- WIADOMOŚCI
Projekt ustawy o mrożeniu cen gazu trafił do Komisji. Co mówi opozycja?
17 listopada rząd przyjął projekt ustawy o zamrożeniu cen gazu w przyszłym roku. Sejm zdecydował o skierowaniu go do komisji. Jak do projektu odniosły się poszczególne partie? Jak może on wpłynąć na wzrost inflacji?
Projekt ustawy o ochronie części odbiorców gazu w 2027 r. został skierowany w czwartek do sejmowej Komisji do Spraw Energii, Klimatu i Aktywów Państwowych. Według oceny ekonomistów ING Banku Śląskiego zamrożenie na cały przyszły rok cen gazu – oraz prądu, również zapowiadane przez rząd – może potencjalnie odjąć od średniorocznej inflacji 0,7 punkta procentowego.
Co dalej z projektem?
Projekt ustawy skierowany do sejmowej komisji zakłada utrzymanie maksymalnej ceny gazu na poziomie 197,29 zł za MWh dla gospodarstw domowych i odbiorców chronionych, czyli na poziomie taryfy z 2026 r. Projekt został przyjęty przez Radę Ministrów 17 listopada.
Podczas pierwszego czytania projektu ustawy w Sejmie w imieniu klubu Koalicji Obywatelskiej poseł Krzysztof Gadowski zadeklarował poparcie dla ustawy. Poparcia udzieliło także PSL, a poseł Arkadiusz Sikora z Lewicy apelował do prezydenta o szybkie podpisanie ustawy. Poseł Ireneusz Zyska zapowiedział poparcie dla ustawy chroniącej konsumentów, ale jednocześnie skrytykował rząd z powodu braku osłon dla przedsiębiorstw. Krytycznie o projekcie wyraziły się m.in. PiS oraz Konfederacja.
Zdaniem Macieja Małeckiego, posła Prawa i Sprawiedliwości, ustawa ma „przykryć nieudolność nowych zarządców spółki PGNiG Obrót Detaliczny, którzy nie zakontraktowali gazu, gdy ceny na rynku wynosiły 132–192 zł/MWh”. Zwrócił też uwagę, że projekt nie przewiduje osłon dla sektora MŚP i przemysłu.
Według posła Ryszarda Wilka z Konfederacji mrożenie cen gazu to „ręczne sterowanie cenami” oraz odchodzenie od węgla na rzecz importowanego gazu. Poseł Wilk nie wspomniał, że Polska częściowo importuje również węgiel, a przez pierwsze sześć miesięcy 2026 r. sprowadzono prawie tyle węgla energetycznego, ile w całym 2024 r. Konfederacja skrytykowała także sposób finansowania osłon dla odbiorców – wskazała, że planowany podatek od przychodu netto uderzy w dostawców, którzy przeniosą koszty na niechronionych przedsiębiorców, a ci z kolei podniosą ceny towarów i usług dla obywateli.
Na czym polega projekt?
Projekt ustawy przewiduje wprowadzenie od 1 stycznia do 31 grudnia 2027 r. maksymalnej ceny gazu na poziomie 197,29 zł za MWh dla odbiorców objętych ochroną taryfową, w tym gospodarstw domowych, wspólnot i spółdzielni mieszkaniowych oraz części podmiotów realizujących zadania użyteczności publicznej. Jeżeli cena wynikająca z taryfy będzie niższa, odbiorcy mają płacić niższą stawkę.
Rząd uzasadnia rozwiązanie utrzymującą się niestabilnością na europejskim rynku gazu, wynikającą m.in. z wysokich cen i zakłóceń dostaw LNG przez cieśninę Ormuz. W projekcie podano, że cena kontraktu GAS_BASE_Y-27 na Towarowej Giełdzie Energii wzrosła ze średnio około 132 zł za MWh w styczniu 2026 r. – przed atakiem Izraela i USA na Iran – do około 307 zł za MWh w październiku 2026 r.
Projekt przewiduje również wydłużenie do końca 2030 r. obowiązywania ochrony taryfowej dla gospodarstw domowych oraz innych odbiorców chronionych korzystających z taryf zatwierdzanych przez Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki. Obecnie mechanizm ten obowiązuje do końca 2027 r.
Ile można zaoszczędzić?
Według szacunków rządu gospodarstwa domowe wykorzystujące gaz do ogrzewania mogą zaoszczędzić do 1863 zł w przyszłym roku. Z oceny skutków regulacji wynika, że z ochrony może skorzystać łącznie około 7,5 mln gospodarstw domowych. Poziom oszczędności będzie przy tym różny.
Eksperci oceniają jednak, że mrożenie cen nie zapewni długoterminowego bezpieczeństwa. Kuba Gogolewski, ekonomista i dyrektor programowy Fundacji Mission Possible, zwrócił uwagę, że rząd przez cały 2026 rok nie zajmował się koniecznością racjonalizacji zużycia gazu.
W ocenie skutków regulacji oszacowano, że mechanizm będzie kosztować blisko 6,2 mld zł. Mechanizm ma być finansowany poprzez system rekompensat dla sprzedawców gazu stosujących cenę maksymalną. Rekompensaty będą wypłacane przez Zarządcę Rozliczeń S.A. ze środków Funduszu Wypłaty Różnicy Ceny. Maksymalny limit wydatków na ten cel określono na 4,632 mld zł w 2027 r. oraz 1,553 mld zł w 2028 r.
Źródłem finansowania ma być nowy podatek nałożony na przedsiębiorstwa energetyczne posiadające znaczący udział w imporcie gazu do Polski. Danina ma wynosić 10 proc. przychodów netto ze sprzedaży gazu ziemnego wysokometanowego na rynku krajowym.
Wpływ na inflację
W ocenie ekonomistów ING Banku Śląskiego gdyby ceny gazu i energii elektrycznej zostały zamrożone na cały przyszły rok, mogłoby to odjąć od średniorocznej inflacji około 0,7 pkt proc.
„Nasz scenariusz bazowy zakładał wzrost rachunków gazowych dla gospodarstw domowych o 15 proc. i rachunków za prąd o 5 proc. Gdyby ceny gazu i prądu zostały zamrożone na cały 2027 r., to odejmuje od średniorocznej inflacji około 0,7 pkt proc. i wspiera naszą niższą prognozę niż konsensus oczekiwań rynkowych (ING średni CPI – średnioroczny wskaźnik cen towarów i usług konsumpcyjnych – na poziomie 3,3 proc. r/r)” – napisali przedstawiciele ING w środowym komentarzu.
Scenariusz bazowy zakłada również przedłużenie pakietu CPN (Ceny Paliwa Niżej) do końca lutego przyszłego roku. Minister finansów Andrzej Domański poinformował, że w najbliższych tygodniach zapadnie decyzja o ewentualnym przedłużeniu programu. Zaznaczył, że jego koszt to około 1,6 mld zł miesięcznie, co przewyższa dochody z podatku od nadmiarowych zysków. Dodał, że obecnie ceny paliw na stacjach benzynowych są na poziomie zbliżonym do średniej z 2025 r.
Zobacz też 
Jak zwrócili uwagę ekonomiści ING, prognoza średniej inflacji na 2027 r. jest silnie uzależniona od założeń dotyczących cen energii. Obecny szok energetyczny przedłuża się i nie widać perspektyw na jego zakończenie, co oznacza ryzyko wyższej inflacji.
Zapraszamy na Kongres Odporności Energetycznej!
Szczegóły wydarzenia i rejestracja: https://www.koe24.pl/
AJ/PAP

