Reklama
Reklama
  • WIADOMOŚCI

Historyczne spotkania w Chinach. Xi, Putin i Trump rozmawiali o losach świata

Putin, Xi i Trump
Putin, Xi i Trump
Autor. @mfa_russia/X.com

W Chinach doszło do spotkań między Xi Jinpingiem, Donaldem Trumpem i Władimirem Putinem. Podczas bezprecedensowego spotkania trzej przywódcy rozmawiali m.in. o wojnach w Ukrainie, Iranie i sytuacji na Półwyspie Koreańskim.

Reklama

Przy okazji szczytu Wspólnoty Gospodarczej Azji i Pacyfiku (APEC) w chińskim Shenzhen odbyły się spotkania przywódców Chin, USA i Rosji: Xi Jinpinga, Donalda Trumpa i Władimira Putina. Trump i Xi rozmawiali m.in. o relacjach handlowych i porozumienia dotyczącego metali ziem rzadkich. Putin w swoim przemówieniu podczas konferencji APEC zachęcał do współpracy gospodarczej z Rosją. W czasie spotkania trójstronnego liderzy omówili też kwestie wojny Rosji z Ukrainą. Dwudniowy 33. szczyt APEC zgromadził przedstawicieli 21 gospodarek regionu i odbywa się w Chinach po raz pierwszy od 12 lat.

Szczyt APEC i przemówienie Putina

19 listopada w czwartek Xi Jinping i Donald Trump wzięli udział w porannej sesji obrad szczytu APEC, gdzie wygłosili przemówienia. Na sesji plenarnej spotkania liderów APEC wystąpił także Władimir Putin. Zachęcał państwa regionu do korzystania z rosyjskiej infrastruktury transportowej, w tym korytarza Północ-Południe. Zaznaczył, że Rosja od lat rozwija transport arktyczną Północną Drogą Morską, wykorzystując do kruszenia lodu i eskortowania statków handlowych własną flotę lodołamaczy o napędzie jądrowym.

Przekonywał także, że „Rosja dąży do pozostania otwartą na świat i jednocześnie wzmacnia swój potencjał gospodarczy” poprzez reformy strukturalne, modernizację przemysłu oraz kontrolę inflacji. Według deklaracji Putina w ciągu ostatnich trzech lat realny PKB Rosji wzrósł o ponad 10 proc.

Prezydent Rosji zapowiedział również gotowość do współpracy w branżach zaawansowanych technologii, w tym w „pokojowej energetyce jądrowej”. Zaoferował także dzielenie się rosyjskimi kompetencjami w zakresie sztucznej inteligencji i rozwiązań cyfrowych, gwarantując przy tym „suwerenność i bezpieczeństwo danych”. Jednocześnie zapewnił partnerów handlowych o niezawodności i stabilności dostaw surowców energetycznych, zboża oraz nawozów mineralnych.

Powitanie Trump-Putin

Oprócz spotkania z Xi Jinpingiem i spotkania trójstronnego, Donald Trump odbył także krótkie spotkanie z samym Władimirem Putinem. Spotkania nie było w oficjalnym harmonogramie prezydenta i odbyło się ono w formule „pull-aside”, bez formalnego ceremoniału.

Reklama

Podczas krótkiego powitania przywódców Donald Trump, wchodząc do sali, powiedział: „kim on jest? Jest moim przyjacielem”.

„Z radością zapatruje się na nasze spotkanie. Od lat utrzymujemy świetne relacje. Znamy się od dawna i myślę, że może z tego wyniknąć wiele wspaniałych rzeczy, a przynajmniej coś się zacznie” – dodał prezydent USA. Odpowiedź Władimira Putina nie była wyraźnie słyszalna.

Spotkanie Xi-Trump

Trzecie w tym roku spotkanie przywódców Chin i USA rozpoczęło się z dwugodzinnym opóźnieniem i trwało godzinę. Omówili m.in. kwestie handlu, współpracę w zakresie zwalczania przemytu narkotyków czy zagadnienia deportacji nielegalnych imigrantów i utrzymania sztucznej inteligencji „pod kontrolą człowieka”. Donald Trump mówił także o zbieżności interesów Waszyngtonu i Pekinu na Bliskim Wschodzie, podkreślając, że obu państwom zależy, by Iran nie wszedł w posiadanie broni jądrowej.

Xi Jinping ocenił, że relacje chińsko-amerykańskie są „stabilne” i „rozwinęły się w korzystnym kierunku”. Ministerstwo Spraw Zagranicznych Chin przekazało, że Xi i Trump uzgodnili plan działań na rzecz „konstruktywnych” relacji dwustronnych opartych na „szacunku, sprawiedliwości i wzajemności”. Chiński lider przestrzegł jednocześnie Waszyngton, by „postępował właściwie” w kwestii Tajwanu. Według relacji chińskiej Donald Trump zadeklarował, że USA wyrażają chęć utrzymania stabilnych stosunków i współpracy gospodarczej oraz „nie popierają niepodległości Tajwanu”. To tradycyjne sformułowanie amerykańskiej dyplomacji, Chiny oczekiwałyby jednak wyraźnego „sprzeciwu”. Status Tajwanu to jeden z najważniejszych punktów spornych w relacjach USA z Chinami.

Z wcześniejszych wypowiedzi strony amerykańskiej wynikało, że liderzy mają porozmawiać także o wdrażaniu dotychczasowych ustaleń handlowych między krajami. Przedstawiciel administracji Trumpa mówił, że USA otrzymują z Chin metale ziem rzadkich i produkty pochodne wolniej, niż się spodziewały, i dlatego podczas wizyty Xi w Waszyngtonie we wrześniu rozejm w wojnie handlowej między mocarstwami przedłużono nie o pół roku, lecz tylko o dwa miesiące. Urzędnik wyraził oczekiwanie, że Trump poruszy tę kwestię w rozmowie z Xi. Nie należy natomiast oczekiwać ogłoszeń dotyczących zmian ceł – przekazał wyraźnie.

Reklama

Choć we wcześniejszym wywiadzie dla Fox News Donald Trump zapewnił, że nie będzie podejmować decyzji o Ukrainie ponad głowami Ukraińców, to już na początku rozmów z Xi Jinpingiem oświadczył, że „obaj chcemy pomóc w kwestii wojny Rosji (przeciwko Ukrainie – przyp.)”. „Ukraina chciałaby jej zakończenia. Myślę, że mogę tu w dużej mierze wypowiadać się w imieniu nas obu” – dodał.

Spotkanie trójstronne przywódców Chin, USA i Rosji

W dalszej części dnia odbyło się bezprecedensowe, trójstronne spotkanie Xi Jinpinga, Donalda Trumpa i Władimira Putina. Już na początku Donald Trump zadeklarował, że będą wspólnie „dyskutować o wojnie między Rosją a Ukrainą”. Spotkanie trwało około 90 minut.

Jak podała chińska agencja prasowa Xinhua, przywódcy omówili wojnę w Ukrainie (nazywając ją „kryzysem”), kwestie zapobiegania rozprzestrzeniania broni jądrowej, sytuację na Bliskim Wschodzie oraz na Półwyspie Koreańskim. Media nie podały więcej szczegółów.

Władimir Putin stwierdził, że Rosja, Chiny i USA, jako państwa zwycięskie II Wojny Światowej, ponoszą wspólną odpowiedzialność za pokój. Wskazał też na konieczność ochrony systemu prawa międzynarodowego opartego na Karcie Narodów Zjednoczonych. Na konferencji prasowej po rozmowie z Xi i Trumpem, relacjonowanej przez agnecję RIA Nowosti, ocenił, że trójstronne spotkanie było „kartą w historii dyplomacji”, a format powinien być kontynowany. Przywódcy nie podjęli decyzji, by spotykać się regularnie.

Reklama

Putin dodał, że Kreml miał ozważać możliwość zawieszenia broni w zakresie dotyczącego sektora energetycznego czy Morza Czarnego, ale uszkodzenie Mostu Kerczeńskiego prowadzącego na Krym – okupowany przez Rosję – przekreśliło taki scenariusz. Siły ukraińskie uderzyły w most w nocy z 18 na 19 listopada, niszcząc częściwo przęsło drogowe i część kolejową, i był to kolejny już atak na ten obiekt.

Przywódca Rosji podkreślił również, że presja na Rosję w kwestiach terytorialnych nie ma sensu, a Ukraina i Europa nie są gotowe do podjęcia kompromisów w celu zakończenia wojny. Jak przekazał New York Times, według jednej z zachodnich agencji wywiadowczych Kreml oczekuje przekazania całego Donbasu oraz zobowiązania Ukrainy do rezygnacji z dążenia do członkostwa w NATO.

AJ / PAP / Krzysztof Pawliszak / Oskar Górzyński

Reklama