Energetyczna transformacja w Polsce potrzebuje nowoczesnych kadr

Zmiany w sektorze energetycznym

Sektor energetyczny przestawia się na zaawansowane technologie, cyfryzację i zieloną transformację. Jednym z kluczowych elementów tej transformacji jest rozwój kadr dla energetyki. Transformacja energetyczna wymusza na pracownikach sektora zdobywanie nowych umiejętności i tworzy zapotrzebowanie na nowe specjalizacje. Skuteczne przejście z modelu opartego na paliwach kopalnych do systemu bazującego na odnawialnych źródłach energii (OZE), efektywności energetycznej i odpowiedzialnym zarządzaniu zasobami naturalnymi jest w dużym stopniu uzależnione od odpowiednio przygotowanej kadry – o tych kwestiach pisaliśmy m.in. w Kwartalniku ZSK 3/2025.

Zintegrowany System Kwalifikacji dla sektora energetyki

Z pomocą w ocenie kwalifikacji zatrudnianych kadr przychodzi Zintegrowany System Kwalifikacji (ZSK), który opisuje, porządkuje i zbiera różne kwalifikacje w jednym, powszechnie dostępnym rejestrze – Zintegrowanym Rejestrze Kwalifikacji. ZSK określa także zasady i standardy potwierdzania funkcjonujących w nim kwalifikacji, co gwarantuje wysoką jakość certyfikatów zawodowych wydawanych w ramach systemu. Korzystający z ZRK pracodawcy z branży energetycznej otrzymują skuteczne narzędzie do oceny kompetencji kandydatów do pracy, co pozwala na szybszą weryfikację ich umiejętności w trakcie rekrutacji, tworzenie czytelnych planów rozwoju zespołu, analizę luk kompetencyjnych i identyfikowanie potrzeb szkoleniowych. Wszystkie wypracowane w ramach systemu rozwiązania oraz szczegółowe opisy kwalifikacji są dostępne na portalu kwalifikacje.gov.pl. Korzystanie z ZRK to sposób na wspieranie rozwoju pracowników i budowanie wykwalifikowanej kadry.

Sektorowa Rama Kwalifikacji dla Energetyki, czyli klucz do zarządzania kadrami

Odpowiedzią na wyzwania stojące przed branżą energetyczną jest zaktualizowana Sektorowa Rama Kwalifikacji dla Energetyki (SRK EN). To narzędzia opracowane w ramach wspierania dalszego rozwoju ZSK, przygotowane w Instytucie Badań Edukacyjnych – Państwowym Instytucie Badawczym przez zespół ekspertów zgodnie z ideą „branża dla branży”. SRK EN zawiera uporządkowane opisy specyficznych dla branży energetycznej kompetencji ujętych w kategoriach: wiedza, umiejętności i kompetencje społeczne. Eksperci zaangażowani w tworzenie sektorowych ram reprezentują pracodawców, izby i organizacje branżowe, uczelnie, szkoły zawodowe, firmy szkoleniowe oraz instytucje regulacyjne. Wypracowany w takim gronie projekt jest następnie konsultowany w szerokim środowisku branżowym, które ostatecznie weryfikuje zgodność zapisów SRK z faktycznymi potrzebami sektora. Interesariusze branżowi są zatem jednocześnie twórcami i adresatami rozwiązań zawartych w ramie sektorowej.

Przygotowanie zaktualizowanej SRK EN przez IBE PIB zrealizowano w trakcie ok. 60 spotkań online z ekspertami merytorycznymi, ok. 320 godzin pracy indywidualnej ekspertów merytorycznych i 840 godzin łącznie wypracowanych przez wszystkich ekspertów. Finalnie pozwoliło to przygotować 618 kompetencji specyficznych dla tej branży, z czego 386 z nich wyróżniono jako zielone kompetencje.

Na zeszłorocznej konferencji zorganizowanej w Krakowie, która została zrealizowana przez IBE PIB w ramach projektu „Wspieranie dalszego rozwoju Zintegrowanego Systemu Kwalifikacji w Polsce (ZSK6)”, podsumowano prace nad aktualizacją SRK EN. Eksperci biorący udział w konferencji wskazali na uniwersalność i praktyczność SRK EN. Za niezwykle istotną uznali szeroką promocję SRK EN w środowisku branżowym. Ich sugestie i spostrzeżenia zostały zebrane w „Kwartalniku ZSK” w artykuleNowe spojrzenie na kompetencje w sektorze energetycznym .

Co nowego w zaktualizowanej SRK EN?

Zaktualizowana SRK EN to ponad 600 precyzyjnie zdefiniowanych kompetencji. Rewizja ramy była konieczna, aby nadążyć za błyskawiczną ewolucją sektora energetycznego. W zaktualizowanej SRK EN wzięto więc pod uwagę zielone kompetencje niezbędne do wdrażania technologii niskoemisyjnych, poprawę efektywności energetycznej, promowanie gospodarki o obiegu zamkniętym oraz wykorzystanie odnawialnych źródeł energii. Identyfikacja tych kompetencji to bezpośrednia odpowiedź na transformację klimatyczno-gospodarczą, która wymusi zmiany w edukacji i wyznaczy nowe standardy rynku pracy w Polsce.!

Dla kogo jest SRK EN?

SRK EN to uniwersalne narzędzie do zarządzania kompetencjami w sektorze energetyki. Dzięki temu, że budowa SRK EN nie narzuca określonych rozwiązań biznesowych, może być wykorzystywana w dowolny sposób przez wielu różnych odbiorców:

●       pracodawcy: mogą precyzyjnie opisywać stanowiska pracy i wymagania kompetencyjne,

●       szkoły i uczelnie: zyskują wytyczne, jak dostosować programy nauczania do realnych potrzeb rynku,

●       firmy szkoleniowe: mogą projektować kursy „szyte na miarę”, które faktycznie podnoszą kompetencje pracownika,

●       pracownicy: wiedzą, jakie kompetencje są poszukiwane na rynku i jak planować swoją karierę.

Zaktualizowaną SRK EN mogą wykorzystać także organizacje branżowe oraz osoby opisujące kwalifikacje wolnorynkowe lub sektorowe. Podmioty branżowe mogą aktywnie współtworzyć ZSK, zgłaszając propozycje nowych kwalifikacji, prowadząc procesy walidacji i certyfikacji jako instytucje certyfikujące czy uczestnicząc w pracach eksperckich. Warto wykorzystać te możliwości, by realnie wpływać na kierunek, w którym zmierza polska energetyka.

SRK EN została włączona do ZSK na mocy Rozporządzenia Ministra Edukacji  z dnia 1 grudnia 2025 r. w sprawie Sektorowej Ramy Kwalifikacji w sektorze energetyka.

Więcej informacji: kwalifikacje.gov.pl

Sektorowa Rama Kwalifikacji dla Energetyki (SRK EN):

Kwartalnik ZSK 3/2025 (m.in. o sektorze energetycznym)

Artykuł przygotowany w ramach projektu „Wspieranie dalszego rozwoju Zintegrowanego Systemu Kwalifikacji w Polsce (ZSK6)” (FERS.01.08-IP.05-0001/23) z dofinansowaniem z Funduszy Europejskich dla Rozwoju Społecznego.

Instytut Badań Edukacyjnych – Państwowy Instytut Badawczy | ibe.edu.pl, kwalifikacje.gov.pl