Aukcje OZE 2026 rozpoczęte. Ponad 76 TWh energii i blisko 25 mld zł na wsparcie

Prezes Urzędu Regulacji Energetyki rozpoczął przeprowadzanie aukcji OZE w poniedziałek 2 listopada o godz. 8.00. Postępowania potrwają do 10 listopada i obejmą siedem sesji dedykowanych poszczególnym technologiom i przedziałom mocy zainstalowanej. Harmonogram został uzgodniony z ministrem klimatu i środowiska.

Łączny wolumen energii przewidziany do zakontraktowania wynosi ponad 76 TWh, a jego maksymalna wartość to około 25 mld zł. Na instalacje fotowoltaiczne i lądowe elektrownie wiatrowe przeznaczono 64,5 TWh energii o wartości przekraczającej 17,9 mld zł. Największy pojedynczy koszyk obejmuje 53,25 TWh i jest przeznaczony dla instalacji wiatrowych i fotowoltaicznych o mocy zainstalowanej powyżej 1 MW.

Aukcje OZE 2026 – harmonogram sesji

Pierwsza aukcja rozpoczęła się 2 listopada o godz. 8.00. W jej ramach przewidziano sprzedaż maksymalnie 1,11 TWh energii elektrycznej o wartości do 609 mln zł. Sesja potrwa do godz. 18.00.

Kolejne sesje aukcyjne odbędą się w kilku etapach, obejmujących poszczególne technologie OZE i przedziały mocy instalacji. 2 listopada, w ramach aukcji do rywalizacji przystąpią instalacje o mocy do 1 MW wykorzystujące biogaz składowiskowy, biogaz z oczyszczalni ścieków i inne rodzaje biogazu, a także dedykowane instalacje spalania biomasy, instalacje termicznego przekształcania odpadów, dedykowane instalacje spalania wielopaliwowego oraz układy hybrydowe.

3 listopada zaplanowano aukcję dla tych samych technologii, ale obejmującą instalacje o mocy przekraczającej 1 MW. Następnego dnia, 4 listopada, odbędzie się sesja przeznaczona dla biogazowni rolniczych o mocy powyżej 1 MW.

Z kolei 5 listopada w aukcji będą uczestniczyć elektrownie wodne, instalacje wykorzystujące biopłyny oraz instalacje geotermalne o mocy do 1 MW,

Natomiast 6 listopada rywalizacja obejmie te same technologie o mocy przekraczającej 1 MW. Kolejne dwie sesje poświęcono energetyce wiatrowej i fotowoltaice. 9 listopada, w ramach aukcji, o wsparcie będą mogły ubiegać się lądowe farmy wiatrowe oraz instalacje fotowoltaiczne o mocy do 1 MW. Tegoroczny harmonogram zamknie 10 listopada aukcja, skierowana do inwestorów planujących realizację lądowych farm wiatrowych i instalacji fotowoltaicznych o mocy powyżej 1 MW.

Kto może uczestniczyć w aukcjach OZE?

Tegoroczna edycja odbywa się na dotychczasowych zasadach. Podstawowym kryterium wyboru ofert pozostaje cena energii elektrycznej. Oznacza to, że konkurencja między uczestnikami aukcji opiera się na deklarowanych cenach sprzedaży, bez dodatkowego punktowania projektów za parametry technologiczne czy środowiskowe.

Zgodnie z obowiązującymi regulacjami wsparcie jest dostępne dla nowych instalacji odnawialnych źródeł energii. Maksymalny poziom cen oferowanych przez inwestorów wyznaczają ceny referencyjne określone w rozporządzeniu ministra klimatu i środowiska z 8 listopada 2023 r. Postępowania prowadzone są na podstawie regulaminu zatwierdzonego w 2023 r.

Zwycięzcy aukcji uzyskują prawo do rozliczeń w ramach kontraktów różnicowych. Mechanizm ogranicza ryzyko związane ze zmiennością cen energii na rynku hurtowym. Jeżeli cena rynkowa jest niższa od ceny wynikającej ze zwycięskiej oferty, producent otrzymuje wyrównanie. W przypadku wzrostu ceny rynkowej powyżej ustalonego poziomu zobowiązany jest natomiast do zwrotu nadwyżki.

Fotowoltaika i wiatr w jednym koszyku

Największy wolumen tegorocznego wsparcia przypada na wspólną aukcję dla lądowej energetyki wiatrowej i fotowoltaiki, zaplanowaną na 10 listopada.

Wspólny koszyk aukcyjny jest jednym z elementów obecnego modelu wsparcia, który wymaga dostosowania do zmieniających się warunków krajowego rynku energii. Dotychczasowe wyniki wskazują na wyraźną przewagę fotowoltaiki w rywalizacji z energetyką wiatrową. W 2023 r. instalacje PV odpowiadały za 98 proc. projektów, które uzyskały wsparcie w ramach wspólnego koszyka.

Jednocześnie system aukcyjny mierzy się z ograniczonym zainteresowaniem inwestorów. W 2023 r. wykorzystano jedynie 6,8 proc. oferowanego wolumenu energii. Dodatkowo część projektów fotowoltaicznych o łącznej mocy około 2,8 GW, które wcześniej wygrały aukcje, nie przystąpiła do systemu wsparcia.

Wśród możliwych kierunków zmian wskazuje się rozdzielenie koszyków aukcyjnych dla energetyki wiatrowej i fotowoltaiki oraz wprowadzenie odrębnych cen referencyjnych dla projektów wyposażonych w magazyny energii. Takie rozwiązania mogłyby poprawić warunki konkurencji między technologiami i ułatwić planowanie struktury przyszłych mocy wytwórczych.

Reforma systemu aukcyjnego przed końcem 2027 roku

Obowiązujący mechanizm aukcyjny funkcjonuje na podstawie zgody Komisji Europejskiej, której okres obowiązywania kończy się z końcem 2027 r. Oznacza to konieczność przygotowania nowych zasad wspierania inwestycji w odnawialne źródła energii.

Opóźnienie procesu legislacyjnego i wdrożeniowego może doprowadzić do przerwy w organizowaniu aukcji dla nowych projektów. Szacowany scenariusz według Forum Energii zakłada nawet 18-miesięczną lukę w dostępności tego instrumentu wsparcia, jeżeli prace nad następcą obecnego systemu nie zostaną rozpoczęte w 2026 r.

Na kształt przyszłego mechanizmu wpłyną też regulacje unijne. Rozporządzenie Net-Zero Industry Act wprowadza wymóg uwzględniania w części postępowań aukcyjnych kryteriów pozacenowych. Oprócz kosztu wytwarzania energii znaczenie mają zyskiwać m.in. odporność łańcuchów dostaw oraz cyberbezpieczeństwo.