UE zaostrza przepisy dla motoryzacji. Koniec eksportu niesprawnych aut

Nowe przepisy obejmą projektowanie, produkcję, odbiór i zagospodarowanie pojazdów wycofanych z eksploatacji. Ich celem jest łatwiejszy demontaż i możliwość ponownego wykorzystania używania pojazdów w procesie recyklingu.

Więcej surowców z recyklingu

Jednym z kluczowych elementów unijnego rozporządzenia są wymagania dotyczące wykorzystania materiałów pochodzących z recyklingu.

Dla tworzyw sztucznych ustanowiono obowiązkowy udział materiału z recyklingu na poziomie 15 proc. od 2032 r. oraz 25 proc. od 2036 r. Komisja Europejska ( KE) niebawem ma również określić cele dotyczące udziału materiałów z recyklingu w stali i aluminium, które mają obowiązywać od 2033 r.

Według KE te wymogi stworzą bardziej stabilny rynek surowców wtórnych i zwiększą opłacalność inwestycji w segmencie recyklingu. Dla europejskiego przemysłu oznacza to z kolei większy dostęp do materiałów pozyskiwanych w UE i mniejszą zależność od dostaw surowców z zagranicy.

Będzie łatwiej odzyskiwać komponenty

Nowe przepisy zwiększają też nacisk na odzysk surowców krytycznych z pojazdów wycofanych z eksploatacji. Chodzi m.in. o aluminium, miedź oraz pierwiastki ziem rzadkich.

Regulacja ma poprawić dostęp do informacji potrzebnych do demontażu i wymiany podzespołów. Dzięki temu branża motoryzacyjna i sektor recyklingu będą mogły odzyskiwać komponenty i materiały wyższej jakości.

Koniec eksportu niesprawnych aut

Rozporządzenie zaostrza też zasady dotyczące pojazdów wycofywanych z eksploatacji. Wzmocnione zostaną m.in. wymogi dotyczące ich zbiórki i identyfikowalności, a także kryteria rozróżniające pojazdy używane od pojazdów stanowiących odpady.

Od połowy 2031 r. poza UE będzie można eksportować wyłącznie pojazdy sprawne technicznie. Ma to ograniczyć praktykę eksportowania pojazdów wycofanych z eksploatacji jako samochodów używanych i jednocześnie zmniejszyć negatywny wpływ takich operacji na środowisko.

Większa odpowiedzialność producentów

Nowe regulacje wzmacniają też zasadę rozszerzonej odpowiedzialności producenta (EPR). Producenci będą uczestniczyć w kosztach zbiórki i zagospodarowania pojazdów wycofanych z eksploatacji.

Zdaniem KE stworzy to dodatkową zachętę do projektowania samochodów z myślą o ich całym cyklu życia. Jednocześnie ma zapewnić odpowiednie finansowanie systemów zbiórki, demontażu i recyklingu.

Regulacja rozszerza też ramy prawne na kolejne kategorie pojazdów, w tym samochody ciężarowe, autobusy i motocykle.

Motoryzacja w obiegu zamkniętym

KE przedstawia nowe przepisy jako kluczowy element budowania odpornej i konkurencyjnej europejskiej gospodarki. Zgodnie z tą ideą chodzi nie tylko o ograniczenie ilości odpadów, ale także o zatrzymanie wartościowych materiałów w obiegu gospodarczym.

„Nowe rozporządzenie w sprawie pojazdów wycofanych z eksploatacji ustanawia nowy europejski standard projektowania, produkcji i odzysku pojazdów” – wskazuje Jessika Roswall, komisarz KE ds. środowiska, odporności wodnej i konkurencyjnej gospodarki o obiegu zamkniętym. Jak podkreśla, odzysk stali, aluminium, miedzi czy tworzyw sztucznych ma przyczyniać się do budowania bardziej odpornej Europy.

Z kolei Stéphane Séjourné, wiceprezes wykonawczy KE ds. dobrobytu i strategii przemysłowej, zwraca uwagę na przemysłowy wymiar regulacji. Jego zdaniem przepisy pomogą m.in. utrzymać strategiczne zasoby w Europie.

Nowe rozporządzenie zastępuje dotychczasowe ramy prawne oparte m.in. na dyrektywie ELV z 2000 r. oraz dyrektywie dotyczącej homologacji pojazdów pod kątem ich przydatności do ponownego użycia, recyklingu i odzysku z 2005 r.