Iran stawia warunki otwarcia cieśniny Ormuz. W tle groźba odwetu i uszkodzony tankowiec

Aragczi, który przebywał w Bagdadzie na spotkaniu Organizacji Współpracy Islamskiej, przypomniał, że Teheran przedstawił Waszyngtonowi propozycję odblokowania cieśniny w połowie września, po załamaniu się tymczasowego zawieszenia broni. Stany Zjednoczone przekazały swoje uwagi, które – jak poinformował irański minister – są obecnie analizowane przez Teheran.

”Nasza propozycja jest nadal aktualna i jeśli po stronie amerykańskiej byłaby choć odrobina uczciwości, której nie ma, droga do ponownego otwarcia cieśniny Ormuz byłaby oczywista” – powiedział Aragczi, cytowany przez Reutersa.

Wśród siedmiu warunków stawianych przez Iran znajdują się m.in. zniesienie amerykańskiej blokady irańskich portów, wycofanie sankcji USA dotyczących eksportu irańskiej ropy oraz zakończenie działań zbrojnych na wszystkich frontach w regionie. Według Aragcziego, jeśli Waszyngton zaakceptuje te żądania, cieśnina mogłaby zostać otwarta w ciągu sześciu dni.

Program nuklearny punktem spornym

Jedną z głównych przeszkód w porozumieniu pozostaje irański program nuklearny. Stany Zjednoczone domagają się, aby kwestia ta była przedmiotem negocjacji od samego początku. Na początku października wiceprezydent USA J.D. Vance oświadczył, że Iran musi znacząco ograniczyć swoje możliwości wzbogacania uranu.

Teheran chce natomiast, aby początkowa faza rozmów koncentrowała się na otwarciu cieśniny Ormuz i przywróceniu bezpieczeństwa żeglugi.

Teheran ostrzega przed atakami

W niedzielę parlament zatwierdził Mehrdada Achlaghiego na stanowisku ministra obrony Iranu. Polityk ostrzegł Stany Zjednoczone przed konsekwencjami ewentualnych kolejnych uderzeń na jego kraj.

”Z pewnością nie odważą się nas zaatakować. Jeśli jednak to zrobią, zarówno one, jak i cały region poniosą ogromne straty” – powiedział Achlaghi, cytowany przez AFP.

Wybuch i pożar na tankowcu

Również w niedzielę w cieśninie Ormuz uszkodzony został tankowiec. Według Korpusu Strażników Rewolucji Islamskiej (IRGC) w maszynowni jednostki doszło do wybuchu i pożaru.

Jak wynika z komunikatu marynarki wojennej IRGC, na który powołują się irańskie media, tankowiec miał próbować opuścić cieśninę przy wyłączonych systemach lokalizacji i nawigacji, ignorując zasady żeglugi ustanowione przez irańskie władze. Nie podano nazwy jednostki ani kraju jej przynależności.

„Jeśli statki przepływające w rejonie cieśniny Ormuz wyłączą swoje systemy nawigacyjne i identyfikacyjne, zostaną wobec nich podjęte surowe i zdecydowane środki” – ostrzegł IRGC.

Według przytoczonych informacji, na początku wojny, rozpoczętej w lutym br. amerykańsko-izraelskim atakiem na Iran, siły irańskie zaminowały główny tor wodny cieśniny. Iran rozpoczął również ataki na statki cywilne i zapowiedział przejęcie pełnej kontroli nad Ormuzem. W odpowiedzi Stany Zjednoczone ogłosiły blokadę irańskich portów i statków.

Ormuz kluczowy dla rynku

Przed wybuchem wojny przez cieśninę Ormuz przepływała około jedna piąta światowego handlu ropą naftową i skroplonym gazem ziemnym (LNG). Ograniczenie żeglugi na tym szlaku ma istotne znaczenie dla bezpieczeństwa dostaw surowców energetycznych i sytuacji na światowych rynkach.

Przyszłość cieśniny pozostaje jednym z kluczowych punktów spornych w trwającym od ośmiu miesięcy konflikcie między Iranem a Stanami Zjednoczonymi. Ewentualne porozumienie dotyczące jej otwarcia będzie mieć istotne znaczenie dla globalnego handlu ropą i LNG.

PAP, Reuters, AFP/ AZ