Reaktor ITER coraz bliżej. Europa zakończyła produkcję kluczowego komponentu

Fusion for Energy (F4E), we współpracy z Ansaldo Nucleare, Westinghouse Electric Company i Walter Tosto, zakończyło produkcję ostatniego europejskiego sektora komory próżniowej dla ITER – największego na świecie międzynarodowego eksperymentu w dziedzinie syntezy termojądrowej.

Komponent wyprodukowany w zakładzie Westinghouse w Monfalcone we Włoszech został przetransportowany do ośrodka ITER w Cadarache we Francji. Jego dostarczenie kończy proces produkcyjny rozpoczęty 16 lat temu. To zarazem ostatni duży komponent ITER dostarczony na miejsce realizacji projektu.

Europa dostarczyła pięć sektorów

Przy produkcji sektora pracowało ponad 150 specjalistów oraz co najmniej 15 firm z całej Europy. F4E, które zarządza europejskim wkładem w ITER, odpowiadającym za blisko połowę całego projektu, wraz z partnerami przemysłowymi stworzyło łańcuch dostaw wyspecjalizowany w produkcji złożonych komponentów dla przyszłych reaktorów termojądrowych.

Europa wyprodukowała pięć z dziewięciu sektorów komory próżniowej ITER. Pozostałe cztery powstały w Korei Południowej. Wszystkie europejskie sektory zostały dostarczone w ciągu ostatnich dwóch lat. W realizacji projektu wykorzystano m.in. sztuczną inteligencję do weryfikacji danych zbieranych przez zespoły techniczne w zakładach produkcyjnych.

Komora dla reakcji syntezy

Komora próżniowa jest jednym z kluczowych elementów ITER. Ten masywny, dwuścienny zbiornik ze stali nierdzewnej będzie miejscem, w którym zachodzić będzie reakcja syntezy termojądrowej. Ma zapewnić odpowiednio czyste środowisko i chronić wnętrze przed dostępem powietrza, pyłu i innych zanieczyszczeń. Wokół komory znajdą się magnesy nadprzewodzące, które będą utrzymywać plazmę bez kontaktu ze ścianami.

Po połączeniu dziewięciu sektorów komora będzie miała 19,4 m średnicy i 11,4 m wysokości, a jej masa wyniesie około 5200 ton. Komponenty zostały poddane szczegółowym kontrolom pod kątem zgodności z wymaganiami francuskiego organu dozoru jądrowego.

Koniec ważnego etapu budowy

Dostawa ostatniego europejskiego sektora komory próżniowej kończy wieloletnią współpracę F4E z konsorcjum Ansaldo Nucleare, Westinghouse i Walter Tosto.

„Ostatni europejski sektor to efekt naszej wspólnej pracy. Zaangażowanie zespołów pozwoliło nam zakończyć ten etap projektu” – powiedział Marc Lachaise, dyrektor w Fusion for Energy.

Dla Ansaldo Nucleare zakończenie produkcji zamyka wieloletni udział firmy w jednym z największych projektów badawczych na świecie. „Cieszymy się, że mogliśmy uczestniczyć w tym projekcie. Pokazał on, że europejskie firmy są w stanie opracowywać i dostarczać technologie potrzebne przy tak złożonych przedsięwzięciach. W przyszłości mogą one znaleźć zastosowanie także w energetyce termojądrowej” – powiedziała Daniela Gentile, prezes Ansaldo Nucleare.

Luca Oriani, prezes ds. realizacji nowych zakładów w Westinghouse, zwrócił uwagę na skalę prac. „To ważny moment dla Westinghouse i naszych partnerów. Nasze zespoły w Monfalcone pracowały nad tym przez lata” – powiedział.

Luca Tosto, prezes Walter Tosto, wskazał na doświadczenia zdobyte przy projekcie. „ITER był dla Walter Tosto dużym wyzwaniem przemysłowym i technologicznym. Praca nad nim pozwoliła nam zdobyć wiedzę i doświadczenie, które przydadzą się także przy kolejnych projektach” – zapewnił.

2 mln roboczogodzin i 750 km spoin

Produkcja pięciu europejskich sektorów zajęła ponad 2 mln roboczogodzin i wymagała wykonania łącznie około 750 km spoin. Cztery segmenty składające się na każdy sektor powstawały w zakładach Westinghouse w Monfalcone oraz Walter Tosto w Chieti. Po ich zmontowaniu segmenty były spawane w jeden sektor, który następnie transportowano drogą morską i lądową do ośrodka ITER w Cadarache.

Fusion for Energy odpowiada za zarządzanie europejskim wkładem w projekt ITER. Współpracuje z europejskim przemysłem, małymi i średnimi przedsiębiorstwami oraz ośrodkami badawczymi przy opracowywaniu i dostarczaniu zaawansowanych technologicznie komponentów, a także usług inżynieryjnych, konserwacyjnych i pomocniczych dla ITER.

Wspiera też badania i rozwój w dziedzinie syntezy termojądrowej, m.in. w ramach porozumienia Broader Approach z Japonią i projektu IFMIF-DONES w Hiszpanii, a także przygotowuje się do budowy demonstracyjnych reaktorów termojądrowych DEMO.