Setki milionów euro wsparcia dla rolników. UE reaguje na ceny nawozów

Nowy program miałby być współfinansowany w 65 proc. z Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) i obejmować niewykorzystane środki, które w przeciwnym razie mogłyby zostać utracone.

Nie tylko ropa i gaz

Blokada cieśniny Ormuz wpłynęła nie tylko na wzrost cen ropy i gazu, lecz także uderzyła w sektor rolniczy. To właśnie przez ten szlak wodny przepływa ok. 25-30 proc. światowego handlu nawozami, w tym niemal połowa globalnego eksportu mocznika – rocznie transportowano tamtędy ok. 21 mln ton surowca, eksportowanego przez Katar, Arabię Saudyjską i Iran.

Jak wskazują eksperci z Międzynarodowego Instytutu Badań nad Polityką Żywnościową (IFPRI), w ciągu dwóch miesięcy od rozpoczęcia konfliktu ceny mocznika niemal się podwoiły, a fosforanu amonu wzrosły o 35 proc.

Analitycy think-tanku Council on Foreign Relations wyliczyli, że ceny mocznika na Bliskim Wschodzie skoczyły o 75-108 proc. powyżej poziomów sprzed konfliktu. W ujęciu rocznym globalny indeks cen nawozów ma wzrosnąć o ponad 30 proc.

Podwyżki nie ominęły również Polski. Magazyn branżowy Top Agrar podaje, że obecnie za tonę mocznika należy zapłacić 2830-3110 zł, za saletrę amonową – ok. 1800-2000 zł/tonę, a za nawóz Polifoska 6 ok. 2485-2770 zł/tonę.

Produkcja nawozów sztucznych to proces energochłonny – gaz ziemny nierzadko stanowi 70-80 proc. kosztów operacyjnych przy produkcji amoniaku i mocznika. Stanowią one jednak niezbędny element współczesnego, wydajnego rolnictwa, dostarczając glebie makroelementy w postaci azotu, fosforu i potasu.

Według danych Our World in Data, syntetyczne nawozy azotowe pozwalają wyżywić niemal połowę obecnej populacji Ziemi. Dlatego też kryzys energetyczny i zablokowanie cieśniny Ormuz pośrednio i bezpośrednio wpływają na bezpieczeństwo żywnościowe.

Pomocna dłoń Brukseli

W celu złagodzenia negatywnych skutków kryzysu, Komisja zaproponowała dwa krótkoterminowe rozwiązania. Pierwszym jest wspomniana już pomoc finansowa dla rolników. W najbliższych tygodniach KE zamierza zmobilizować łącznie 540 mln euro.

Na początku bieżącego tygodnia Komisja zaproponowała zasilenie rezerwy rolnej dodatkowymi 300 mln euro z budżetu UE na 2026 rok ponad pozostałe środki.
napisano w komunikacie

”Państwa członkowskie będą mogły uzupełnić tę kwotę o maksymalnie 200 proc. środków krajowych, dzięki czemu łączna kwota dostępnego wsparcia finansowego może wynieść 1,5 mld euro” – dodano.

Druga propozycja dotyczy ukierunkowanego dostosowania wspólnej polityki rolnej. Miałoby ono obejmować m.in. możliwość wcześniejszej wypłaty płatności bezpośrednich rolnikom przez państwa członkowskie. Działania te mają poprawić płynność finansową rolników i ułatwić im nabywanie nawozów sztucznych w utrudnionych warunkach gospodarczych.

Propozycje KE muszą zostać jeszcze zatwierdzone przez Parlament Europejski i Radę Europejską. Jeśli państwa członkowskie wyrażą zgodę, ostateczne przyjęcie wniosku jest planowane na koniec lipca bieżącego roku.