Litewskie problemy Orlenu – potężny szef kolei partnerem Rosjan

12 grudnia 2016, 15:47

Należące do PKN Orlen Możejki od dłuższego czasu przeżywają spore kłopoty logistyczne, co ma ogromny wpływ na kondycję finansową firmy. Są one obecnie częściowo łagodzone wysokimi marżami rafineryjnymi, co w dłuższej perspektywie nie rozwiązuje jednak zasadniczego problemu. Strona litewska rozebrała w 2008 r. tory prowadzące z zakładu do łotewskiego miasta Renge co pozwoliło zmonopolizować przewóz produktów z rafinerii Litewskim Kolejom Państwowym (Lietuvos Geležinkeliai). Tymczasem afera związana z przewoźnikiem, która właśnie wybuchła na Litwie pokazuje, że konflikt dotyczący wspomnianej rafinerii może wynikać z synergii interesów litewsko-rosyjskich na styku wielkiego biznesu, polityki oraz grup przestępczych. 

Konflikt pomiędzy Litewskimi Kolejami Państwowymi a PKN Orlen

Konflikt pomiędzy Litewskimi Kolejami Państwowymi a PKN Orlen dotyczy kwestii logistycznych związanych z Możejkami. Państwowy przewoźnik dokonując rozbiórki 20 kilometrowego odcinka torów pomiędzy zakładem i łotewskim miastem Renge znacząco zmniejszył rentowność rafinerii. Chodzi m.in. o wyrugowanie łotewskiej konkurencji z obsługi linii kolejowej, dzięki czemu strona litewska uzyskała monopol na przewozy do Możejek. W konsekwencji narzucono Orlenowi dłuższą trasę dostaw (przez terytorium litewskie, a nie łotewskie) oraz znacznie wyższe stawki przewozowe (niż np. dla firm z Białorusi). Jak należy rozumieć motywacje Litwinów biorąc pod uwagę fakt, że rafineria kontrolowana przez polski kapitał to największy pracodawca na Litwie, a rozebranie torów do Renge było mocnym ciosem w firmę ?

Litewskie Koleje Państwowe – finansowy rezerwuar klasy politycznej ?

Okazuje się, że litewskie koleje wykonały genialny w swej prostocie manewr, postanawiając poprawić własną rentowność kosztem Możejek, co najmniej przy aprobacie części klasy politycznej, mocno związanej z przewoźnikiem.

Bliskie relacje niektórych polityków (badane obecnie przez litewskich dziennikarzy  śledczych) z państwową spółką doprowadziły do ponadstandardowego wzmocnienia pozycji prezesa Lietuvos Geležinkeliai. Część komentatorów sugeruje nawet, że to on zarządzał konfliktem o linię kolejową i osobiście decydował o wysokości stawek przewozowych dla Orlenu, narzucając swoją wolę także premierowi. Afera, którą nagłaśniają obecnie tamtejsze media, może tłumaczyć dodatkowe –także pozafinansowe - motywacje przewoźnika.

Skonfliktowane z Orlenem koleje prowadzą kontrowersyjne interesy z teoretycznie wrogim mu kapitałem rosyjskim. 

Według portalu 15.min Litewskie Koleje Państwowe działając przez swoją spółkę zależną VLRD, umożliwiły przepływ milionów euro do struktur rosyjskiego Transmashholdingu. Fakt ten starano się ukryć w dokumentacji finansowej ponieważ cały proceder odbywał się z pominięciem obowiązującego prawa przetargowego.

Transmashholding to największy producent lokomotyw w Rosji. Jej właściciele, Iskander Machmudow i Andrej Bokarew, są zaliczani do grona najbogatszych ludzi na świecie. Firma nawiązała stosunki z Lietuvos Geležinkeliai przez działające na Litwie przedstawicielstwo- spółkę TMHB (według 15.min główny udziałowiec TMHB, Express Logistics Ltd, zarejestrowana jest na uchodzącej za raj podatkowy wyspie Nevis na Morzu Karaibskim. Pomimo tego, powiązania z Transmashholdingiem są w jej przypadku możliwe do wykazania).

Tyle piszą o sprawie litewskie media. Jeśli przyjrzeć się jej dokładniej to może ona tłumaczyć dlaczego Lietuvos Geležinkeliai nie było zainteresowane kompromisem z PKN Orlen (działająca na Litwie spółka Orlen Lietuva jest jednym z największych pracodawców i płatników podatków w kraju), z którym Rosjanie stoczyli w 2006 r. swoistego rodzaju bitwę o Możejki, stosując przy tym  najróżniejsze sposoby, w tym odcięcie doprowadzającego do nich ropę rurociągu (koncerny rosyjskie przegrały rywalizację z Orlen i to właśnie płocki koncern przejął ostatecznie rafinerię). Teraz okazuje się bowiem, że kooperacja litewsko-rosyjska na przestrzeni ostatnich lat była dużo szersza aniżeli wydaje się na pierwszy rzut oka i nie dotyczy jedynie Litewskich Kolei Państwowych i Transmashholdingu.

Litewsko-rosyjska sieć powiązań uderzyła w Orlen?

45% udziałów spółki TMHB, przedstawicielstwa Transmashholdingu, które umożliwiło Lietuvos Geležinkeliai prowadzenie nielegalnego procederu z pominięciem przetargów, należy do spółki Strefa. 70% udziałów Strefy posiada z kolei Boris Babicius, który jest dyrektorem generalnym Ekobany. To olbrzymia firma litewska, która zawiera kontrakty m.in. z armią Litwy i państwowymi spółkami energetycznymi (np. Litgrid), a także – co ciekawe- Orlen Lietuva.

Przykład ten pokazuje, że w nielegalny proceder były zaangażowane nie tylko Litewskie Koleje Państwowe, ale także pośrednio kluczowy menadżer litewskiej firmy działającej w obszarze bezpieczeństwa. Czy takich podmiotów –korzystających z kooperacji z Rosjanami- było więcej? Nasze źródło na Litwie twierdzi, że tak: „spółek kooperujących z TMHB i zarabiających na tym było sporo” – informuje nas tamtejszy dziennikarz śledczy. Wydaje się zatem, że trudności należących do Orlenu Możejek były w dużym stopniu pochodną układu, który objął swoimi mackami litewski biznes i Transmashholding. Rosjanie uwikłali dużą część firm z Litwy w nielegalne transakcje i dziś mogą za pomocą wiedzy o ich charakterze wpływać na działania tych podmiotów.

Pikanterii sprawie dodaje fakt, że Transmashholding kooperuje aktywnie z Rosnieftem (największą firmą paliwową w Rosji co w kontekście Orlenu nabiera dodatkowego znaczenia) np. przy okazji projektu stoczni Gwiazda. Natomiast właściciele Transmashholdingu - Andrej Bokarew i Iskander Machmudow są blisko związani z rosyjskimi strukturami mafijnymi i państwowymi. Pierwszy z nich posiada większościowe udziały koncernu Kałasznikow, który objęto zachodnimi sankcjami, wygrał przetarg na budowę składów dla rosyjskiej armii, obaj byli posądzani o pranie brudnych pieniędzy izmałowskiej grupy przestępczej – jednej z najniebezpieczniejszych w Rosji. Co ciekawe Bokarew i Machmudow prowadzą swoje interesy także w Czechach, na Węgrzech i innych krajach Europy Środkowej. To pokazuje, że podobny jak na Litwie mechanizm wywierania wpływu na lokalne spółki może funkcjonować w sporej części Europy.

Szef litewskich kolei odszedł ze stanowiska w cieniu skandalu. Przed kiloma tygodniami na Litwie odbyły się wybory parlamentarne. Zmienia się władza, na czele potężnych kolei litewskich pojawi się nowy człowiek. Czy te zmiany pomogą Orlenowi w uzyskaniu satysfakcjonującego porozumienia? Czas pokaże.

Zobacz także: Tory do rafinerii Orlenu w Możejkach nadal dzielą Polskę i Litwę

 

Energetyka24
Energetyka24
KomentarzeLiczba komentarzy: 23
Kowieńczyk
wtorek, 13 grudnia 2016, 22:51

Panie Maciążek, to Pan jeszcze niedawno stawiał się w roli eksperta twierdząc, że Polska powinna wspierać państwo litewskie budując partnerstwo strategiczne kosztem, Pana zdaniem, prorosyjskich Polaków z Wileńszczyzny. Fakty są natomiast dokładnie przeciwne, to państwo litewskie jest przeżarte rosyjską agenturą wpływu i antypolskie a Polacy tamtejsi, przez między innymi opinie takich "ekspertów", pozostawieni sami sobie wobec agresywnej lituanizacji. Dziś dowiedziałem się, że Chorwacja zablokowała rozmowy akcesyjne Serbii z UE z powodu praw swojej mniejszości. Znam dziesiątki takich i podobnych przykładów stawiania na ostrzu relacji dwustronnych po to by bronić rodaków w całej Europie, a jest jeden tylko wyjątek, którym od 27 lat jest Polska dogadująca się, budująca partnerstwo strategiczne, bezwarunkowo wspierająca Ukraińców, Litwinów i Białorusinów i nie domagająca się niczego w zamian dla tamtejszych Polaków. Co najwyżej organizacje społeczne wyślą im paczki świąteczne a państwo da bezwartościową "Kartę Polaka". Gadanie o partnerstwie strategicznym i wspólnym zagrożeniu to tylko słowa nigdy nie zweryfikowane w praktyce. Praktyka zaś z XX w. nasuwa dokładnie przeciwne wnioski bowiem za każdym razem, gdy ze wschodu szło na Polskę uderzenie nowa Litwa stawała przeciw Polsce (1920, 1939), a Ukraińcy znów zawsze chcieli budować swoje państwo z zachodnim wrogiem Polski (traktat brzeski 1918, 1939-).

wqq
poniedziałek, 12 grudnia 2016, 21:49

No cóż , zakup Możejek to pomysł Lecha Kaczyńskiego powodowany wyrugowaniem Rosjan z Litwy w tak strategicznym biznesie. Niestety Litwini to nacja wroga Polsce i nie docenili gestu naszego Prezydenta i NASZYCH pieniędzy. Straty na Litwie muszą zostać pokryte marżą w Polsce - proste. Może już czas zwinąć ten parasol ochronny , zdemontować rafinerię i zostawić ten rynek na pastwę Rosjan .Mam nadzieję że już nikomu nie przyjdzie do głowy wiązanie się jakimś mostami energetycznymi z tymi ludźmi .Wspólna brygada Pol - Lit- Ukr powinna pozostać tylko w sferze deklaratywnej a dalsze działania czy to gospodarcze czy wojskowe raczej wygaszane bo z tymi Żmudzinami interesów się nie zrobi .To państwo to jakaś fałszywa flaga - prawdziwa Litwa i Litwini to obecna Białoruś .

jang
środa, 14 grudnia 2016, 12:43

Możejki Orlenowi potrzebne jak księdzu dziecko..Durne opowieści "ekspertów" klasy puszka-coli i parówki o zalewie tanim paliwem Warmii i Mazur oraz podobne im gaworzenie polityków wpędziły nas podatnków i ułożona firmę w stałe problemy..

skipper
wtorek, 13 grudnia 2016, 14:27

Posłużę się wypowiedzią eksperta rynku paliwowego Pana Szczęśniaka na temat Możejek i biznesu jaki zrobiła Polska za rządów Prezesów Fermy Drobiu,,Rachunek jest prosty. Orlen wydał na: zakup rafinerii - 2,8 miliarda dolarów inwestycje w rafinerii - 0,93 miliarda dolarów pożyczkę - 0,5 miliarda dolarów Orlen uzyskał z Możejek - 0,61 mld $ (EBITDA 2007-2013) Wynik: 3,62 miliarda $ = 11 miliardów złotych 11 miliardów złotych? Cóż to jest! To jedynie 300 złotych na każdego Polaka. Ot, po prostu zrzutka na bezpieczeństwo energetyczne. Czy za takie chwile potęgi nie warto zapłacić? Orlen-Możejki-dziennik2006-12-16.jpg Bez komentarza

Drzewica
środa, 14 grudnia 2016, 17:01

Pamiętam opowieści starszych ludzi o czasach II wojny światowej, a w nich ponure wspomnienia o złych Litwinach kolaborujących z najeźdźcą, okrutnych i bezwzględnych dla Polaków, te ich postawy wracają!

Tweets Energetyka24