Rozmowa i zaufanie ważniejsze niż presja czasowa. Wpływ UC84 na inwestycje wiatrowe

Dla deweloperów ma być to zarówno wyzwanie harmonogramowe, jak i test – czy potrafią odpowiednio szybko i skutecznie zbudować zaufanie wśród gmin, w których planują ulokować swoje przedsięwzięcia?

Rozmowa jest kluczowa

Paweł Ryglewicz, dyrektor ds. regulacyjnych w Sunly, podkreśla, że „sprzeciw lokalny, przedłużające się konsultacje czy spór o lokalizację to dziś jeden z największych czynników ryzyka harmonogramowego – większy niż sama procedura administracyjna”.

Zegar UC84 zaczyna tykać w momencie podpisania umowy przyłączeniowej. Każdy miesiąc opóźnienia w dialogu społecznym to miesiąc odjęty od i tak napiętego harmonogramu.
Paweł Ryglewicz, dyrektor ds. regulacyjnych w Sunly

Branża jest więc, jego zdaniem, zmuszona do przewartościowania kolejności podejmowanych działań. Wcześniej rozmowę z gminą traktowano jako jeden z wielu etapów przygotowania projektu. Teraz staje się ona jednak elementem strategicznym – proces ten należy więc rozpocząć dużo wcześniej, najlepiej na długo przed formalnym etapem przyłączeniowym.

Anna Adamska, project development & spatial planning manager w Sunly, dodaje z kolei, że „potencjał wiatrowy nie jest czymś powszechnym – wynika z konkretnych warunków lokalizacyjnych”. Wśród pożądanych wymienia: siłę i stabilność wiatru, dostępną przestrzeń, możliwość przyłączenia do sieci, zgodność z przepisami planistycznymi oraz uwarunkowania środowiskowe i społeczne.

Ekspertka zaznacza, że gmina spełniająca te warunki nie jest więc miejscem wybranym przypadkowo, ale „obszarem o realnej wartości strategicznej – nie tylko lokalnej, lecz regionalnej i krajowej, jako część transformacji energetycznej”. Jednak wiele samorządów po prostu nie ma narzędzi, by móc ocenić własny potencjał energetyczny.

Dopiero przedstawiona przez inwestora analiza może pokazać wyjątkowe możliwości. Pierwsze reakcje samorządów, choć rzadko stanowią jednoznaczny sprzeciw, są pełne ostrożności, dystansu lub niepewności. Lokalizowanie na ich terenach farm wiatrowych może bowiem spotkać się ze spolaryzowanymi emocjami społecznymi.

Fakty naprzeciw obawom

Adamska tłumaczy, że włodarze gmin często obawiają się „reakcji mieszkańców, konfliktów lokalnych, presji politycznej, zarzutów o brak transparentności”. Podkreśla, że jest to naturalne, gdyż „energetyka wiatrowa jest inwestycją widoczną, długoterminową i silnie związaną z przestrzenią”.

Każda gmina ma inną historię, inne doświadczenia i inną mapę lokalnych relacji. Inwestor musi odpowiedzieć nie tylko na pytania techniczne, ale i społeczne.
Anna Adamska, project development & spatial planning manager w Sunly

Jak mówi, zadaniem inwestora nie jest przekonywanie za wszelką cenę, tylko uporządkowanie faktów i zapewnienie przestrzeni na pytania. Tę ostrożność trzeba traktować poważnie, bo stoją za nią realne pytania o mieszkańców, krajobraz i przyszłość lokalnej wspólnoty.

Zdaniem ekspertki, dobrze przeprowadzona rozmowa z lokalnymi władzami nie rozpoczyna się przedstawieniem gotowego projektu, ale zrozumieniem kontekstu danego miejsca – priorytetów budżetowych, planów inwestycyjnych w drogi czy szkoły, sytuacji demograficznej i realnych potrzeb mieszkańców. Inwestor nie powinien zbyt wiele obiecywać, ale jasno rozdzielać, „co jest możliwe, co zależy od przepisów, a co od dalszych decyzji”.

Dobra rozmowa o farmie wiatrowej nie zaczyna się od liczby turbin. Zaczyna się od pytania, czego potrzebuje gmina i jakie obawy mają mieszkańcy.
Paweł Ryglewicz, dyrektor ds. regulacyjnych w Sunly

Według Ryglewicza, gdyby inwestor uległ pokusie skrócenia etapu konsultacji społecznych, ze względu na nowe terminy wyznaczone przez UC84, popełniłby „strategiczny błąd”. Presja czasowa nie jest bowiem „argumentem za pomijaniem konsultacji – jest powodem, żeby zacząć je wcześniej i prowadzić sprawniej”.

Jak podkreśla, zaufanie społeczne jest budowane przede wszystkim poprzez transparentność procesu. I to właśnie zaufanie ma przyspieszać inwestycję bardziej niż „jakakolwiek presja czasowa”.

To język tworzy rzeczywistość

Ryglewicz zwraca uwagę, że ważne jest to, jakiego języka inwestor używa w rozmowach z gminami. Celowo unika określenia „rekompensata”, gdyż sugeruje ono, że farma wiatrowa z definicji wiąże się z obciążeniem, które musi być czymś zrównoważone. Tłumaczy: „Wolę mówić o lokalnej wartości projektu i korzyściach dla miejscowej społeczności, a także o tym, że gmina współtworzy warunki dla inwestycji. Gmina wnosi realny zasób: przestrzeń, warunki wietrzne, lokalizację, infrastrukturę, kontekst społeczny”.

W tym ujęciu wpływy podatkowe, rozwój infrastruktury, współpraca z lokalnymi firmami czy programy edukacyjne nie są „czymś w zamian", lecz elementem odpowiedzialnego, partnerskiego modelu inwestycji, w którym projekt staje się częścią długofalowego rozwoju gminy.
Sunly

Najlepsze projekty, zdaniem Adamskiej, nie powstają w miejscach, które traktuje się wyłącznie jako lokalizację – ale tam, gdzie społeczność jest traktowana jako równy partner dialogu o rozwoju, przestrzeni i lokalnych korzyściach. Inwestor zostaje przecież w gminie na lata – jego relacja z samorządem nie kończy się wraz z uzyskaniem decyzji administracyjnych.

UC84 narzuca deweloperom konkretne terminy. To 24 miesiące dla projektów fotowoltaicznych, a dla wiatrowych – 36 miesięcy, licząc od momentu podpisania umowy przyłączeniowej.

Bez zaufania ze strony włodarzy i mieszkańców samorządów nie obroni się jednak żaden teoretyczny harmonogram. W ten sposób – zdaniem ekspertów – powinno podchodzić się do całego sektora OZE w Polsce.

Materiał sponsorowany