalnych lepiej sprawdza się energetyka rozproszona niż duże, skoncentrowane i centralnie zarządzane jednostki konwencjonalne. Wojna pokazała słabości takiego systemu – uszkodzenie jednego obiektu wpływa jednocześnie na duży obszar kraju. Systemy energetyczne bazujące na wielu źródłach wytwórczych okazują się bardziej odporne w sytuacji ostrzału. Skutki potencjalnego ataku są ograniczone terytorialnie, a naprawy łatwiejsze, szybsze i tańsze. Wyłączenie takiego systemu wymaga od wroga rozległej i kosztownej operacji. W systemie rozproszonych źródeł wytwórczych, które są zlokalizowane bliżej miejsc, gdzie jest popyt na energię, spada także zależność od infrastruktury przesyłowej, która również jest celem ataków wroga.

Według danych z maja 2026 r. od początku inwazji rosyjskiej Ukraina utraciła około 60 proc. potencjału swojego systemu energetycznego. Jednocześnie przybywa tam mocy zainstalowanej w fotowoltaice, a wzrost jest głównie napędzany przez prosumentów.

Jednakże jednocześnie rozproszony system energetyczny zwiększa narażenie na cyberataki – więcej źródeł to więcej potencjalnych wejść do systemu. Polska już teraz doświadcza intensywnych ataków cybernetycznych na system energetyczny. Przykładem mogą być cyberataki z końca 2025 r., które powiązano z grupami związanymi z rosyjskimi służbami. To nowe rodzaje zagrożeń, dlatego tak ważne jest korzystanie z doświadczeń innych w zakresie ochrony infrastruktury krytycznej – przed atakami konwencjonalnymi i hybrydowymi. Obecnie to Ukraińcy najlepiej wiedzą, jak bronić sektora energetycznego.

Jak zbudować odporny system energetyczny? Czy można przygotować się na cyberataki i sabotaże? Jak przełożyć doświadczenia Ukrainy na sytuację Polski?

Odpowiedzi na te pytania będą jednymi z kluczowych zagadnień Kongresu Odporności Energetycznej, organizowanego przez Grupę Defence24 i Energetykę24. Kongres będzie okazją do dyskusji o tym, jak przygotować polską energetykę na sytuacje kryzysowe i zwiększyć jej zdolność do działania w warunkach zakłóceń.