Reklama
Reklama
  • WIADOMOŚCI

Chemia łączy siły. Wspólny apel Polski, Czech, Słowacji i Węgier

Autor. Envato

Organizacje reprezentujące branżę chemiczną z Polski, Czech, Słowacji i Węgier wystąpiły ze wspólnym apelem do swoich rządów. Domagają się zmian w systemie EU ETS, ochrony europejskich zakładów i konkretnych działań na rzecz przemysłu.

Reklama

Przemysł chemiczny z Polski, Czech, Słowacji i Węgier domaga się m.in. reformy systemu EU ETS, ochrony europejskich zakładów produkcyjnych i działań na rzecz poprawy konkurencyjności branży. Sektor zabiega o to, aby te postulaty zostały uwzględnione w stanowiskach państw przed grudniowymi decyzjami UE.

Wspólne stanowisko „Strong Industry – Secure Europe” powstało z inicjatywy Polskiej Izby Przemysłu Chemicznego (PIPC). Dokument zaprezentowano 19 listopada w Warszawie podczas tegorocznego European Chemical Industry Forum (ECIF 2026), w obecności przedstawicieli polskiego rządu. Organizacje branżowe przekazały go również rządom pozostałych państw Grupy Wyszehradzkiej.

Europejska chemia traci konkurencyjność

Wspólny apel jest odpowiedzią na pogarszającą się sytuację europejskiego przemysłu chemicznego. Producenci muszą mierzyć się z wysokimi kosztami energii, rosnącą konkurencją i słabnącą pozycją na rynkach zagranicznych.

Tylko w pierwszych siedmiu miesiącach 2026 r. gaz ziemny, wykorzystywany w przemyśle chemicznym zarówno jako paliwo, jak i surowiec, kosztował w Unii Europejskiej średnio 3,6 razy więcej niż w Stanach Zjednoczonych. W lipcu różnica przekraczała już pięciokrotność. Jednocześnie w pierwszej połowie 2026 r. wartość eksportu chemikaliów z UE do USA spadła o 29 proc.

Problemy branży przekładają się na ograniczanie produkcji w Europie. Od 2022 r. liczba zamknięć zakładów chemicznych wzrosła sześciokrotnie. Łączna utrata zdolności produkcyjnych sięgnęła 37 mln ton, czyli około 9 proc. europejskich mocy.

Reklama

Skutki tego procesu odczuwa nie tylko branża chemiczna, ale także inne sektory – od rolnictwa i energetyki po farmację, nowe technologie i obronność. Rezultatem jest nie tylko utrata miejsc pracy, ale także większa zależność od dostawców spoza UE.

Europa stoi dziś przed decyzjami, które będą miały fundamentalne znaczenie dla przyszłości jej przemysłu. Jeżeli chcemy odbudować konkurencyjność europejskiej gospodarki, wzmocnić jej odporność i zapewnić bezpieczeństwo strategicznych łańcuchów dostaw, musimy zadbać o własne zdolności produkcyjne. Nie możemy mówić o silnej i bezpiecznej Europie, jeśli jednocześnie pozwalamy na zamykanie kolejnych zakładów chemicznych. Chemia jest strategiczną branżą, która stanowi podstawę niemal każdego łańcucha wartości – od energetyki i rolnictwa po farmację, nowe technologie i obronność. Utrata tego potencjału oznacza większą zależność od dostaw spoza UE i osłabienie europejskiej gospodarki
Tomasz Zieliński, prezes Polskiej Izby Przemysłu Chemicznego

Reforma ETS, ochrona produkcji i plan dla przemysłu

Wspólne stanowisko przygotowały cztery organizacje branżowe: Polska Izba Przemysłu Chemicznego (PIPC), Svaz chemického průmyslu České republiky (SCHP ČR), Zväz chemického a farmaceutického priemyslu Slovenskej republiky (ZCHFP SR) i Magyar Vegyipari Szövetség (MAVESZ).

Sygnatariusze wskazali trzy główne obszary, które powinny znaleźć się w stanowiskach rządów państw Grupy Wyszechradzkiej.

Organizacje postulują m.in. utrzymanie bezpłatnych uprawnień do emisji bez uzależniania ich przyznawania od dodatkowych warunków inwestycyjnych. Chcą też spowolnienia wycofywania bezpłatnych uprawnień w latach 2029–2033 dla sektorów objętych mechanizmem CBAM. Dalsze ograniczanie tego wsparcia powinno, ich zdaniem, zależeć od potwierdzonej skuteczności mechanizmu.

Reklama

W apelu znalazły się też postulaty zmian w sposobie wyznaczania benchmarków, reformy rezerwy stabilności rynkowej i utrzymania rekompensat za pośrednie koszty emisji co najmniej do 2040 r.

Pan działań dla europejskiej chemii

Przemysł chemiczny państw Grupy Wyszechradzkiej proponuje, aby utrzymanie produkcji w Europie zostało uznane za element bezpieczeństwa gospodarczego UE. Szczególne znaczenie mają zdaniem sygnatariuszy chemikalia podstawowe, surowce do produkcji tworzyw sztucznych i nawozów.

Sygnatariusze apelują także do Komisji Europejskiej o przedstawienie w ciągu 100 dni harmonogramu działań na rzecz utrzymania i modernizacji europejskiego przemysłu chemicznego.

Według nich taki plan powinien określać konkretne terminy realizacji poszczególnych inicjatyw i uwzględniać wyniki prac Critical Chemicals Alliance. Chodzi m.in. o wykazy krytycznych substancji chemicznych i instalacji produkcyjnych. Organizacje sprzeciwiają się ograniczaniu zakresu tych rekomendacji na etapie ich wdrażania.

Apel europejskich organizacji obejmuje też działania na rzecz obniżenia wysokich kosztów energii i surowców, skuteczniejszej ochrony europejskich producentów przed nieuczciwą konkurencją, wsparcie modernizacji istniejących instalacji oraz uproszczenie przepisów.

Sygnatariusze proponują także zawieszenie obowiązkowego celu przemysłowego dotyczącego RFNBO na 2030 r. oraz ponowną ocenę celu wyznaczonego na 2035 r.

Reklama