Prezydent USA Donald Trump oświadczył, że Iran zgodził się na „najwyższy poziom” inspekcji programu nuklearnego przez długi czas, co potwierdziło słowa wiceprezydenta J.D. Vance’a z poniedziałku. Trump dodał, że on sam z kolei zgodził się na otwarcie cieśniny Ormuz, a środki z sankcji, jakie teraz uwalnia Departament Skarbu USA na rzecz Iranu zostaną wykorzystane wyłącznie na zakup żywności i leków ze Stanów Zjednoczonych. Iran zaprzecza słowom Amerykanów o kontroli ich obiektów nuklearnych. Przedstawiciele Teheranu twierdzą, że najpierw muszą zostać wypełnione pozostałe punkty porozumienia, by móc rozmawiać o tej kwestii.

Inspekcje tylko w wyobraźni?

„Pomimo ich protestów i fałszywych oświadczeń sugerujących coś przeciwnego, w połączeniu z nieustannym natłokiem »fałszywych wiadomości«, które robią wszystko, co w ich mocy, by zwycięstwo Stanów Zjednoczonych wydawało się jak najmniejsze i jak najmniej znaczące, Iran w pełni i całkowicie zgodził się na inspekcje jądrowe na najwyższym szczeblu, które będą trwały przez długi czas w przyszłości (w nieskończoność!!!). Zapewni to »uczciwość jądrową«. Gdyby się na to nie zgodzili, nie byłoby dalszych negocjacji!” – napisał Donald Trump na swoim profilu na platformie Truth Social.

Podobną informację przekazał w poniedziałek 22 czerwca po rozmowach z delegacją irańską w Szwajcarii wiceprezydent USA J.D. Vance. Powiedział, że Teheran zgodził się na powrót inspektorów Międzynarodowej Agencji Energii Atomowej (MAEA). Nazwał te ustalenia „ważnym kamieniem milowym” i „pierwszym krokiem w kierunku trwałej denuklearyzacji Iranu”.

Stanowisko Iranu

Tymczasem rzecznik Ministerstwa Spraw Zagranicznych Iranu Esmaeil Baghaei poinformował we wtorek 23 czerwca na konferencji prasowej, że Iran wcale nie przewiduje wydania zgody na przeprowadzenie przez MAEA inspekcji w zbombardowanych obiektach nuklearnych. Podkreślił, że nie istnieje żaden protokół regulujący takie inspekcje, a w Szwajcarii nawet nie doszło do spotkania ich delegacji z dyrektorem generalnym MAEA Rafaelem Grossim.

Strony porozumienia wstępnego (między USA i Iranem) dążą do wypełnienia wszystkich jego punktów, nim rozpoczną się rozmowy o kwestiach nuklearnych.
rzecznik Ministerstwa Spraw Zagranicznych Iranu Esmaeil Baghaei

Z kolei Ambasador Iranu przy ONZ w Genewie Ali Bahreini powiedział we wtorek reporterom, że „nie zapadła jeszcze decyzja” o przyjęciu inspektorów MAEA. Jak podała Polska Agencja Prasowa, według niego podczas negocjacji na razie nie pojawił się temat wpuszczenia inspektorów MAEA do Iranu, a na tym etapie rozmów „jest za wcześnie, by poruszać kwestie irańskich instalacji nuklearnych”.

Cieśnina Ormuz

We wpisie Na Truth Social Donald Trump poinformował też, że w oparciu o (rzekomą) zgodę Iranu na inspekcje MAEA i „inne ustępstwa” zgodził się na zniesienie blokady morskiej cieśniny Ormuz. „Jednak wszystkie okręty pozostają na swoich pozycjach na wypadek konieczności ponownego wprowadzenia blokady, co w tej chwili wydaje się wysoce mało prawdopodobne” – dodał.

W drugim wtorkowym wpisie napisał, że „wczoraj przez cieśninę Ormuz przepłynęło 19 milionów baryłek ropy – to rekord wszech czasów. Ceny ropy gwałtownie spadają, a świat stał się znacznie bezpieczniejszym miejscem!!!”. Tymczasem według danych Międzynarodowej Agencji Energetycznej (MAE) w 2025 r. przez cieśninę przepływało średnio ponad 20 mln baryłek dziennie.

Sankcje i aktywa

Departament Skarbu USA poinformował, że tymczasowo zniósł sankcje na Iran, aby umożliwić mu produkcję, sprzedaż i transport ropy naftowej i produktów pokrewnych przez 60 dni – do połowy sierpnia.

Według Iranu – a teraz także prezydenta Donalda Trumpa – w ramach porozumienia Waszyngton zgodził się również na uwolnienie 12 mld USD zamrożonych funduszy dla Iranu. Jak napisał Trump na Truth Social:

Pieniądze i/lub środki pochodzące z sankcji, które uwalnia Departament Skarbu USA, trafiają na rachunek powierniczy kontrolowany przez Stany Zjednoczone i zostaną wykorzystane na zakup żywności i środków medycznych wyłącznie ze Stanów Zjednoczonych, w tym kukurydzy, pszenicy i soi od naszych wspaniałych amerykańskich rolników. Są to produkty, których Iran desperacko potrzebuje. Mamy do czynienia z kryzysem humanitarnym i uważam, że konieczne jest udzielenie pomocy TERAZ, zanim będzie za późno. Rozmowy przebiegają pomyślnie!
prezydent USA Donald Trump we wpisie na Truth Social 23.06.2026

Z kolei J.D. Vance jeszcze w poniedziałek mówił, że żadne aktywa Iranu nie zostały odmrożone. Przedstawiał to jedynie jako pomysł delegacji Kataru i zięcia Donalda Trumpa Jareda Kushnera, by po potencjalnym odmrożeniu w przyszłości, przeznaczyć je na zakup produktów rolnych z USA.

Ali Bahreini, Ambasador Iranu przy ONZ, stwierdził, że to Iran będzie „jedynym krajem”, który będzie mógł zdecydować, co zrobić ze swoimi aktywami, gdy zostaną one uwolnione.