Cyfrowe paszporty produktów wchodzą w życie. KE uruchomiła rejestr

Rejestr DPP jest kolejnym krokiem w realizacji unijnych przepisów o ekoprojekcie dla zrównoważonych produktów (ESPR). Regulacje te rozszerzają dotychczasowe wymagania Ecodesign – obok zużycia energii obejmują także kwestie trwałości, naprawy, ponownego wykorzystania i recyklingu produktów.

Dotychczasowe przepisy koncentrowały się przede wszystkim na poprawie efektywności energetycznej urządzeń i ograniczaniu ich wpływu na środowisko.

Nowe podejście obejmuje z kolei cały cykl życia produktu – od pozyskania surowców, przez projektowanie i produkcję, aż po użytkowanie, naprawę i zagospodarowanie odpadów. Jednym z narzędzi do realizacji tego celu jest właśnie Cyfrowy Paszport Produktu.

Ekoprojekt – cele i zakres regulacji

Dotychczasowe przepisy dotyczące ekoprojektu określały wymagania, które produkty musiały spełnić, aby mogły trafić na rynek Unii Europejskiej. Obejmowały one przede wszystkim kwestie związane z efektywnością energetyczną, zużyciem zasobów, emisjami oraz trwałością urządzeń.

Dla sektora energetycznego regulacje te miały szczególne znaczenie, ponieważ obejmowały wiele urządzeń stosowanych w ogrzewnictwie i chłodnictwie. Wymagania ekoprojektu dotyczą m.in. pomp ciepła, kotłów gazowych, olejowych i na paliwa stałe, ogrzewaczy pomieszczeń, podgrzewaczy i zasobników ciepłej wody użytkowej, urządzeń klimatyzacyjnych i wentylacyjnych, pomp obiegowych oraz silników elektrycznych.

Przepisy określają m.in. minimalną sprawność energetyczną urządzeń, dopuszczalne poziomy emisji, zużycie energii w różnych trybach pracy, a także wymagania dotyczące ich trwałości, możliwości naprawy i dostępności części zamiennych.

Co zmieni Cyfrowy Paszport?

Z kolei Cyfrowy Paszport Produktu (DPP) to cyfrowa karta produktu zawierająca ustandaryzowany zestaw informacji dotyczących jego całego cyklu życia. W zależności od kategorii produktu może obejmować dane dotyczące pochodzenia surowców, zastosowanych materiałów, parametrów środowiskowych, możliwości naprawy, demontażu, ponownego wykorzystania i recyklingu.

DPP nie zastępuje jednak wymagań technicznych określonych w przepisach ekoprojektu. Jego zadaniem jest uporządkowanie i udostępnienie informacji, które pozwolą łatwiej potwierdzić zgodność produktu z regulacjami UE.

Dane z cyfrowych paszportów będą wykorzystywane przez producentów, importerów, serwisy, firmy recyklingowe i organy nadzoru, a w określonym zakresie również przez użytkowników końcowych.

W praktyce ekoprojekt i DPP będą się uzupełniać: ekoprojekt określa wymagania, jakie musi spełniać produkt, natomiast Cyfrowy Paszport Produktu będzie gromadził i udostępniał informacje dotyczące jego parametrów środowiskowych, składu i możliwości zagospodarowania po zakończeniu użytkowania.

Nowe obowiązki od 2027 roku

Cyfrowe paszporty będą wdrażane stopniowo dla kolejnych grup produktów objętych rozporządzeniem ESPR oraz innymi regulacjami unijnymi.

Z punktu widzenia branży energetycznej najważniejsze jest to, że pierwsze obowiązki obejmą określone rodzaje baterii o dużej pojemności. Dotyczy to m.in. baterii stosowanych w magazynach energii. Termin rozpoczęcia stosowania tych wymagań wyznaczono na 18 lutego 2027 r.

System będzie z czasem obejmował kolejne grupy produktów, w tym urządzenia związane z energią. Producenci pomp ciepła i innych urządzeń grzewczych powinni więc śledzić zmiany w przepisach ESPR i przygotować się na nowe wymagania dotyczące informacji o produktach.

Nowe obowiązki dla producentów i dostawców

Uruchomiony przez Komisję Europejską rejestr będzie obsługiwał także inne produkty objęte rozporządzeniem ESPR, w tym m.in. tekstylia, stal i aluminium, opony, meble, urządzenia ICT.

Obejmie też grupy produktów regulowane innymi przepisami UE, które wymagają stosowania DPP, w tym wybrane baterie o dużej pojemności, wyroby budowlane, zabawki oraz detergenty.

KE udostępniła też przedsiębiorcom środowisko testowe rejestru, dokumentację techniczną i helpdesk. Narzędzia te mają pomóc firmom w dostosowaniu się do nowych wymagań.