Prezydent Karol Nawrocki podpisał nowelizację ustawy o systemie instytucji rozwoju, która umożliwi Agencji Rozwoju Przemysłu (ARP) udzielanie pożyczek przedsiębiorstwom górniczym i innym spółkom o istotnym znaczeniu dla gospodarki, w tym Jastrzębskiej Spółce Węglowej i Grupie Azoty. Zarząd JSW poinformował już, że wystąpi o pożyczkę w wysokości 850 mln zł. Ustawa wejdzie w życie z dniem następującym po dniu ogłoszenia.

Nowe przepisy

Propozycję nowelizacji złożyli posłowie Koalicji Obywatelskiej. Pożyczki pozyskane na mocy nowych przepisów mogą być przeznaczone na reorganizację spółek zmniejszającą koszty działalności i optymalizację. Cel pożyczki nie może być jednak tożsamy z celem mechanizmu wsparcia publicznego. Pożyczkobiorca będzie musiał najpierw przedstawić ARP program naprawczy udowadniający, że będzie on zdolny pożyczkę spłacić.

Nowe przepisy uwzględniają zbiór przedsiębiorstw, które będą uprawnione do pozyskania pożyczki z ARP. To przedsiębiorstwa górnicze, prowadzące likwidacje kopalń oraz te „o istotnym znaczeniu dla gospodarki narodowej lub jej sektora wskazanego w rządowych dokumentach strategicznych”. W praktyce przepisy mają pomóc przede wszystkim JSW i Grupie Azoty, które stanęły w obliczu utraty płynności.

Jastrzębska Spółka Węglowa

Jesienią 2025 r. władze JSW informowały, że spółce grozi utrata płynności finansowej już w marcu tego roku, jeśli nie zostaną wdrożone działania antykryzysowe. W tej sytuacji przygotowany został plan restrukturyzacji biznesowej przewidujący kosztów i uproszczenie struktury grupy. Pod koniec zeszłego roku JSW została objęta przepisami ustawy o funkcjonowaniu górnictwa węgla kamiennego, co pozwala sfinansować program dobrowolnych odejść. Następnie w lutym zostało podpisane porozumienie ze związkami zawodowymi ograniczające koszty pracy. W marcu ARP za ponad miliard złotych nabyła od JSW dwie spółki zależne: Przedsiębiorstwo Budowy Szybów i Jastrzębskie Zakłady Remontowe.

Dzięki nowym przepisom JSW może zaciągnąć 850 mln zł pożyczki z ARP na dalsze dzałania, jak wynika z opublikowanego we wtorek 12 maja projektu uchwały walnego zgromadzenia JSW w sprawie wyrażenia zgody na ustanowienie zabezpieczeń na ten cel. Projekt umieszczono w porządku obrad zwyczajnego walnego zgromadzenia JSW, które zaplanowano na 8 czerwca. Rada nadzorcza JSW pozytywnie oceniła wniosek zarządu do walnego zgromadzenia o ustanowienie zabezpieczeń. Zabezpieczenia mają stanowić nieruchomości i ruchomości kopalń: Budryk, Knurów-Szczygłowice, Pniówek, Borynia-Zofiówka.

Szczególna sytuacja finansowa Grupy JSW wywołana stagnacją na rynku węgla i koksu, niekorzystnymi warunkami makroekonomicznymi, znacznym spadkiem kursu dolara przy wysokich kosztach wydobycia, wysokim poziomie inwestycji oraz coraz trudniejszych warunkach górniczo-geologicznych, uzasadnia w ocenie zarządu korzystanie z tego rozwiązania
– napisano w uzasadnieniu projektu.

Grupa JSW miała w 2025 r. 6,25 mld zł skonsolidowanej straty netto i 4,99 mld zł straty EBITDA. Kopalnie JSW wyprodukowały w 2025 r. ponad 13 mln ton węgla oraz 3,2 mln ton koksu. JSW to największy producent wysokiej jakości węgla koksowego w UE i jeden z wiodących producentów koksu używanego do produkcji stali. Prowadzi wydobycie w czterech kopalniach: Borynia-Zofiówka, Budryk, Knurów-Szczygłowice i Pniówek. Jest też notowana na GWP.

Grupa Azoty

Na koniec III kwartału 2025 r. zadłużenie Grupy Azoty wynosiło łącznie 4,3 mld zł. Na wniosek Skarbu Państwa w marcu 2026 r. walne zgromadzenie zgodziło się na podwyższenie kapitału zakładowego.

Elementem działań naprawczych Grupy jest podpisanie 1 kwietnia umowy sprzedaży spółki GA Polyolefins Orlenowi. Sprzedaż pozwoli sfinansować zadłużenie i inne zobowiązania tej spółki zależnej. Obecnie Grupa prowadzi także negocjacje w sprawie restrukturyzacji zadłużenia.

Grupa Azoty to drugi w Unii Europejskiej producent nawozów azotowych i wieloskładnikowych. Jest jedynym producentem melaminy w Polsce i wytwarza również takie produkty jak: poliamid, alkohole OXO, plastyfikatory czy biel tytanową. Skarb Państwa posiada 33 proc. akcji w Grupie Azoty.

AJ/PAP