Miliardy na transformację energetyczną. Plany NFOŚiGW na 2026 r.

Szefowa Funduszu przekazała, że plan finansowy NFOŚiGW na 2026 roku zakłada wypłatę dla beneficjentów np. gmin, spółek komunalnych, firm, osób fizycznych 35,33 mld zł, w tym 25,1 mld zł ze środków krajowych i zagranicznych (tzw. środki bilansowe – np. Fundusz Modernizacyjny) i 10,23 mld z tzw. zagranicznych środków pozabilansowych (np. program FEnIKS, FEPW czyli Fundusze dla Polski Wschodniej, KPO).

Wzrost wydatków o 12 mld złotych

Jeśli chodzi o środki bilansowe, to planowana jest wypłata 15,25 mld zł w formie bezzwrotnej, czyli dotacji, oraz 9,85 mld zł w formie zwrotnej. W przypadku pozabilansowych ma być to 3,15 mld zł w dotacjach i 0,07 mld zł w formie zwrotnej z FENIKS i FEPW, a także 7 mld zł w formie bezzwrotnej, głównie z KPO.

„Plan na 2026 rok zakłada wydatki większe o 12 mld zł w stosunku do planu z 2025 r.” – podkreśliła prezes Funduszu. Zastrzegała, że do końca stycznia 2026 r. rada nadzorcza NFOŚiGW ma czas na uchwalenie planu działalności funduszu na 2026 r. i zaakceptowanie listy programów priorytetowych programów, które będą realizowane w 2026 r. W sumie jest ich ponad 40.

Programy wynikają z naszej strategii na lata 2025-2028, gdzie mamy zdefiniowane priorytety. 80 proc. wszystkich środków, jakie chcemy wydać w 2026 roku będzie skierowane na transformację energetyczną; ten trend będzie się utrzymywał w kolejnych latach.
Dorota Zawadzka-Stępniak

Jednym ze sztandarowych programów priorytetowych jest program „Czyste Powietrze”. Na wypłaty dla beneficjentów w 2026 r. NFOŚiGW – poprzez wojewódzkie fundusze ochrony środowiska – planuje wydać 7,6 mld zł. W marcu 2025 r. po czteromiesięcznej przerwie ruszyła nowa zreformowana odsłona programu.

Magazyny energii i efektywność energetyczna

Prezes dodała, że w ramach transformacji energetycznej środki trafią m.in. na magazynowanie energii. Przyznała, że na liście nie ma programu wsparcia dużych magazynów energii (ponad 4 mld zł w 2025 r.), ale Fundusz chce wesprzeć w 2026 r. m.in. prosumentów - osoby fizyczne, które zainwestowały w fotowoltaikę i są zainteresowane kupnem przydomowego magazynu. Celem resortu klimatu jest to, by do końca obecnej kadencji rządu minimum 200 tys. gospodarstw domowych korzystało z takiego urządzenia.

Chcemy kontynuować wsparcie rozwoju odnawialnych źródeł energii, m.in. poprzez cieszący się popularnością program „OZE – źródła ciepła dla ciepłownictwa" (planowany budżet na 2026 r. to 435 mln zł), „Przemysł energochłonny – OZE" (120 mln zł), ale także program „Energia dla wsi" (187 mln zł), gdzie potrzeba samowystarczalności na takich terenach jest ogromna.
Dorota Zawadzka-Stępniak

Szefowa NFOŚiGW wskazała ponadto, że w 2026 roku wspierana będzie również efektywność energetyczna budynków. Poinformowała, że w tym obszarze mają pojawić się dwa nowe programy. „Po pierwsze chodzi o budynki szpitalne. Drugi program dotyczyć będzie budynków edukacyjnych takich jak szkoły, przedszkola czy zespoły szkół. Program z KPO dla szkół pokazał, jak wielkie są potrzeby. Wniosków wpłynęło kilka razy więcej niż dostępna alokacja” – powiedziała. Chodzi o zakończony w październiku 2024 r. nabór, gdzie budżet to z KPO został zwiększony do ok. 1,7 mld zł.

Pytana o planowane budżety tych obu programów przyznała, że „kwoty nie są jeszcze dokładnie określone, ale będą znaczące”. Dodała, że uruchomiony ma zostać również program poprawy efektywności budynków, które są w zarządach parków narodowych.

Elektromobilność i gospodarka niskoemisyjna

Wskazała, że kontynuowane będzie też wsparcie inwestycji związanych z elektromobilnością. Chodzi o dwa istniejące programy budowy lub rozbudowy ogólnodostępnych stacji ładowania dla transportu ciężkiego, a także wsparcie zakupu lub leasingu zeroemisyjnych pojazdów kategorii N2 (o masie od 3,5 do 12 ton) i N3 (powyżej 12 ton).

„Analizujemy także możliwość kontynuacji wsparcia niskoemisyjnego transportu publicznego” – dodała prezes NFOŚiGW.

Program „Zielony transport publiczny”, w ramach którego przeprowadzono dotąd trzy konkursy, cieszył się popularnością wśród samorządów. Dzięki nim zakontraktowano prawie 1500 pojazdów zeroemisyjnych, w tym autobusy elektryczne i wodorowe oraz trolejbusy.

Prezes dodała, że do końca I kwartału 2026 r. ma zapaść decyzja ws. zaangażowania kapitałowego w ramach programu wsparcia dla gospodarki niskoemisyjnej z KPO. Chodzi o projekty ElectroMobility Poland oraz PowerUp Hydro Tech, które znalazły się na liście rankingowej w tym programie. EMP zabiega o przyznanie środków dla projektu budowy fabryki samochodów elektrycznych w Jaworznie. Z kolei projekt PowerUp HydroTech zakłada budowę zakładu produkcji generatorów wodorowych i ogniw paliwowych. Budżet programu wynosi blisko 4,8 mld zł z KPO.

NFOŚiGW w planach na 2026 r. ma także program wsparcia związany z elektromobilnością w parkach narodowych.

Dodatkowe plany

Prezes dodała, że w 2026 roku NFOŚiGW nabór wniosków o dofinansowanie inwestycji zwiększających bezpieczeństwo energetyczne poprzez wykorzystanie biometanu. Kolejny program dotyczyć będzie wysokosprawnej kogeneracji z biogazu wytwarzanego z biomasy w tym z odpadów komunalnych. Na pierwszy z nich zatwierdzono już z EBI 800 mln zł, a na drugi 1 mld zł.

Zawadzka-Stępniak zapowiedziała też program dla gmin, mający wspierać zagospodarowanie odpadów powstałych z jednorazowych produktów z tworzyw sztucznych (SUP). Dalej pieniądze będą przeznaczane na usuwanie nielegalnie zgromadzonych odpadów; na trzy lata zaplanowano 500 mln zł.

W okresie styczeń–listopad 2025 r. NFOŚIGW wypłacił łącznie 10,8 mld zł na realizację projektów dotyczących ochrony środowiska i gospodarki wodnej. Środki własne (bilansowe) to 7,2 mld zł, a finansowanie zewnętrzne (pozabilansowe) wynosi 3,6 mld zł.