- WIADOMOŚCI
Polski atom kosztuje coraz więcej. Byli pracownicy PEJ ujawniają kulisy
Budowa pierwszej polskiej elektrowni jądrowej wiąże się z ogromnymi wydatkami. Jak informuje Radio ZET, wątpliwości budzą nie tylko koszty współpracy z amerykańskimi partnerami, ale również sposób rozliczania usług i organizacja pracy w Polskich Elektrowniach Jądrowych (PEJ). Byli pracownicy spółki, z którymi rozmawiali dziennikarze, wskazują na liczne wydatki, które obciążają polską stronę.
Według ustaleń Radia ZET umowa pomostowa zawarta z amerykańskimi partnerami daje szerokie możliwości rozliczania kosztów związanych z przygotowaniem inwestycji. Byli pracownicy PEJ twierdzą, że jedna z firm zaangażowanych w projekt przesyła co miesiąc wielostronicowe faktury, doliczając do poszczególnych wydatków 10-procentową prowizję.
Amerykańskie koszty na rachunek Polaków
Radio ZET opisuje m.in. przypadek relokacji amerykańskiego pracownika między stanami w USA. Koszt tej operacji miał wynieść kilkadziesiąt tysięcy dolarów. Na liście wydatków znalazła się również opłata przekraczająca 100 dolarów za wydanie paszportu pracownikowi przyjeżdżającemu do Polski.
Z informacji przekazanych dziennikarzom wynika także, że PEJ pokrywa koszty biur, parkingów oraz obsługi administracyjnej amerykańskich partnerów. Rozmówcy Radia ZET wskazują, że źródłem problemu mogą być zapisy umów, które w dużej mierze oparto na amerykańskich wzorcach, bez wystarczającego zabezpieczenia interesów polskiej strony.
Problemy kadrowe i napięcia w spółce
Jak informuje Radio ZET, zastrzeżenia dotyczą również sytuacji organizacyjnej w Polskich Elektrowniach Jądrowych (PEJ). Wcześniej na nieprawidłowości w funkcjonowaniu spółki zwracali uwagę kontrolerzy Najwyższej Izby Kontroli.
Byli pracownicy, na których powołuje się rozgłośnia, mówią także o napięciach i wpływach różnych środowisk w strukturach spółki. Radio ZET opisuje ponadto odejścia osób zajmujących wysokie stanowiska kierownicze.
Jednym z nich był Grzegorz Maj, dyrektor Pionu Spraw Korporacyjnych i Administracji, który odszedł we wrześniu 2026 roku. Kolejną zmianą było rozstanie z Bartoszem Sośnikiem, pełniącym funkcję Chief Nuclear Officer, czyli dyrektora odpowiedzialnego za obszar energetyki jądrowej. Pracował on w PEJ od 2024 roku.
Spółka nie podała Radiu ZET przyczyn odejścia Sośnika. Przekazała natomiast, że w 2025 roku rozwiązano 45 umów o pracę, a w 2026 roku – 43. Nie ujawniono, ilu pracowników spośród osób odchodzących z PEJ było cudzoziemcami.
Słono płacimy amerykanom za sen o własnym atomie. Amerykanie każą nam płacić za wszystko, od wynajęcia biura po sprzątaczki. Podpisana umowa pomostowa praktycznie pozwala obciążyć naszą rządową spółkę PEJ każdymi kosztami. @RadioZET_NEWS @NewsweekPolska https://t.co/Wnf7VB4LyK
— Mariusz Gierszewski (@MariuszGierszew) November 18, 2026
Zatrzymania menedżerów Westinghouse
Kolejnym problemem dla projektu okazało się zatrzymanie 4 listopada menedżerów Westinghouse w związku ze śledztwem dotyczącym nieprawidłowości przy budowie elektrowni w Ostrołęce.
Zarzuty niedopełnienia obowiązków i wyrządzenia szkody majątkowej w wielkich rozmiarach usłyszeli Mirosław K., szef polskiego oddziału amerykańskiej firmy, oraz Robert N., który uczestniczył w negocjacjach dotyczących budowy pierwszej polskiej elektrowni jądrowej.
Obaj mężczyźni zostali zwolnieni po zastosowaniu środków zapobiegawczych o charakterze wolnościowym, w tym poręczenia majątkowego. Sprawa wywołała jednak niepokój wśród partnerów projektu.
Radio ZET zwraca uwagę, że zatrzymania nastąpiły w momencie, gdy w Warszawie planowano podpisanie umów dotyczących zaliczek na tzw. Long Lead Items (LLI). Chodzi o elementy elektrowni, których produkcja i dostawa wymagają wieloletniego wyprzedzenia. Ich zamówienie jest istotne dla utrzymania harmonogramu inwestycji.
Zobacz też 
Miliard złotych i pytania o przyszłość
Jak wynika z relacji przedstawionej przez Radio ZET, po zatrzymaniu amerykańskich menedżerów planowane rozmowy i uzgodnienia uległy opóźnieniu. Do spotkania przedstawicieli Westinghouse z ministrem energii Miłoszem Motyką doszło dzień później niż pierwotnie zakładano.
Szczególne znaczenie mają planowane zaliczki na komponenty LLI.Według informacji przywołanych przez rozgłośnię ich wartość może sięgać miliarda złotych. Wątpliwości dotyczą m.in. ryzyka podejmowania zobowiązań finansowych przed zawarciem głównej umowy i zapewnieniem finansowania całego przedsięwzięcia.
Radio ZET wskazuje, że sytuację dodatkowo komplikuje brak sprawnej koordynacji między instytucjami państwowymi. Rozgłośnia podnosi również pytania o to, czy najważniejsze osoby w administracji wiedziały o planowanych zatrzymaniach i czy można było wcześniej ograniczyć ich wpływ na strategiczne rozmowy dotyczące inwestycji.
NIK ostrzega przed opóźnieniami
Problemy organizacyjne i kadrowe nie są jedynymi wyzwaniami stojącymi przed projektem. W październiku 2026 roku opublikowano raport Najwyższej Izby Kontroli, w którym kontrolerzy krytycznie ocenili przygotowania do budowy pierwszej polskiej elektrowni jądrowej.
Jak pisał red. Karol Byzdra NIK zwróciła m.in. uwagę na niedostateczne przygotowanie kadrowe i organizacyjne zarówno spółki PEJ, jak i administracji państwowej. Zastrzeżenia dotyczyły również sposobu wyboru amerykańskiej technologii w 2022 roku, bez wcześniejszego opracowania spójnego modelu finansowo-biznesowego.
Kontrolerzy zakwestionowali także okoliczności podpisania we wrześniu 2023 roku umowy EPC z konsorcjum Westinghouse-Bechtel. Wskazali, że zarząd spółki odpowiedzialny za zawarcie kontraktu został powołany zaledwie miesiąc wcześniej.
Wątpliwości dotyczą również harmonogramu inwestycji. Termin uruchomienia pierwszego bloku, początkowo wyznaczony na 2033 rok, a następnie przesunięty na 2036 rok, może – zdaniem kontrolerów – ulec kolejnym opóźnieniom.
Przed Polskimi Elektrowniami Jądrowymi stoi więc nie tylko wyzwanie związane z realizacją skomplikowanej inwestycji, ale także odbudowa zaufania między polską stroną a amerykańskimi partnerami. Od rozwiązania tych problemów zależeć będzie dalsze tempo przygotowań do budowy elektrowni.


