Kanadyjski SMR poza terminem i budżetem. Ten sam reaktor ma powstać w Polsce

Ontario Power Generation w wynikach za III kwartał 2026 r. poinformowało, że uruchomienie pierwszego BWRX-300 w październiku 2030 r. oraz ukończenie go wraz ze wspólną infrastrukturą za 7,7 mld dolarów kanadyjskich nie są już realnymi założeniami. Spółka rozpoczęła przegląd inwestycji, który ma pozwolić na ustalenie nowego budżetu i harmonogramu.

OPG prowadzi kompleksową ocenę kosztów i harmonogramu projektu, jednak nie oczekuje się już, że blok nr 1 DNNP osiągnie wcześniej ujawniony docelowy termin rozpoczęcia eksploatacji komercyjnej w październiku 2030 r. ani że zostanie ukończony w ramach wcześniej ujawnionego szacowanego kosztu 7,7 mld dolarów, obejmującego niezbędne systemy i usługi wspólne dla wszystkich SMR-ów planowanych w ramach projektu.
czytamy w raporcie

Budowa trwa, projekt wymaga dopracowania

OPG wiąże problemy z trwającymi pracami inżynieryjno-projektowymi GE Vernova Hitachi (GEVH) nad pierwszym egzemplarzem BWRX-300. Jak podaje inwestor, wpływają one na realizację budowy i funkcjonowanie łańcucha dostaw. Dokumentacja nadal powstaje, podczas gdy na placu budowy prowadzone są już roboty.

OPG współpracuje z GEVH nad ukończeniem pozostałego zakresu prac inżynieryjno-projektowych, co posłuży ocenie kosztów i harmonogramu projektu, w tym dokumentacji i innych rezultatów prac wymaganych na potrzeby budowy. Ocena obejmie również dalszą analizę dojrzałości projektu technicznego i terminów jego ukończenia, wpływu złożoności pierwszego tego rodzaju projektu na założenia dotyczące budowy i zakupów, aktualnych warunków rynkowych, w tym ryzyka inflacyjnego i geopolitycznego, innych pozostających ryzyk oraz skuteczności działań zaradczych i naprawczych.
czytamy w dokumencie

OPG nie podało nowego terminu uruchomienia ani skali wzrostu kosztów. Kompleksowa ocena kosztów i harmonogramu ma zostać zasadniczo ukończona do połowy 2027 r., a spółka zapowiada przekazywanie kolejnych aktualizacji w miarę pojawiania się istotnych informacji.

Pierwszy blok z kosztami wspólnej infrastruktury

Na pierwszy z czterech planowanych reaktorów BWRX-300 i wspólne zaplecze elektrowni planowano przeznaczyć 7,7 mld dolarów kanadyjskich. Budowa samego bloku miała pochłonąć 6,1 mld dolarów, a pozostałe 1,6 mld przewidziano na systemy i usługi, z których korzystałyby wszystkie cztery bloki. Koszt całej inwestycji, o łącznej mocy 1200 MW, szacowano na 20,9 mld dolarów kanadyjskich. OPG nie przedstawiło jeszcze nowego kosztorysu, dlatego nie wiadomo, jak problemy pierwszego bloku wpłyną na budżet całego przedsięwzięcia.

Do końca września na projekt wydano już blisko 2,9 mld dolarów. W pierwszych dziewięciu miesiącach 2026 r. nakłady inwestycyjne wyniosły 947 mln dolarów wobec 703 mln dolarów rok wcześniej. Spółka tłumaczy ten wzrost trwającą budową pierwszego bloku i wspólnej infrastruktury.

Niepewność dotycząca kosztów i terminu uruchomienia znalazła już odzwierciedlenie we wniosku taryfowym OPG. Spółka wycofała z niego większość kwestii dotyczących SMR, które miały zostać zatwierdzone przez regulatora rynku energii Ontario. Dotyczyły one m.in. planowanych nakładów na obiekty oddawane do użytku, odsetek oraz przewidywanej produkcji energii w latach 2027–2031.

Test obietnicy tańszych reaktorów

Zagraniczna prasa patrzy na Darlington szerzej niż na pojedynczą kanadyjską budowę. Barron’s wskazuje, że opóźnienie osłabia wiarygodność obietnic szybszej i tańszej realizacji SMR oraz może utrudniać przekonywanie przyszłych odbiorców energii do zawierania kontraktów. Ekonomika programu zakłada bowiem, że kolejne bloki będą tańsze dzięki powtarzalności projektu, doświadczeniu wykonawców i seryjnym zamówieniom.

Pierwszy blok ponosi ciężar wdrożenia technologii, następne mają korzystać z wypracowanych rozwiązań. Już wcześniej zwracano uwagę, że powodzenie finansowe Darlington zależy od spadku kosztów kolejnych jednostek, którego ta technologia nie wykazała jeszcze w praktyce. Im droższy okaże się pierwszy blok, tym większego znaczenia nabierze rzeczywista skala tych oszczędności. Samo zwiększenie liczby zamówień nie gwarantuje oczekiwanego spadku kosztu jednostkowego.

Włocławek i Estonia obserwują ten sam projekt

Postępy w Darlington są ważne również dla polskich planów jądrowych. Powstaje tam pierwszy BWRX-300, a dwie jednostki tego samego typu mają stanąć we Włocławku. Doświadczenia OPG mają ułatwić kolejnym inwestorom przygotowanie i realizację własnych projektów.

Pozostaje pytanie, czy trudności w Darlington wymuszą korektę kosztorysu i harmonogramu inwestycji we Włocławku. Odpowiedź zależy przede wszystkim od tego, czy niedokończone prace projektowe obejmują rozwiązania przewidziane dla Polski oraz kiedy będzie można wykorzystać doświadczenia z uruchomienia kanadyjskiego bloku

Rozwój sytuacji jest ważny również dla estońskiej Fermi Energia, która planuje budowę dwóch BWRX-300, o czym niedawno pisaliśmy na łamach Energetyki24. Spółka, podobnie jak inni inwestorzy, ma skorzystać z doświadczeń OPG, aby ograniczyć ryzyko własnej inwestycji.

Polityczna stawka Darlington

Darlington to także jedna z kluczowych inwestycji wspieranych przez władze Ontario. Rząd premiera Douga Forda poparł wybór technologii, rozbudowę programu do czterech bloków oraz rozpoczęcie prac. Jak relacjonuje The Globe and Mail, po ogłoszeniu problemów minister energii Stephen Lecce podkreślał korzyści dla kanadyjskiego przemysłu i zatrudnienia, domagając się zarazem od partnerów dotrzymania zobowiązań.

Poniesione nakłady, postęp robót i polityczne zaangażowanie władz zwiększają determinację na doprowadzenie budowy do końca. Otwarte pozostają jednak pytania o jej ostateczną cenę i termin ukończenia.

Zidentyfikowaliśmy ryzyka, które wpłyną na harmonogram i budżet bloku nr 1. Kontynuując budowę, pracujemy nad pełną oceną tych skutków, określeniem działań zaradczych oraz opracowaniem prognozy kosztów i harmonogramu, za którą będziemy mogli wziąć odpowiedzialność. W miarę postępu prac będziemy w przejrzysty sposób przekazywać informacje.
przyznała prezes OPG Nicolle Butcher

Spółka kontynuuje prace, a prowadzonej ocenie ma towarzyszyć opracowanie działań zaradczych oraz nowych, wiarygodnych prognoz kosztów i terminów.]