Amerykański dozór zatwierdził budowę SMR w Tennessee. Te same chce budować Orlen

Stany Zjednoczone rozwijają projekty małych reaktorów modułowych, ponieważ rosnące zapotrzebowanie na energię elektryczną wymaga przygotowania nowych źródeł, które mogą pracować niezależnie od warunków pogodowych. Jedną z inwestycji jest elektrownia Clinch River, gdzie Tennessee Valley Authority zamierza wykorzystać technologię GE Vernova Hitachi Nuclear Energy, a uzyskane pozwolenie umożliwia przejście do kolejnego etapu przygotowania przedsięwzięcia.

Decyzję amerykańskiej Komisji Dozoru Jądrowego NRC ogłoszono podczas uroczystości w siedzibie TVA w Knoxville, w której uczestniczyli przedstawiciele regulatora, inwestora oraz władz stanowych i federalnych. Pozwolenie dotyczy pierwszej jednostki BWRX-300 o mocy elektrycznej ok. 300 MW, a TVA jest pierwszym amerykańskim przedsiębiorstwem energetycznym, które uzyskało zgodę na budowę tego typu reaktora. Wniosek przygotowywano etapami wiosną 2025 roku, natomiast NRC przyjęła jego część dotyczącą bezpieczeństwa do rozpatrzenia w lipcu. Według amerykańskich relacji postępowanie zakończono w ciągu ok. 14 miesięcy, czyli cztery miesiące przed zakładanym terminem.

Pozwolenie poprzedza decyzje o budowie

Uzyskanie zgody nie jest równoznaczne z natychmiastowym rozpoczęciem budowy. TVA kontynuuje prace projektowe oraz przygotowanie inwestycji, ale nie podała daty rozpoczęcia zasadniczych robót jądrowych. Przed załadunkiem paliwa i uruchomieniem elektrowni przedsiębiorstwo będzie musiało uzyskać od NRC odrębną licencję na eksploatację.

Otwarte pozostają także ustalenia finansowe, gdyż inwestor negocjuje z partnerami przemysłowymi podział kosztów projektowania i budowy. Jak podkreślił pełniący obowiązki prezesa TVA Mike Skaggs, odbiorcy energii w regionie nie powinni samodzielnie ponosić kosztów pierwszego wdrożenia technologii, której rozwój ma przynieść korzyści również kolejnym inwestorom. Amerykański media, ale i nie tylko, wskazują, że koszt pierwszych jednostek pozostaje jednym z najważniejszych pytań dotyczących komercyjnego rozwoju SMR-ów.

Projekt otrzymał wcześniej perspektywę wsparcia federalnego, ponieważ w grudniu 2025 roku Departament Energii USA wybrał zespół kierowany przez TVA do programu współfinansowania kwotą do 400 mln dolarów. Środki mają wspierać rozwój BWRX-300 w Clinch River, przygotowanie kolejnych wdrożeń z Indiana Michigan Power i Elementl oraz rozbudowę krajowego łańcucha dostaw.

Polska uczestniczy w rozwoju wspólnego projektu

W 2023 roku Synthos Green Energy, TVA, Ontario Power Generation i GE Hitachi zawarły porozumienie dotyczące wspólnego rozwoju standardowego projektu BWRX-300. Współpraca obejmuje finansowanie prac projektowych oraz wymianę doświadczeń, które mają być wykorzystywane przy przygotowywaniu następnych inwestycji.

To wspaniała informacja dla TVA, ale również kolejne potwierdzenie, że BWRX-300 staje się liderem na światowym rynku SMR. Decyzja NRC, drugiego regulatora po kanadyjskim CNSC, który dopuścił budowę BWRX-300, jest wydarzeniem o znaczeniu nie tylko dla Stanów Zjednoczonych, ale także dla wszystkich państw zainteresowanych rozwojem energetyki opartej na stabilnym, bezpiecznym i zeroemisyjnym źródle energii. Dla nas jest to również potwierdzenie słuszności decyzji, które podjęliśmy jako firma, wybierając i rozwijając tę technologię w Polsce. BWRX-300 jest technologią znajdującą się w fazie rzeczywistego wdrażania na kolejnych rynkach.
powiedział Rafał Kasprów, Prezes Zarządu Orlen Synthos Green Energy

W Polsce technologię wdraża Orlen Synthos Green Energy, a do najbardziej zaawansowanych lokalizacji spółka zalicza Włocławek, Stawy Monowskie i Stalową Wolę. Według prezesa OSGE Rafała Kasprowa doświadczenia TVA z licencjonowania Clinch River oraz OPG z budowy docelowo czterech jednostek w Darlington mają być wykorzystywane przy przygotowaniu polskich projektów. Państwowa Agencja Atomistyki wydała opinię ogólną dotyczącą BWRX-300 w maju 2023 roku, natomiast OSGE wskazuje 2032 rok jako możliwy termin uruchomienia pierwszego bloku w Polsce.