Hurtowe ceny energii w Polsce należą do najwyższych w Europie, co osłabia konkurencyjność krajowego przemysłu. Choć system rekompensat dla sektorów energochłonnych częściowo łagodzi skutki wysokich cen, nie rozwiązuje problemu. Odpowiedzią na to jest mechanizm rynkowu zaproponowany przez Fundację RE-Source Poland Hub.

Propozycja bazuje na umowach cPPA na zakup energii i systemie aukcyjnym OZE. Zgodnie z nią aukcje przeprowadzene byłby jednak dla konkretnego wolumenu energii w określonej lokalizacji. Wytwórca, który zawarłby tego typu umowę z odbiorcą, korzystałby z mechanizmu rozliczenia różnicowego, analogicznego do obecnego systemu wsparcia OZE.

Mniej ryzyka, więcej inwestycji

– Mechanizm ma zwiększyć udział energii odnawialnej w przemyśle. Nie przewiduje dopłat ani subsydiowania uczestników rynku, lecz ma służyć lepszemu dopasowaniu interesów odbiorców i wytwórców energii, przy ograniczonej roli państwa jako gwaranta kontraktu – wyjaśnia Piotr Czopek, ekspert RE-Source Poland Hub.

Jak dodaje, zaangażowanie państwa pojawiałoby się wyłącznie w wyjątkowych sytuacjach, takich jak m.in. upadłość odbiorcy przemysłowego.

Zdaniem eksperta proponowane rozwiązanie mogłoby przyspieszyć rozwój nowych projektów OZE, obniżyć koszty energii dla przemysłu i zwiększyć atrakcyjność Polski jako miejsca lokowania inwestycji. Mogłyby szczególnie skorzystać na tym nowe inwestycje, takie jak centra danych czy nowe zakłady produkcyjne, w przypadku których koszty energii stanowią kluczowy czynnik decydujący o wyborze lokalizacji.

Kolejną kwestią jest także niższe ryzyko.

– Możliwość zakupu energii w ramach konkurencyjnych aukcji i wieloletnich kontraktów cPPA, wspieranych państwową gwarancją, ograniczałaby ryzyko po stronie odbiorców, jak i producentów. Oznacza tańsze finansowanie nowych projektów OZE oraz dostęp przedsiębiorstw do bardziej stabilnych i przewidywalnych cen energii – ocenia Piotr Czopek.

Przemysł potrzebuje przewidywalności

Henryk Kaliś, prezes Izby Energetyki Przemysłowej i Odbiorców Energii, pozytwynie ocenia ten pomysł RE-Source Poland Hub. Uważa jednocześnie, że powinien być on przedmiotem dalszej dyskusji. Według niego proponowany mechanizm mógłby stanowić także rynkową alternatywę dla obecnie funkcjonującego modelu merit order, w którym cenę rynku wyznacza najdroższe źródło potrzebne do pokrycia zapotrzebowaniacenę energii w systemie.

Henryk Kaliś uważa także, że przemysł potrzebuje dziś nie tylko nowych narzędzi, ale także przewidywalności. – Możliwość określania kosztów energii w poszczególnych regionach zwiększyłaby transparentność rynku i mogłaby stać się ważnym argumentem przy podejmowaniu decyzji inwestycyjnych – podkreśla.

Ewolucja nie rewolucja

Autorzy koncepcji podkreślają, że ma ona charakter wstępny i jej celem jest zainicjowanie debaty na ten temat. Proponują także, aby nowe rozwiązanie zostało najpierw przetestowane w formule tzw. piaskownicy regulacyjnej, czyli czasowego i ograniczonego wdrożenia przed ewentualnym rozszerzeniem na cały rynek.

Jak zapowiada Szymon Kowalski, propozycja ma zostaćw najbliższym czasie przedstawiona Ministerstwu Klimatu i Środowiska, Ministerstwu Energii oraz Urzędowi Regulacji Energetyki. – To ewolucja obecnego modelu, a nie rewolucja. Pracujemy nad tą koncepcją od dłuższego czasu i chcemy, aby po kolejnych konsultacjach mogła stać się podstawą przyszłych zmian legislacyjnych – podkreśla.