Polska stawia na kawernowe magazyny gazu? Nowa strategia GSP

W ramach przygotowań strategii GSP przeprowadziło jesienią 2025 r. badanie rynkowe wśród uczestników rynku gazu, zainteresowanych korzystaniem z magazynów. Jednym z wniosków jest to, że zgłaszane zapotrzebowanie na pojemności magazynowe od 2030 r. przekracza dostępne zdolności oraz wysokie zainteresowanie usługami, jakich dostarczają magazyny kawernowe - pozwalające na szybkie zatłaczanie i wytłaczanie gazu.

Operator magazynów gazu chce zapobiec możliwym problemom

”Strategia to ścieżka rozwoju w kierunku budowy odpornego i elastycznego systemu. Widzimy opcje rozwojowe. Obecnie je analizujemy i przygotowujemy się do decyzji, które podejmiemy w oparciu o bezpieczeństwo, użyteczność, efektywność dla całego systemu oraz zdolność finansową operatora do ich realizacji” - powiedziała prezes Szostak.

W krótkiej perspektywie operator dostrzega możliwość poprawy charakterystyki pracy niektórych magazynów gazu, jednak - jak zaznaczyła szefowa GSP - niezależnie od takich rozwiązań operator powinien monitorować i odpowiadać na potrzeby w horyzoncie długoterminowym.

”Rozważamy opcje inwestycyjne, które prowadzą do powstania nowych, czynnych, elastycznych pojemności magazynowych w magazynach kawernowych. Ten kierunek jest pożądany z punktu widzenia rozwoju energetyki gazowej, jak i potencjalnego wykorzystania tych aktywów do magazynowania ewentualnych, alternatywnych nośników energii” - podkreśliła.

W świetle aktualnych prognoz wzrostu krajowego zużycia gazu ziemnego w swojej strategii GSP identyfikuje wyzwanie związane z pokryciem zapotrzebowania na usługi magazynowe, m.in. z powodu pojawienia się w perspektywie do 2030 r. szeregu źródeł energii elektrycznej na gaz.

Ze względu na swoje zadania w systemie elektroenergetycznym z coraz większym udziałem pogodozależnych OZE, będą one działać przez stosunkowo krótkie okresy, ale z dużą mocą.

”Istotne będzie pokrywanie krótkotrwałych wzrostów zapotrzebowania na gaz ziemny. Elastyczne magazyny kawernowowe, charakteryzujące się dużą mocą odbioru i zatłaczania niezależnie od sezonu, mogą zapewnić tym elektrowniom odpowiednią ilość paliwa w momentach szczytowego zapotrzebowania. I to zaobserwowaliśmy w zgłoszonym zapotrzebowaniu rynku na usługi magazynowe” - wyjaśnia Karina Szostak.

Jak zaznaczyła, operator widzi również potrzebę zdefiniowania ram prawnych, które będą gwarantowały odpowiedni poziom bezpieczeństwa energetycznego, ale również umożliwią elastyczną odpowiedź na oczekiwania uczestników rynku pod kątem utrzymywania pojemności handlowych.

W ocenie prezes GSP, kluczowym wyzwaniem w związku z realizacją projektów rozwojowych jest zapewnienie ich odpowiedniego poziomu finansowania.

”Widzimy kilka możliwości w tym zakresie, rozmawiamy zarówno w ramach grupy kapitałowej Gaz-System, z właścicielem instalacji magazynowych czy instytucjami finansowymi. Analizujemy opcje finansowania” - zaznaczyła szefowa GSP, przypominając, że magazyny są aktywami regulowanymi i charakteryzują się niższymi, ale stabilnymi stopami zwrotu.

”Potrzeba kompleksowego myślenia o ustrukturyzowaniu potencjalnego finansowania projektów rozwojowych uwarunkowana jest przede wszystkim szczególną sytuacją właścicielską spółki i pełnieniem funkcji operatora wyłącznie w oparciu o majątek powierzony, czyli niebędący własnością GSP” - podkreśliła prezes Szostak. Spółka Gas Storage Poland należy do operatora przesyłowego gazu Gaz-Systemu, ale zarządza magazynami, które są własnością Orlenu.

Odnosząc się do strategii operatora, prezes GSP oceniła, że stanowi ona spojrzenie w przyszłość i chęć wyznaczania kierunków transformacji operatorów systemu magazynowania w Unii Europejskiej.

”Nie chcemy tylko nadążać za rynkiem, mamy ambicję przewidywania, wyprzedzania jego potrzeb. Prowadzimy analizy techniczne i ekonomiczne możliwości magazynowania w kawernach sprężonego powietrza w celu wytarzania energii elektrycznej, w sytuacji jego szczytowego zapotrzebowania. Uważamy również, że magazyny powinny być również gotowe na magazynowanie gazów nisko i zeroemisyjnych” - podkreśliła Karina Szostak.

Polskie magazyny gazu, zarządzane przez Gaz Storage Poland mają pojemność ok. 3 mld m³. W sumie zespołów magazynowych jest siedem, z czego pięć to magazyny złożowe o długim cyklu napełniania i wytłaczania. Pozostałe - Mogilno i Kosakowo to kawerny, wypłukane w wysadach solnych. Magazyny tego typu pozwalają na szybkie zatłaczanie i odbiór gazu.