Bioróżnorodność w strategii Orlen. Plan działań do 2030 roku

Bioróżnorodność staje się coraz istotniejszym elementem zarządzania wpływem biznesu na środowisko. W przypadku Grupy Orlen, prowadzącej działalność w wielu sektorach i lokalizacjach, oznacza to potrzebę systemowego podejścia – od identyfikacji obszarów cennych przyrodniczo, przez ocenę wpływu inwestycji, po działania ograniczające presję na ekosystemy i zasoby naturalne.

„Sprawnie funkcjonujące ekosystemy są podstawą stabilnego rozwoju gospodarki i społeczeństwa. Dlatego chcemy zarządzać naszym wpływem na przyrodę w oparciu o najlepsze praktyki, ograniczać oddziaływanie tam, gdzie jest to możliwe, oraz wspierać odbudowę zasobów przyrodniczych. Przyjęcie Planu działań na rzecz bioróżnorodności do 2030 roku pozwala uporządkować te działania i przełożyć je na konkretne rozwiązania w całej Grupie Orlen” – mówi Arkadiusz Kamiński, Dyrektor Wykonawczy ds. Środowiska w Orlen.

Dokument wpisuje się także w założenia Strategii Zrównoważonego Rozwoju Grupy Orlen na lata 2025–2035, w której bioróżnorodność została wskazana jako jeden z obszarów filaru środowiskowego. Rozwija też założenia Polityki bioróżnorodności Grupy Orlen, dając m.in. wytyczne dla nowych inwestycji, zasad zarządzania zielenią, procedur dotyczących gatunków inwazyjnych, rozwoju baz danych środowiskowych i uwzględniając kwestie bioróżnorodności w wymaganiach wobec dostawców.

Od analizy do działań

Plan powstał na podstawie analizy obszarów, w których działalność Grupy Orlen może mieć największy wpływ na przyrodę. Uwzględniono m.in. lokalizację wybranych aktywów względem obszarów chronionych, korytarzy ekologicznych oraz terenów o wysokiej wartości przyrodniczej.

Dokument opiera się także na międzynarodowych standardach i podejściach dotyczących zarządzania wpływem biznesu na naturę, takich jak TNFD, ESRS E4, Kunming-Montreal Global Biodiversity Framework oraz Science Based Targets for Nature. Dzięki temu wskazuje obszary wymagające szczególnej uwagi i pomaga kierować działania tam, gdzie mogą przynieść największe efekty.

Plan zakłada uwzględnianie aspektów przyrodniczych podczas planowania i realizacji inwestycji, w tym stosowanie hierarchii łagodzenia oddziaływań: od unikania i minimalizacji wpływu, przez odbudowę, po kompensację.

W praktyce wskazuje takie działania jak retencjonowanie wód opadowych, rewitalizacja zieleni, odtwarzanie przepuszczalnych nawierzchni, ograniczanie emisji światła, hałasu i wibracji, tworzenie infrastruktury ułatwiającej migrację ryb czy działania na rzecz ochrony ptaków i nietoperzy na farmach wiatrowych.

Przygotowanie na nowe wymagania

Plan działań na rzecz bioróżnorodności przygotowuje również Grupę Orlen do bardziej szczegółowych wymogów dotyczących raportowania wpływu firm na przyrodę, w tym CSRD, ESRS oraz TNFD. Jest to o tyle istotne, że rynek, instytucje finansowe i interesariusze oczekują dziś nie tylko deklaracji, ale także danych pokazujących, gdzie firma oddziałuje na środowisko, jakie ryzyka identyfikuje i jak monitoruje postępy.

Plan przewiduje w związku z tym m.in. monitorowanie oddziaływania w wybranych lokalizacjach, pogłębianie obliczeń śladu bioróżnorodności – od poziomu segmentów do konkretnych spółek i lokalizacji – oraz rozwój danych środowiskowych wspierających ocenę postępów.

Współpraca i edukacja

Realizacja założeń planu będzie wymagała zaangażowania spółek Grupy Orlenu oraz przełożenia zapisów dokumentu na codzienne decyzje i procesy operacyjne. W związku z tym planowane są inicjatywy edukacyjne dla pracowników, współpraca z jednostkami naukowymi i organizacjami pozarządowymi oraz dialog z interesariuszami.

Przyjęcie dokumentu na rzecz bioróżnorodności przez Komitet ds. Zrównoważonego Rozwoju Rady Nadzorczej potwierdza, że kwestie związane z ochroną bioróżnorodności są traktowane jako jeden z elementów długoterminowego zarządzania środowiskowego i ryzykiem.

Plan porządkuje również działania prowadzone wcześniej w Grupie Orlen. Jednym z przykładów jest program odbudowy populacji sokoła wędrownego, realizowany od 1999 roku. W Zakładzie Produkcyjnym w Płocku para sokołów odchowała w latach 2002–2025 68 piskląt.

Także inne spółki Grupy prowadzą projekty związane z ochroną przyrody. Grupa Energa od blisko 30 lat angażuje się w działania na rzecz bociana białego, a ANWIL od niemal dekady wspiera zarybianie Wisły. W 2025 roku uruchomiono również kolejne programy grantowe i projekty ochronne, w tym Bałtycki i Wiślany Grant Bioróżnorodności oraz działania na rzecz ochrony ptaków szponiastych, obejmujące m.in. ochronę siedlisk orła przedniego w Magurskim Parku Narodowym.