Gra o przyszłość JSW rozstrzygnięta. Spółka ma zielone światło na zbadanie dużego złoża

JSW złożyła wniosek o koncesję na rozpoznanie złoża węgla kamiennego i metanu z pokładów węgla „Dębieńsko 1” do MKiŚ w lutym ub. roku. Chodzi o złoże, na którym pracowała zlikwidowana ponad 20 lat temu kopalnia Dębieńsko.

Nowe szanse

Informując o wniosku o koncesję JSW odwoływała się do szacunków, że w nieeksploatowanej dotąd serii pokładów grupy 400 zalega ponad 100 mln ton zasobów przemysłowych węgla o dobrych parametrach koksotwórczych.

W poniedziałek JSW podała w informacji prasowej, że Minister Klimatu i Środowiska udzielił jej koncesji na rozpoznawanie złoża węgla kamiennego i metanu z pokładów węgla „Dębieńsko 1”.

„To strategiczny krok, który otwiera drogę do znaczącego zwiększenia zasobów węgla koksowego oraz wydłużenia perspektywy funkcjonowania kopalni Knurów-Szczygłowice” - oceniła spółka.

Wskazała, że koncesja została przyznana po przeprowadzeniu postępowania konkursowego, w którym o dostęp do złoża ubiegał się też inny podmiot. Organ koncesyjny (MKiŚ – PAP), po analizie dokumentacji i ocenie merytorycznej obu wniosków, miał wyżej ocenić propozycję JSW, co przesądziło o przyznaniu spółce prawa do prowadzenia prac rozpoznawczych

JSW podała, że w ramach koncesji wykona wyrobiska górnicze, z których odwiercone zostaną otwory badawcze. Pozyskane rdzenie i próbki zostaną poddane szczegółowym badaniom laboratoryjnym. Efektem będzie udokumentowanie złoża węgla koksowego i metanu, co pozwoli na określenie jego parametrów geologicznych, jakościowych i ekonomicznych.

Spółka przypomina, że złoże „Dębieńsko 1” położone jest wzdłuż wschodniej granicy kopalni Knurów-Szczygłowice (ruch Szczygłowice – PAP), co umożliwia jego przyszłe zagospodarowanie z wykorzystaniem istniejącej infrastruktury podziemnej i powierzchniowej. Sama kopalnia Knurów-Szczygłowice ma koncesję na prowadzenie wydobycia węgla i metanu jako kopaliny towarzyszącej do końca 2040 r.

Cytowany w informacji wiceprezes JSW ds. technicznych i operacyjnych Adam Rozmus ocenił, że uzyskanie koncesji na rozpoznanie złoża „Dębieńsko 1” jest dla spółki przełomowym momentem.

„Ten obszar ma kluczowe znaczenie dla przyszłości kopalni Knurów-Szczygłowice i całej grupy JSW. Dzięki tej decyzji możemy rozpocząć działania, które pozwolą nam precyzyjnie ocenić potencjał złoża i przygotować się do jego racjonalnego zagospodarowania” - wskazał Rozmus.

JSW podkreśla, że decyzja o przyznaniu koncesji zwieńczyła wieloletnie starania oraz złożone postępowanie administracyjne, obejmujące m.in. analizę konkurencyjnych wniosków, procedury odwoławcze oraz ocenę zgodności planowanych prac z polityką surowcową państwa.

We wcześniejszych informacjach JSW zastrzegała, że nie ma szczegółowych informacji na temat jakości węgla w złożu, dlatego niezbędne jest przeprowadzenie geologicznych prac badawczych.

Lata przygotowań

Uzyskanie koncesji badawczej to wstęp do zagospodarowania złoża: trzeba je zbadać, udokumentować i uzyskać decyzję środowiskową, co może zająć kilka lat poprzedzających sam – zwykle paroletni – proces przygotowania wydobycia.

Złoże „Dębieńsko 1” było w poprzednich latach przedmiotem zainteresowania różnych podmiotów. W lutym 2025 r. MKiŚ poinformowało o odmowie wydania koncesji na rozpoznanie spółce Silesian Coal, będącej spółką celową HMS Bergbau oraz grupy inwestorów ze Szwajcarii i USA.

Było to zakończenie postępowania odwoławczego tego wnioskodawcy. Minister jako organ koncesyjny utrzymał w mocy pierwotną decyzję z marca 2024 r. o odmowie koncesji ze względu na brak dowodów na dysponowanie przez spółkę odpowiednim zapleczem technicznym (to jeden z wymogów Prawa geologicznego i górniczego).

Wniosek o koncesję rozpoznawczą spółka Silesian Coal złożyła w grudniu 2022 r., po wygaśnięciu poprzedniej koncesji dotyczącej tego złoża. MKiŚ zawiadamiał wtedy o możliwości składania przez inne zainteresowane podmioty konkurencyjnych wniosków koncesyjnych na „Dębieńsko 1”.

Wniosek taki złożyła wówczas JSW. Minister stwierdził jednak, że wniosek JSW obejmował obszar badań, który nie był tożsamy z podanym w ogłoszeniu, w związku z czym postępowanie wobec JSW zostało umorzone. 28 lutego 2025 r. minister klimatu ogłosił możliwość ubiegania się o udzielenie koncesji na dodatkowe rozpoznanie złoża i JSW taki wniosek złożyła.

Wcześniej, 2008 r. koncesję wydobywczą dla złoża „Dębieńsko 1” dostała czeska spółka NWR Karbonia, ale nie rozpoczęła wydobycia. Następną koncesję wydobywczą dostała spółka należąca do australijskiej Prairie Mining, która wystąpiła o przedłużenie terminu rozpoczęcia wydobycia z 2018 r. do 2025 r. Stało się to częścią sporu między inwestorem a rządem w arbitrażu, który Polska przegrała.

Zgodnie z Prawem geologicznym i górniczym udzielenie koncesji na rozpoznawanie złoża kopaliny nie jest równoznaczne z nabyciem prawa do wykonywania działalności polegającej na wydobywaniu kopaliny ze złoża. Taka działalność wymaga odrębnego pozwolenia organu koncesyjnego i odrębnego postępowania. Pierwszeństwo w pozyskaniu koncesji wydobywczej ma jednak podmiot, który rozpozna złoże.