Co ma na celu ustawa sieciowa? Resort energii mówi o walce z monopolem
Przyjęty 7 stycznia przez Radę Ministrów projekt ustawy UC84 to część pakietu antyblackoutowego. UC84 ma na celu zaprowadzenie porządku w modelu wydawania warunków przyłączenia do sieci. W ocenie resortu energii dużym problemem jest to, że systemem obecnie „rządzą” duże podmioty deweloperskie.
„Ta ustawa jest po to, żeby usystematyzować, uczynić bardziej transparentnym, uczynić tańszym, mniej spekulacyjnym model wydawania warunków przyłączenia. Dlaczego? Dlatego, że budowanie i inwestowanie w źródła wytwórcze, których istotnym elementem jest zawarcie umowy przyłączeniowej i rozwinięcie projektu do etapu Ready to Build (RTB) to jest koszt dla systemu” – argumentował na spotkaniu z dziennikarzami sekretarz stanu w Ministerstwie Energii Wojciech Wrochna.
Płacą wszyscy
Jak dodał, koszty te „wszyscy płacimy w ostatecznym rachunku za energię”. Głównym celem ustawy UC84, zgodnie ze stanowiskiem rządu, jest uzdrowienie systemu wydawania warunków przyłączenia do sieci, który obecnie jest sparaliżowany przez ogromną liczbę wydanych, ale nierealizowanych pozwoleń. Ustawa ta wywołała kontrowersje w branży OZE ze względu na wprowadzanie przez rząd nowych obowiązków. Początkowo także MKiŚ miał inną wizję projektu niż resort energii, jednak wypracowano porozumienie, a rząd przyjął poprawki ministerstwa klimatu.
Zgodnie z informacjami Ministerstwa Energii, w Polsce wydano warunki przyłączenia na 240 GW, co trzykrotnie przewyższa moc zainstalowaną w kraju (ok. 75 GW); 36 GW mocy z nich już pracuje. Ministerstwo szacuje, że jeszcze 50 GW się wybuduje. Z tych 240 GW mocy, 150 GW to OZE, a 90 GW to magazyny energii.
Resort wskazuje, że zaledwie 10-12 podmiotów kontroluje ponad 50% wszystkich wydanych mocy przyłączeniowych (ponad 120 GW). Ministerstwo zaproponowało więc skrócenie terminu na zawarcie umowy przyłączeniowej z 24 do 12 miesięcy, wprowadzenie obligatoryjnych zabezpieczeń finansowych oraz tzw. „kamieni milowych” realizacji inwestycji i zwiększenie opłat za rozpatrzenie wniosku, co ma „odsiać” podmioty działające czysto spekulacyjnie.
„Chcemy walczyć z systemem, w którym podmioty deweloperskie monopolizują na dużą skalę model doprowadzania projektów do fazy RTB.”
Minister Wojciech Wrochna
Współpraca gazowa
W trakcie konferencji mówiono także o gazie i współpracy ze Słowacją oraz szerzej w regionie Europy środkowo-wschodniej. Słowacja zadeklarowała przeprowadzenie procedury open season na przesył gazu, co jest kluczowe dla jej uniezależnienia się od Rosji. Polska namawia stronę słowacką do rezerwacji przepustowości w polskim terminalu LNG.
Resort dąży też do tego, aby nowe moce regazyfikacyjne nie zostały zdominowane wyłącznie przez Orlen. Celem jest dopuszczenie innych graczy, co ma zapewnić większą płynność rynku.
7 stycznia Rada Ministrow przyjęła projekt ustawy UC84 opracowany przez Ministerstwo Energii. Ma ona na celu zmianę zasad przyłączania instalacji do sieci elektroenergetycznych, dzięki czemu mają przyspieszyć inwestycje w OZE, magazyny energii i biogazownie, a tym samym transformacja energetyczna.
Czytaj też
Ten projekt to element pakietu antyblackoutowego, który obejmuje kilka obszarów tematycznych, w tym przyłączenia. Ponadto w pakiecie znajdują się także cyberbezpieczeństwo, rynek mocy, udział konsumentów w rynku, local content i niezależność operatorów.