Umowa dieslowa z Rosją łamie prawo? Senator ostrzega armatora tankowca

23 października z portu Primorsk wyruszył pierwszy transport rosyjskiego diesla do USA w ramach tzw. umowy dieslowej. Amerykański senator Richard Blumenthal z Partii Demokratów ostrzegł armatora tankowca Agioi Fanendes, przewożącego ładunek 40 tys. ton oleju napędowego, by „zmienił kurs, póki jest jeszcze czas”. Zaznaczył, że narusza amerykańską ustawę z 2022 r. zakazującą importu rosyjskich paliw.

Nielegalny ładunek

Dostawa oleju napędowego z Rosji ma dotrzeć do portu w Nowym Jorku 7 listopada, już po wyborach połówkowych do Kongresu (ang. midterms), zaplanowanych na 3 listopada. W środę Senator Richard Blumenthal zażądał od dyrektora zarządzającego greckiej firmy żeglugowej Eastern Mediterranean Maritime Limited (EASTMED), Athanasiosa (Thanasisa) Martinosa, by tankowiec przewożący ładunek – Agioi Fanendes, płynący pod banderą Malty – zawrócił, a firma nie wchodziła już w przyszłe tego typu transakcje.

W liście do szefa firmy senator zaznaczył, że import paliwa jest nielegalny, a firma naraża się na prawne konsekwencje. „Gdyby pan potwierdził, że statek ten ma zamiar rozładować rosyjski olej napędowy w porcie Nowy Jork i New Jersey lub w innym miejscu w Stanach Zjednoczonych, żądamy wycofania Agioi Fanendes i powstrzymania się od przyszłych transakcji dotyczących rosyjskiego oleju napędowego zgodnie z prawem USA. (…) Jeśli Agioi Fanendes rozładuje ładunek, będzie pan zamieszany w nielegalną transakcję” – napisał w liście polityk. Blumenthal zwrócił się też do Martinosa o informacje na temat innych firm zamieszanych w planowany import oleju napędowego i dał mu czas na odpowiedź do 31 października.

Wymagana zgoda Kongresu?

We wpisie na platformie X podkreślił, że „żaden prezydent nie może jednostronnie uchylić ustawy” – z 2022 r., zakazującej importu rosyjskich paliw. Według niego tzw. umowa dieslowa z Rosja, ogłoszona przez Donalda Trumpa 9 października, na mocy której Rosja ma dostarczyć na światowe rynki łącznie 4,8 mln ton diesla, nie znosi przepisów ustawy z 2022 r., która zakazuje importu paliw i węglowodorów z Rosji. „Sprzeczne wytyczne administracji dotyczące rosyjskiej energii z ostatnich tygodni nie powinny być wykorzystywane jako pretekst do ignorowania zakazów prawnych. Prezydent mógł udzielić licencji na ułatwienie tej transakcji, ale tylko Kongres może ją prawnie zalegalizować” – podkreślił senator Blumenthal.

W zeszłym tygodniu grupa deputowanych do Kongresu ostrzegła banki oraz firmy ubezpieczeniowe i logistyczne w USA, że jeśli wezmą udział w transakcji sprzedaży rosyjskiego paliwa, narażą się na odpowiedzialność prawną. Politycy zapowiedzieli też śledztwo Kongresu w tej sprawie – przekazała Polska Agencja Prasowa. Decyzję Donalda Trumpa o nawiązaniu współpracy z Rosją w sprawie dostaw oleju napędowego krytykowali zarówno Demokraci, jak i Republikanie.

40 tys. ton diesla płynące do Nowego Jorku to tylko pierwszy ładunek w ramach umowy z Rosją. Według Trumpa Rosja ma „natychmiast” wykesportować 300 tys. ton diesla (2,25 mln baryłek), następnie 500 tys. ton w listopadzie i 1 mln ton „zaraz potem”. Później ma dostarczyć jeszcze około 3 mln ton, zależnie od stanu własnych rafinerii. Według Agencji Informacji Energetycznej (EIA) w 2025 r. zużycie oleju napędowego tylko w amerykańskim sektorze transportowym wynosiło około 2,94 mln baryłek dziennie (około 400 tys. ton).