- WIADOMOŚCI
Coraz więcej ataków na statki w cieśninie Ormuz. Ceny surowców reagują
Choć dostawy ropy naftowej z Bliskiego Wschodu systematycznie rosną od lata, to ostatnio Iran nasilił ataki na statki w cieśninie Ormuz. Jak na to reagują rynki i czy G7 uwolni rezerwy?
Ceny ropy naftowej na globalnych rynkach rosną, podobnie jak ceny gazu na rynkach europejskich, po nasileniu ataków Iranu na statki w cieśninie Ormuz. Według informacji UK Maritime Trade Operations (UKMTO) w październiku doszło już do co najmniej 9 ataków na tankowce w tej kluczowej cieśninie. To połowa łącznej liczby ataków, jakie odnotowano przez cały wrzesień.
Ataki w cieśninie Ormuz
Baryłka ropy West Texas Intermediate w dostawach na listopad jest na NYMEX w Nowym Jorku po 90,20 USD – wyżej o 0,85 proc. Brent na ICE na grudzień jest wyceniana po 101,57 USD za baryłkę, w górę o 0,98 proc. Ropa WTI od początku tego roku zyskała 57,1 proc., a Brent zdrożała o 66,9 proc.
Teheran wyraźnie nasilił ataki na statki w cieśninie Ormuz w tym miesiącu. Jak napisał w nocie rynkowej Dimitris Maniatis, dyrektor generalny Marisks, firmy zajmującej się zarządzaniem ryzykiem:
Iran najwyraźniej dąży do przejęcia większej kontroli nad cieśniną Ormuz za pomocą jednego ze swoich najskuteczniejszych narzędzi przymusu: strachu i niepewności. Teheran nie musi zatrzymywać każdego statku, ale potrzebuje, aby branża morska uwierzyła, że każdy statek może być następny.
Dimitris Maniatis, dyrektor generalny Marisks
Zdaniem wiceprezydenta USA J.D. Vance’a Iran zaatakował „kilka statków”, ale nie na tyle, by powstrzymać transport ropy i gazu przez cieśninę Ormuz. Podkreślił, że Stany Zjednoczone pozostają otwarte na kwestię zawarcia porozumienia, ale wymagałoby to konkretnych ustępstw ze strony Iranu w sprawie jego programu nuklearnego.
Ropa płynie z Bliskiego Wschodu
Tymczasem przepływy ropy naftowej przez cieśninę Ormuz systematycznie rosną od początku lata. Niektóre banki z Wall Street twierdzą, że dostawy surowca z Bliskiego Wschodu zbliżają się już do poziomów notowanych przed atakiem Izraela i USA na Iran.
„Przepływy ropy na Bliskim Wschodzie powróciły do poziomu ok. 80 proc. wolumenu sprzed wojny” – stwierdził także Wael Sawan, prezes Shell.
Większość tankowców pokonujących ten odcinek korzysta ze szlaku prowadzącego wzdłuż wybrzeża Omanu i zazwyczaj wyłącza sygnały cyfrowe, co utrudnia ich śledzenie. Ilość towarów i surowców wywożonych z Zatoki Perskiej tą drogą jest szacowana m.in. na podstawie zdjęć satelitarnych.
Saudyjczycy zasilają rynki
Ropa naftowa jest także eksportowana z Zatoki Perskiej ponownie uruchomionym rurociągiem Wschód Zachód biegnącym przez Arabię Saudyjską. Ropociąg transportuje surowiec do portu Janbu (Yanbu) nad Morzem Czerwonym. Infrastruktura została zamknięta po ataku dronowym nadchodzącym z Iraku 10 września.
„Arabia Saudyjska pompuje 5,8 mln baryłek ropy dziennie przez swój kluczowy rurociąg” – przekazał minister energii Arabii Saudyjskiej książę Abdulaziz bin Salman podczas wydarzenia w Bahrajnie.
Jego szczytowa przepustowość to 7 mln baryłek dziennie. Rurociąg zyskał na znaczeniu po zamknięciu cieśniny Ormuz przez Iran i stał się alternatywną trasą eksportu ropy z Zatoki Perskiej.
Czy uwolnimy rezerwy?
Maklerzy uważają, że ilość ropy eksportowanej z Zatoki Perskiej będzie wciąż rosła, ale nadwyrężone zapasy paliw oznaczają, że rynek ma mniejszą „poduszkę bezpieczeństwa” w razie ponownych szoków na rynku – przekazała Polska Agencja Prasowa.
Międzynarodowa Agencja Energetyczna (MAE) ma omówić plany awaryjnego uwolnienia zapasów ropy naftowej i oleju napędowego, co było obiecane przez przywódców państw G7 w związku z zapowiedziami prezydenta USA Donalda Trumpa dotyczącymi zakazu eksportu oleju napędowego. Mogłoby to uwolnić na rynek nawet 100 mln baryłek ropy i diesla przez kolejne 4 miesiące pod nadzorem MAE.
Będzie to dopiero wstępna dyskusja i nie wiadomo, czy na spotkaniu 7 października zostaną już podjęte jakieś decyzje.
Skutki na rynku gazu
W Europie rosną także ceny gazu. W środę 7 października wzrosły do niemal najwyższego poziomu od dwóch tygodni. Benchmarkowe kontrakty na gaz w Amsterdamie (ICE Entawex Dutch TTF) zwyżkują o 1,2 proc. do 76,58 euro za MWh, po zwyżce ceny we wtorek o ok. 3 proc.
W związku z problemami z dostawami Pakistan prowadzi negocjacje z Iranem w sprawie przewozu LNG z Kataru przez cieśninę Ormuz. Zwrócił się do władz w Teheranie o uzyskanie zgody na co najmniej dwie dostawy. Według danych agencji Bloomberga jeden ładunek przepłynął już przez cieśninę i zmierza do Pakistanu.
Jeszcze w ubiegłym roku niemal 100 proc. dostaw LNG do Pakistanu pochodziło z Kataru. Wojna w Iranie i blokada cieśniny znacznie zakłóciła dostawy tego paliwa.
AJ/PAP
