Reklama
Reklama
  • WIADOMOŚCI

Czy w USA zatrzymano „lewicową destrukcję energetyki"? Ostra wymiana zdań między polskim ministrem a wicemarszałkiem

Rozmowa ministra energii Miłosza Motyki i sekretarza ds. energii USA Chrisa Wrighta w czasie P-TEC 2026.
Rozmowa ministra energii Miłosza Motyki i sekretarza ds. energii USA Chrisa Wrighta w czasie P-TEC 2026.
Autor. Ministerstwo Energii - materiały prasowe

Wicemarszałek Sejmu Krzysztof Bosak uważa, że amerykański sekretarz ds. energii Chris Wright „zatrzymał lewicową destrukcję energetyki w USA”. Minister energii Miłosz Motyka w odpowiedzi na wpis marszałka, że organizatorem konferencji P-TEC nie był polski rząd, stwierdził „jest Pan kłamcą”. A tymczasem w Warszawie trwa drugi dzień 7. Spotkania Ministerialnego Partnerstwa na rzecz Transatlantyckiej Współpracy Energetycznej.

Reklama

I rzeczywiście, Chris Wright stwierdził w jednym ze swoich przemówień (których miał wczoraj sporo), że „kraje Europy Zachodniej po prostu zboczyły z drogi. Zamiast postawić na optymizm i wzrost gospodarczy, dały się ogarnąć strachowi. Wyolbrzymiały rzeczywiste zjawisko fizyczne, jakim są zmiany klimatu. I faktycznie w ogromnym stopniu zwiększyły swoje koszty energii”. W ocenie Krzysztofa Bosaka minister energii nie odniósł się do części stwierdzeń Wrighta. Miłosz Motyka odpowiedział: „proszę przeczytać co powiedział sekretarz Wright w porannej dyskusji ze mną, co powiedziałem ja i o czym była ta konferencja”.

Kto zorganizował kolację i kto mija się z prawdą?

„Warto posłuchać co amerykański minister energetyki mówił podczas międzynarodowej kolacji w Łazienkach. To człowiek, który zatrzymał lewicową destrukcję energetyki w USA i otwarcie kontestuje lewicową destrukcję energetyki w UE. Minister Miłosz Motyka chętnie opublikował zdjęcia z nim, ale do jego tez o energetycznym regresie Europy publicznie się nie odniósł. Na marginesie warto zauważyć, jak Amerykanie robią politykę międzynarodową nieoficjalnymi kanałami. Organizatorem kolacji z udziałem członków rządów nie był ani polski rząd ani amerykańska ambasada, ale Atlantic Council” – stwierdził Krzysztof Bosak.

„Będzie szczerze – jest Pan kłamcą, nie ma pojęcia o czym pisze i wprowadza ludzi w błąd. Proszę przeczytać co powiedział sekretarz Wright w porannej dyskusji ze mną, co powiedziałem ja i o czym była ta konferencja. Całość została zresztą została zorganizowana przez nasz rząd, łącznie z kolacją, z której pozdrawiamy. Swoją drogą to wstyd, że jest Pan tak kłamliwy i niedoinformowany” – napisał minister energii.

W czasie wychwalania Polski i innych krajów Europy Środkowo-Wschodniej, amerykański sekretarz ds. energii przytaczał przykłady państw Zachodu, które produkują mniej energii niż 20 lat temu, takich jak Niemcy czy Wielka Brytania. „To nie jest droga do dobrobytu. To nie jest droga, która zapewni szanse waszym obywatelom. Ale Polska będzie się temu sprzeciwiać. I nie chodzi tylko o Polskę. Przyszłość gospodarcza i energetyczna Europy nie zostanie zapisana w Paryżu czy w Londynie. Zostanie zapisana w Warszawie, w Pradze, w Bratysławie, w Sofii i w Bukareszcie. To właśnie one będą motorami przyszłego rozwoju gospodarczego” – mówił Wright w czasie wystąpienia, do którego odnosił się Krzysztof Bosak. Warto zauważyć, że np. Wielka Brytania na początku XXI wieku była eksporterem netto ropy i gazu ze złóż na Morzu Północnym, a Holandia posiadała złoże gazowe Groningen. Złoża te w naturalny sposób się wyczerpały.

„Energia to ludzie i matematyka. 50 lat temu nieco ponad 80% energii pochodziło z paliw kopalnych. Dziś także. Ideologia nie ma znaczenia – najważniejsze są zdolności do produkcji energii” – mówił sekretarz energii USA Chris Wright w trakcie panelu z ministrem Motyką.

Reklama

Minister Motyka mówił z kolei, że Polska musi stworzyć strategię dla kontraktów długoterminowych z USA. „Potrzebujemy stabilnych partnerów, czas powiedzieć: nie ma powrotu do biznesu z Rosją” – stwierdził. Jak dodał, energia jądrowa to przyszłość całego regionu Europy środkowo-Wschodniej, a „więcej elektrowni jądrowych i gazowych doprowadzi do obniżenia cen energii. Nie musimy dodawać podatków do cen energii”.

Dzięki elektrowniom jądrowym czy gazowym system będzie stabilniejszy, a ceny bardziej przewidywalne, trudno tu jednak mówić o prostych receptach. Losy choćby systemu EU ETS 2 również nie są jak dotąd rozstrzygnięte.

Energetyka zakładnikiem ideologii

Problemem w całej tej dyskusji, która wywiązała się na platformie X nie jest jednak to, do czego, kto się odniósł, czy też nie odniósł, ani to, czy to Amerykanie organizują wydarzenie, czy też nie, ani nawet to, jak bardzo w energetyce uzależniamy się od naszych „amerykańskich przyjaciół” – z którymi musimy przecież dobrze żyć. Problemem jest na pewno to, co niedawno diagnozowała Wanda Buk w manifeście „Od kiedy bryła węgla jest prawicowa, a fotowoltaika zaczęła głosować na lewicę”.

„Nie istnieje „docelowy miks energetyczny”, jeśli przez „docelowy” rozumiemy „ostateczny”. Możemy i powinniśmy planować system na rok 2030, 2040 czy 2050. Ale system energetyczny roku 2050 nie będzie końcem transformacji. Będzie kolejnym jej etapem” – pisała doradczyni prezydenta.

Reklama

„Zmienią się technologie, ceny, dostępność surowców, geopolityka, zapotrzebowanie na energię i nasze możliwości zarządzania systemem. Pojawią się nowe ryzyka i nowe zależności. Część dzisiejszych założeń okaże się trafna, część z pewnością nie” – wyjaśniała.

„Być może właśnie dlatego tak niebezpieczne jest to, co zrobiliśmy z debatą energetyczną w ostatnich latach. Zamieniliśmy jeden z najbardziej fundamentalnych, a jednocześnie najbardziej skomplikowanych obszarów funkcjonowania państwa w pole sporu ideologicznego” – podkreśliła.

I chyba każdy, kto przynajmniej otarł się o energetykę, albo przegląda media społecznościowe, widzi, jak mocne emocje ona wywołuje. Oczywiście, potem, zgodnie z badaniami, w realnym świecie okazuje się, że sytuacja wygląda zupełnie inaczej, niż to, co wyczytujemy na takich platformach jak X.

Jak pisała niedawno red. Dominika Góra, 74% Polaków obawia się zmiany klimatu. Zaogniona debata na temat polityki klimatycznej, jaka miała miejsce w Polsce w ostatnich miesiącach, sprawiła, że wątkiem zainteresowało się więcej osób. I coraz mniej z nich mówi, że „nie wie” o co w tym właściwie chodzi. Międzynarodowa gruba badawcza Climate Opinion Research Exchange (CORE) opublikowała „Raport milczącej większości 2026. Polacy chcą działań na rzecz klimatu, ale nie wiedzą jak to robić.

Reklama

Amerykański pragmatyzm i twarde interesy, czyli ile kosztuje wsparcie dla węgla

Skąd ta „zmiana klimatu”? Do niej również odnosił się Chris Wright: do tego, że reakcja części krajów Europy na zagrożenie była niewspółmierna do jego wielkości. I tak, rzeczywiście, choćby Niemcy podjęły decyzję o zamknięciu elektrowni jądrowych – czy była ona rzeczywiście podyktowana troską o środowisko (co obecnie wydaje się już zupełnie nietrafione), czy raczej kalkulacją polityczną i „tanią, rosyjską energią”?

Jednak, kiedy Chris Wright przyjeżdża do Warszawy, żeby powiedzieć Polakom i przedstawicielom innych narodów naszego regionu, że teraz to oni będą tworzyć nową, racjonalną Europę, to nie warto – mimo wszystko – ulegać złudzeniu przyjaźni między państwami połączonymi wspólną ideologią (to by dopiero była nowa międzynarodówka).

Chris Wright ma do załatwienia w Polsce interesy: to z Amerykanami budowana jest pierwsza polska elektrownia jądrowa, to od Amerykanów ściągamy LNG, to tranzyt ich surowców będziemy ułatwiać. A kiedy marszałek Bosak pisze, że Wright to „człowiek, który zatrzymał lewicową destrukcję energetyki w USA”, to sprowadza na powrót całą dyskusję do tego, czy ktoś jest lewicowy (czyli lubi OZE), czy prawicowy (czyli kocha węgiel). Tak to my tej Polski nie zbudujemy.

„Zatrzymujący lewicową destrukcję” Chris Wright przekonywał w przeszłości, że: „nie ma żadnych dotacji dla sektora naftowego i gazowego. W Stanach Zjednoczonych branże naftowa, gazowa i węglowa są ogromnymi płatnikami podatków i, o ile mi wiadomo, nie otrzymują żadnych dotacji. A działam w tej branży od 40 lat”.

Reklama

W rzeczywistości sytuacja jest znacznie bardziej złożona. Choć sektor paliw kopalnych faktycznie wpłaca do budżetu ogromne kwoty i nie funkcjonuje w oparciu o takie same bezpośrednie dopłaty do produkcji jak niektóre projekty OZE, to od dziesięcioleci korzysta ze specyficznych dla tej branży ulg i zwolnień podatkowych, które klasyfikuje się jako subsydia pośrednie. Według think tanku Center for American Progress w 2026 roku wysokość wsparcia dla amerykańskiego sektora ropy i gazu szacuje się na od około 3,8 mld do ponad 29 mld dolarów rocznie, w zależności od tego, czy uwzględnia się wyłącznie bezpośrednie ulgi podatkowe, czy szersze dotacje i preferencje.

Co dzieje się w amerykańskiej energetyce?

11 sierpnia 2026 r. Amerykańska Agencja Informacji Energetycznej (EIA) opublikowała swój raport „Krótkoterminowa prognoza energetyczna”. Zgodnie z tym raportem, mimo że zużycie energii elektrycznej w Stanach Zjednoczonych nadal rośnie, produkcja energii z węgla maleje, a udział energii odnawialnej wzrasta za rządów Donalda Trumpa.

W pierwszej połowie 2026 r. całkowita produkcja energii elektrycznej w amerykańskim sektorze energetycznym wzrosła o 37 miliardów kilowatogodzin, czyli o 1,8%, w porównaniu z pierwszymi sześcioma miesiącami 2025 r. Wzrost produkcji energii elektrycznej od początku 2026 r. wynika przede wszystkim z nowych projektów związanych z energią słoneczną oraz wzrostu produkcji energii z gazu ziemnego, a tendencja ta ma się utrzymać w 2027 r. – opisano.

Jeśli chodzi o udziały w produkcji energii elektrycznej w Stanach Zjednoczonych, EIA prognozuje, że wraz z rozwojem energii odnawialnej udział energii wytwarzanej w elektrowniach węglowych spadnie z 17% w 2025 r. do 16% w 2026 r. i 15% w 2027 r. Oczekuje się, że udział energii wytwarzanej z gazu ziemnego utrzyma się na poziomie 40% w latach 2025–2027, natomiast udział energii jądrowej ma pozostać na poziomie 18%.

Reklama

7. Spotkanie Ministerialne Partnerstwa na rzecz Transatlantyckiej Współpracy Energetycznej P-TEC organizuje Departament Energii USA, Ministerstwo Energii RP oraz Atlantic Council Global Energy Center. Dwudniowe obrady w Warszawie dzielą się na Forum Biznesowe (18 listopada) oraz Spotkanie Ministerialne (19 listopada), koncentrując się na energetyce jądrowej, dostawach amerykańskiego LNG do Europy Środkowo-Wschodniej oraz ochronie infrastruktury krytycznej.

Reklama