Kto zarabiał na defraudacji funduszy państwowych w ukraińskiej energetyce?

„NABU i SAP ujawniły schemat defraudacji pieniędzy przeznaczonych na wypłaty według »zielonej« taryfy. Zarabiały na tym komercyjne przedsiębiorstwa energetyczne, znajdujące się na terytorium obwodu zaporoskiego okupowanego przez Rosję” – poinformowało NABU w środę w komunikatorze Telegram.

Kto jest podejrzany?

Według doniesień mediów w tej sprawie jest dziewięciu podejrzanych. Znaleźli się wśród nich: zastępca poprzedniego szefa Biura Prezydenta Ukrainy, Andrija Jermaka, były członek rady nadzorczej państwowej spółki Naftohaz Ukraina, jego brat – właściciel sieci ukraińskich i zagranicznych firm, zaufany współpracownik byłego wysokiego rangą urzędnika, kierownicy i pracownicy kontrolowanych przedsiębiorstw, a także były dyrektor handlowy spółki akcyjnej Zaporiżiaobłenerho, która zajmuje się dystrybucją, transportem i dostawą energii elektrycznej w obwodzie zaporoskim.

Według informacji posła Jarosława Żełezniaka, chodzi w szczególności o byłego zastępcę szefa Biura Prezydenta (Andrija Jermaka) Rostysława Szurmę. „Podejrzenie wobec Szurmy zostało wystosowane na podstawie mojego zgłoszenia do NABU” – napisał Żełezniak w komunikatorze Telegram, komentując wiadomość od NABU.

Jak podało NABU, w latach 2019–20 były deputowany rady obwodu donieckiego, wraz z bratem, przejęli kontrolę nad licznymi przedsiębiorstwami wytwarzającymi energię elektryczną z alternatywnych źródeł. Na terenie rejonu (powiatu) wasylowskiego w obwodzie zaporoskim zbudowali elektrownie słoneczne o łącznej mocy około 60 MW i zawarli umowy z państwowym przedsiębiorstwem Harantowany Pokupec na sprzedaż energii elektrycznej według „zielonej” taryfy.

Fałszywe deklaracje

Po rozpoczęciu pełnowymiarowej inwazji Rosji i okupacji części obwodu zaporoskiego, elektrownie słoneczne straciły połączenie z Zjednoczonym Systemem Energetycznym Ukrainy, uległy uszkodzeniom, a personel został ewakuowany. Mimo to przedsiębiorstwa kontrolowane przez osoby podejrzane nadal deklarowały, że produkują energię elektryczną i otrzymywały za nią wynagrodzenie według „zielonej” taryfy, chociaż w rzeczywistości ta energia nie trafiała do systemu energetycznego Ukrainy.

Sprawcy podawali nieprawdziwe informacje o wielkości produkcji energii i gotowości technicznej stacji, zwłaszcza podczas całkowitego odcięcia zasilania. Otrzymane pieniądze były następnie wyprowadzane za pośrednictwem powiązanych spółek. Łączna kwota strat wyniosła 141,3 mln hrywien.

Utworzone w 2014 r. NABU zajmuje się zwalczaniem korupcji na najwyższych szczeblach władzy, prowadząc śledztwa wobec urzędników państwowych, polityków i menedżerów państwowych spółek; powstanie urzędu było jednym z warunków współpracy Ukrainy z UE i MFW. SAP nadzoruje te postępowania i kieruje akty oskarżenia do sądu.

Z Kijowa Iryna Hirnyk