ME z planem dla polskiego ciepłownictwa. W grze ceny i bezpieczeństwo

Ciepłownictwo systemowe jest podstawowym sposobem ogrzewania polskich miast, dostarczając ciepło do ok. 15 mln odbiorców. Polska jest liderką pod względem liczby gospodarstw domowych podłączonych do sieci ciepłowniczych w Europie. Z kolei w kwestii wolumenu dostaw zajmuje drugie miejsce w Unii Europejskiej.

Ciepłownictwo wśród filarów funkcjowania państwa

Polski sektor ciepłowniczy to: 398 koncesjowanych przedsiębiorstw, 51 GW mocy zainstalowanej, ponad 23 tys. km sieci ciepłowniczych i 22% systemów spełniających kryteria efektywnego systemu ciepłowniczego. Jest więc kluczowy dla działania państwa, mając bezpośredni wpływ na bezpieczeństwo, funkcjonowanie miast i jakość życia mieszkańców.

Ciepłownictwo systemowe jest jednym z filarów bezpieczeństwa energetycznego Polski. Dlatego potrzebujemy jasnej i długoterminowej wizji jego rozwoju. Strategia Transformacji Ciepłownictwa do 2040 roku to odpowiedź na wyzwania związane z bezpieczeństwem energetycznym, modernizacją infrastruktury, rosnącymi kosztami paliw kopalnych oraz koniecznością zwiększania efektywności energetycznej. Strategia wyznacza długofalowy kierunek zmian, który ma zapewnić odbiorcom niezawodne dostawy ciepła, a przedsiębiorstwom i samorządom – stworzyć przewidywalne warunki dla rozwoju i dalszego inwestowania.
Minister Energii Miłosz Motyka

Zdaniem Ministerstwa Energii, jest to pierwszy dokument, który„wyznacza kompleksowy kierunek rozwoju ciepłownictwa systemowego, tworząc ramy jego modernizacji, zwiększenia efektywności i wzmocnienia konkurencyjności”.

Jak wskazano w komunikacie ME, strategię oparto na siedmiu filarach transportacji: zapewnieniu stabilnych cen ciepła i bezpieczeństwa dostaw, rozwoju zero- i niskoemisyjnych źródeł energii, integracji ciepłownictwa z elektroenergetyką, rozwoju magazynowania ciepła, wykorzystaniu ciepła odpadowego, budowie przewidywalnych ram regulacyjnych i wzmocnieniu lokalnego planowania energetycznego.

Wśród obszarów, które uznano za priorytetowe, znajdują się rozwój OZE, modernizacja i cyfryzacja sieci ciepłowniczych, zwiększanie poziomu cyberbezpieczeństwa, rozwój magazynów energii czy wykorzystanie gazów odnawialnych i zdekarbonizowanych.

Do realizacji tych celów służą 32 konkretne działania wspierające transformację sektora – od zmian regulacyjnych i instrumentów finansowania inwestycji, przez wdrażanie nowoczesnych technologii, po działania edukacyjne i budowanie świadomości energetycznej społeczeństwa.
Ministerstwo Energii

Przebudowa modelu wytwarzania i dystrybucji ciepła ma być z kolei oparta o:

-       odnawialne i niskoemisyjne źródła ciepła,

-       integrację systemów ciepłowniczych z elektroenergetyką,

-       magazyny ciepła,

-       ciepło odpadowe,

-       cyfryzację i inteligentne zarządzania.

Nowoczesny model ma więc stać się „zintegrowanym systemem energetycznym”, zamiast być zależnym od jednego dominującego paliwa.„W przyszłości systemy ciepłownicze będą łączyć lokalne źródła OZE, kogenerację, magazyny ciepła, ciepło odpadowe oraz wykorzystywać energię elektryczną z odnawialnych źródeł” – przekazuje ME. Proces transformacji, zgodnie z założeniami dokumentu, ma być prowadzony odpowiedzialnie społecznie – by sektor był„jednocześnie bezpieczny dla odbiorców, atrakcyjny inwestycyjnie i wspierający konkurencyjność polskiej gospodarki”. Jak podczas konferencji prasowej komunikował Konrad Wojnarowski, sekretarz stanu w ME, strategia ta jest potrzebna, by„za 5-10” lat ciepło było dostępne dla mieszkańców w cenie, na której zapłacenie będą mogli sobie pozwolić.

Minister Energii Miłosz Motyka zapowiedział, że w najbliższych dniach będzie odbywał w Kanadzie rozmowy nt. małych modułowych reaktorów jądrowych, widząc potencjał dla ich zastosowania w ciepłownictwie. To będzie jednak zależeć od prognozowanych cen dla odbiorców, udziału polskich firm i zaangażowania inwestorów – minister podkreślił, że kwestia konkurencyjności jest„bardzo istotna”.

Planuje się także stworzenie planu finansowego dla transformacji ciepłownictwa, który będzie zakładał łączenie różnych instrumentów (publicznych i komercyjnych) w ramach osiągnięcia„spójnego modelu, zapewniającego stabilne i przewidywalne warunki realizacji inwestycji oraz lepszą koordynację działań instytucji publicznych i finansowych”. ME zaznacza, że przygotowany dokument jest zgodny z Krajowym Planem w dziedzinie Energii i Klimatu (KPEiK). Ma przy tym rozwijać jego założenia i precyzować kierunki niezbędne do realizacji krajowych celów z zakresu energii i klimatu.