Fala dezinformacji na temat pomp ciepła w ostatnim czasie to ewidentnie element wojny informacyjnej, umyślnej dezinformacji, sponsorowanej między innymi przez Rosję, która ma zablokować dochodzenie Polski do szeroko rozumianej niepodległości energetycznej. To jest element wojny hybrydowej – powiedział wiceminister Krzysztof Bolesta podczas spotkania „DezinfoRADAR: fakty i mity na temat pomp ciepła” w Ministerstwie Klimatu i Środowiska.

Kto rozpowszechnia dezinformację o pompach ciepła?

Fałszywe informacje o pompach ciepła oparte są o emocje i pomijają fakty – przyznał wiceminister Bolesta. Przykładami są mandaty za hałas emitowany przez pompy czy przymus wymiany instalacji ogrzewania na pompę ciepła. Narracje te nabierają na sile, aż dochodzą do poziomu argumentów o wyjściu Polski z Unii Europejskiej – dodał.

Według Marcina Kosteckiego, redaktora naczelnego Demagoga, w Polsce królują cztery główne fałszywe narracje dotyczące pomp ciepła. Pierwszą z nich jest utrwalanie obrazu zamarzniętych urządzeń w mediach społecznościowych. Chociaż rzeczywiście zdarza się, że ten problem występuje, to często są to obrazy generowane przez AI, odpowiednio udramatyzowane. Towarzyszą temu historie o odwołanym globalnym ociepleniu z powodu mrozów w Polsce. Inną są historie o rachunkach grozy. Bywają one prawdziwe, ponieważ ten problem występuje, zwłaszcza przy niskich temperaturach, ale zwykle przyczyną jest źle dobrana pompa ciepła, nieprawidłowa instalacja, nieocieplony budynek itp. Ponadto – jak wskazał redaktor Kostecki – często są to podawane wielokrotnie te same historie, co sprawia wrażenie dużo większej skali problemu, niż jest w rzeczywistości.

Kolejną bardzo popularną narracją jest powiązanie pomp ciepła z Unią Europejską i Niemcami – według tych opowieści UE zmusza Polaków do kupowania produkowanych w Niemczech pomp ciepła. Tymczasem wiele firm produkuje urządzenia w Polsce. Podmioty rozpowszechniające fałszywe informacje stosują także sprowadzanie sprawy do poziomu absurdu, np. zestawiając promowanie przez rząd pomp ciepła z poradami z rządowego poradnika bezpieczeństwa, zalecającego zaopatrzenie się w alternatywne źródło ciepła, co miałoby być sprzeczne ze sobą.

Mity a rzeczywistość

Dr inż. Marek Miara z Instytutu Fraunhofera ISE wyjaśnił z kolei najpopularniejsze mity dotyczące pomp ciepła. Jednym z głównych jest przekonanie, że pompy ciepła działają tylko w nowych budynkach z ogrzewaniem podłogowym – według badania z sierpnia 2025 r. 70 proc. Polaków podziela takie przekonanie. Jednakże, jak pokazują np. programy monitoringowe przeprowadzane w Niemczech, większość pomp jest instalowana w istniejących budynkach, a nie nowo budowanych.

Kolejnym mitem jest to, że pompy ciepła nie działają przy ujemnych temperaturach. Tymczasem to kraje statystycznie chłodniejsze niż Polska mają duży udział pomp ciepła w źródłach ogrzewania. Te państwa od lat są na pierwszych miejscach, jeśli chodzi o sprzedaż urządzeń i udział pomp w rynku. W Norwegii w 2024 r. 60 proc. gospodarstw domowych miało pompę ciepła, w Polsce – niecałe 5 proc., a w Niemczech 5,5 proc. Badania przytoczone przez dr. Miarę pokazują, że pompy ciepła potrafią działać bez problemu nawet w temperaturach sięgających -30°C, jeśli do takich temperatur je zaprojektowano. Należy przy tym pamiętać, że technologia cały czas się rozwija, a urządzenia i czynniki robocze stają się coraz lepsze.

Dr Miara podkreślił także, że w państwach europejskich, i również w Polsce, użytkownicy są zadowoleni z pomp ciepła, co potwierdzają liczne badania. W wielu państwach członkowskich – Francji, Niemczech, Szwajcarii, Austrii oraz państwach skandynawskich – usatysfakcjonowanych użytkowników jest ponad 95 proc. W Polsce wskaźnik ten jest na razie niższy, ale badanie z zeszłego roku wykazało, że tylko 5 proc. respondentów było niezadowolonych z ogrzewania pompą ciepła.

Co robi Ministerstwo?

Musimy zrobić absolutnie wszystko, żeby przeciwstawić się tej fali dezinformacji, żeby wyjaśniać i pokazywać fakty.
wiceminister klimatu i środowiska Krzysztof Bolesta podczas spotkania DezinfoRADAR: fakty i mity na temat pomp ciepła 19.02.2026

Co w takim razie robi Ministerstwo Klimatu i Środowiska? Jak przyznał Krzysztof Bolesta, ministerstwo stara się zapewniać, by w ramach programu „Czyste Powietrze” były stosowane urządzenia jak najwyższej jakości, dlatego też wprowadzono listę ZUM (zielonych urządzeń i materiałów). Od 1 stycznia 2027 r. planowane jest wprowadzenie obowiązku, by montowane urządzenia były produkowane na terenie Unii Europejskiej.

„Staramy się też pomagać jak najmocniej tym ludziom, którzy są rzeczywiście poszkodowani (w wyniku nadużyć w programie »Czyste Powietrze« – przyp. Energetyka24). Jest to grupa, która jest poszkodowana na przykład przez wykonawców. W tej chwili procedujemy projekt ustawy w tej sprawie, żeby umarzać zobowiązania tych osób wobec Wojewódzkich Funduszy Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej” – powiedział wiceminister.