Czyste Powietrze po zmianach. Mała reforma wchodzi w życie

”Zmiany mają zwiększyć liczbę wniosków przy zachowaniu bezpieczeństwa beneficjentów i wykonawców. Chcemy, aby ten program rozwijał się jak najlepiej, ale też aby bezpieczeństwo po stronie wszystkich uczestników tego systemu było zachowane” – przekazała Dorota Zawadzka-Stępniak, prezes NFOŚiGW w rozmowie z agencją Newseria.

Łatwiejszy dostęp i dłuższe terminy

Nowe przepisy rozszerzają katalog wyjątków od zasady wymagającej trzyletniego posiadania nieruchomości przed złożeniem wniosku. Z programu będą mogły skorzystać m.in. osoby, które nabyły nieruchomość przez zasiedzenie, a także właściciele i współwłaściciele posiadający ją co najmniej rok, jeśli co najmniej połowę udziałów otrzymali w drodze zakupu lub darowizny od rodziców albo dziadków.

Zmiany dotyczą również prefinansowania. Termin realizacji inwestycji objętych zaliczką został ujednolicony i wydłużony do 180 dni.

”Dzięki temu w przypadku trudniejszych warunków, np. pogodowych, beneficjenci zyskają więcej czasu na zakończenie prac” – wyjaśnia Robert Gajda, zastępca prezesa NFOŚiGW.

Wyższe dotacje na termomodernizację

Od 20 lipca o 10 proc. wzrośnie dofinansowanie wybranych prac termomodernizacyjnych, m.in. ocieplenia ścian oraz wymiany okien, drzwi i bram garażowych. Zmiana ma zrekompensować wzrost kosztów inwestycji, przy zachowaniu dotychczasowych limitów maksymalnego wsparcia.

Beneficjenci oraz ich pełnomocnicy będą mogli składać wnioski przez generator wniosków o dofinansowanie. W przypadku braków formalnych operator wskaże, jakie informacje należy uzupełnić.

Ułatwienia obejmą także rozliczenia. Dokumenty potwierdzające trwałe odłączenie starego źródła ciepła i dostosowanie przewodów kominowych będą mogli wystawiać również osoby z odpowiednimi uprawnieniami budowlanymi, a nie tylko mistrzowie kominiarscy.

Od 2027 roku wsparcie tylko dla pomp ciepła

Od 1 stycznia 2027 roku program nie będzie już finansował elektrycznych urządzeń grzewczych innych niż pompy ciepła. Do końca 2026 roku obowiązuje okres przejściowy.

”Rezygnujemy z dofinansowania kotłów elektrycznych, ale ich udział w programie wynosił zaledwie 0,4 proc.” – wskazuje Robert Gajda.

NFOŚiGW pracuje także nad wprowadzeniem bonu na audyt energetyczny, który miałby być dostępny jeszcze przed przystąpieniem do programu. Obecnie na audyt można otrzymać do 100 proc. kosztów netto, maksymalnie 1200 zł.

Instytucja analizuje również możliwość dodatkowego wsparcia beneficjentów w pokrywaniu wkładu własnego i podatku VAT.

”Przy maksymalnej dotacji 170 tys. zł VAT może wynieść około 12 tys. zł, co dla części osób stanowi barierę” – podkreśla Gajda.

Kolejne zmiany po reformie z marca 2025 roku

Obecne modyfikacje są kolejnym etapem reformy rozpoczętej 31 marca 2025 roku. Wprowadzono wówczas m.in. uzależnienie najwyższego poziomu wsparcia od dochodu oraz standardu energetycznego budynku, a także system bezpłatnych operatorów pomagających beneficjentom na każdym etapie inwestycji.

Od początku działania programu w 2018 roku wymieniono ponad 603 tys. nieefektywnych pieców węglowych. Zawarto 971 tys. umów o dofinansowanie o wartości blisko 22 mld zł, a ponad 645 tys. przedsięwzięć zostało zakończonych.