Choć poprzednie zimy – oraz praca, jaką wykonały samorządy – pozwoliły w dużym stopniu zapomnieć o smogu, to w tym roku temat powrócił i znów rozgrzał debatę publiczną. Wraz z nim powróciła dezinformacja, która działania na rzecz czystego powietrza utrudnia. Tymczasem przed Polską trudne zadanie – wdrożenie nowych norm jakości powietrza w ramach unijnej dyrektywy AAQD, które zaczną obowiązywać od 2030 r. Są one dużo bardziej restrykcyjne niż obecne, ale jak powiedział Prezydent miasta stołecznego Warszawy Rafał Trzaskowski, „nie wcielamy tych norm dlatego, że ktoś nam każe, albo dlatego, że Unia Europejska się uparła, tylko dla dlatego, że uważamy, że dbanie o zdrowie publiczne ma po prostu sens”.

Smog to nie zdrowie

Czyste powietrze to temat, który dotyczy każdego, także rodzin oraz szkół – ocenił Rafał Trzaskowski w swoim wystąpieniu na Forum Czystego Powietrza 2026 w Warszawie. „Przyzwyczailiśmy się patrzeć na czyste powietrze przez pryzmat ochrony środowiska, przez pryzmat ocieplenia klimatycznego. I oczywiście to prawda, ale dla nas najważniejsze jest zdrowie. I warto o tym mówić – to, o czym wszyscy mówimy dzisiaj to przede wszystkim temat, który dotyczy zdrowia” – dodał.

Choroby powodowane zanieczyszczeniami powietrza są powszechne – uczulenia, astma, przewlekła obturacyjna choroba płuc. „Powietrze, które dociera do naszych domów każdego dnia jest bardzo często odpowiedzialne właśnie za tego typu problemy, za tego typu dramat” – duszność, kaszel, świszczący oddech, nawracające ataki. Choroby te powodują problemy, które mogą zostać na całe życie.

Jak dodał prezydent miasta, to generuje wysokie koszty dla każdego dotkniętego człowieka, dla rodzin i dla systemu ochrony zdrowia. „Czyste powietrze to nie jest tylko i wyłącznie cel, który dobrze wygląda na prezentacjach, to polityka profilaktyki, to polityka jakości życia” – podsumował.

Albo dowieziemy czyste powietrze, albo przegramy walkę przede wszystkim o zdrowie i o zaufanie mieszkańców.
Rafał Trzaskowski, 26.02.2026, Forum Czystego Powietrza

Walka o czyste powietrze trwa

Mamy powody do satysfakcji, ale to nie znaczy, że możemy ulec samozadowoleniu – ta zima pokazała, że problem smogu wraca – podkreślił prezydent. Mroźna zima oczywiście nie oznacza odwołania zmiany klimatu. Ale takiej zimy od dawna nie mieliśmy i to natychmiast widać w danych – dodał.

W styczniu tego roku czujniki pokazały nam, że w Warszawie  przekroczyliśmy dozwolone limity raz. Na całym Mazowszu cztery razy. A średnie stężenia tych pyłów, które są najbardziej zabójcze – PM10 i PM2,5 – w styczniu były najwyższe od kilku lat.
Rafał Trzaskowski, 26.02.2026, Forum Czystego Powietrza

Pogoda nie rozwiązuje problemu, tylko chwilowo go zasłania. Jeśli komuś zdaje się, że poprawa jakości powietrza jest już wystarczająca i można zwolnić, to się myli. Przed nami nowe wyzwania w postaci nowych norm jakości powietrza z dyrektywy unijnej AAQD, która właśnie jest wcielana w życie do polskiego prawa. Nie wcielamy tych norm dlatego, że ktoś nam każe, czy dlatego, że Unia Europejska tak się uparła, tylko dlatego, że uważamy, że dbanie o zdrowie publiczne – o zdrowie Polaków – ma sens – podkreślił Trzaskowski.

„Musimy dowieźć trzy rzeczy"

Zdaniem prezydenta, mimo postępów w poprawie jakości powietrza w Warszawie, miasto musi wciąż zadbać o trzy sprawy.

• Po pierwsze, kopciuchy. „W Warszawie zostało ich 1266, w tym w zasobach komunalnych tylko 60. Przypominam, że na początku mojej kadencji były kilkanaście tysięcy. To też pokazuje, jaki wspólnie osiągnęliśmy sukces”.
• Po drugie, transport.  „Nie jest to żadna wojna z kierowcami, tylko jest to po prostu zdrowy rozsądek. Wybór dla kierowców, szybki, wygodny transport publiczny, sensowne przesiadki, bezpieczne dojścia, realne alternatywy.To jest dla nas najważniejsze, bo po prostu transport publiczny przewozi więcej pasażerów”.
• Po trzecie, efektywność energetyczna.  „Chodzi o to, żeby po prostu oszczędzać energię. Chyba mniej kontrowersyjnego tematu nie ma. (…) Myślimy również o naszym bezpieczeństwie, czyli twardym bezpieczeństwie. Zapewniam państwa, że czym bardziej będziemy oszczędzać energię, czym mniej będziemy uzależnieni od ropy i gazu, tym szybciej wykończymy Putina. I też trzeba o tym pamiętać”.

Jak dodał, konieczne jest jeszcze wygranie z lękiem i dezinformacją.

„Dzisiaj bardzo często mamy do czynienia z dezinformacją, mamy do czynienia z tymi politykami, którzy próbują zbić kapitał na zaprzeczaniu podstawowym faktom (…), a tak jak powiedziałem na samym początku nie chodzi tylko o środowisko naturalne, chociaż również, ale właśnie o to co dotyka nas wszystkich – również tych, którzy sprzeciwiają się działaniom, które wprowadzamy – czyli właśnie nasze zdrowie. Warto o tym mówić w kontekście tych wszystkich, którzy nie znają nawet podstawowych faktów” – podkreślił Rafał Trzaskowski.

Transformacja energetyczna ma znaczyć, że Polska będzie dużo bardziej bezpieczna, niezależna, że nasi mieszkańcy będą zdrowsi, że będzie cieplej i że będzie w konsekwencji również tanio. Tak, abyśmy jak najszybciej mogli zobaczyć efekty transformacji na naszych rachunkach. Naszą odpowiedzialnością muszą być fakty i naszym zobowiązaniem oczywiście musi być konsekwencja. Bo mamy problem i to poważny, ale mamy również wyniki i mamy plan.
Rafał Trzaskowski, Forum Czystego Powietrza 2026, 26.02.2026