El Niño wciąż się rozpędza. Za nami drugi najcieplejszy wrzesień

Wrzesień 2026 r. był drugim najcieplejszym wrześniem w historii pomiarów i drugim miesiącem z rzędu, gdy średnia globalna temperatura przekroczyła próg 1,5°C ocieplenia – przekazał Copernicus Climate Change Service (C3S). W ubiegłym miesiącu został pobity rekord średniej temperatury powierzchni morza dla września. Według prognozy Światowej Organizacji Meteorologicznej (WMO) zjawisko El Niño wciąż będzie się nasilać i może okazać się najsilniejszym w historii globalnych obserwacji.

Wysokie temperatury nie opuściły Europy

Średnia globalna temperatura we wrześniu tego roku wyniosła 16,27°C – to o 0,82°C więcej niż średnia z lat 1991-2020 i o 1,63°C więcej niż średnia z czasów przedprzemysłowych, czyli lat 1850-1900. Tym samym był to drugi najcieplejszy wrzesień w historii pomiarów. Cieplejszy był tylko wrzesień 2023 r., o zaledwie 0,11°C. Ponadto po raz pierwszy od listopada 2025 r. temperatury przez dwa miesiące z rzędu przekraczały poziom sprzed rewolucji przemysłowej o ponad 1,5°C.

W Europie był to trzeci najcieplejszy wrzesień w zbiorze danych ERA5 gromadzonych od 1940 r. Średnia temperatura wyniosła 16,26°C i była wyższa o 1,54°C od średniej z lat 1991-2020. W większości Europy panowały temperatury wyższe od średniej, ale najbardziej widoczne było to wciąż w Europie Zachodniej, gdzie był to najcieplejszy wrzesień, na równi z wrześniem 2023 r. Susza wciąż panowała w dużej części Europy. Na niektórych odcinkach Renu, Dunaju i Wisły oraz w systemie rzecznym Garonny i rzeki Dordogne odnotowano rekordowo niskie przepływy we wrześniu.

Wrzesień był drugim najcieplejszym wrześniem w historii pomiarów na świecie, a po ekstremalnym lecie w części Europy ponownie wystąpiły wyjątkowo wysokie temperatury. Rozpoczęła się kolejna seria miesięcy z przekroczeniem progu 1,5°C. Ponieważ już silne zjawisko El Niño nadal przybiera na sile, seria ta prawdopodobnie potrwa również w 2027 r. Przekroczenie długoterminowego limitu określonego w Porozumieniu Paryskim jest tylko kwestią czasu. Wciąż jednak od nas zależy, o ile temperatury przekroczą ten limit i jak długo pozostaną powyżej niego. Dane programu Copernicus, które pomagają podjąć tę decyzję, są bezpłatne i dostępne dla wszystkich.
Carlo Buontempo, dyrektor Copernicus Climate Change Service

To może być rekordowe El Niño

W ubiegłym miesiącu odnotowano rekordową średnią temperaturę powierzchni morza (SST) dla września dla oceanów poza strefą podbiegunową (60°S–60°N). Wyniosła ona 21,05°C. Poprzedni rekord ustanowiono we wrześniu 2023 r., gdy również trwało zjawisko El Niño. SST wyniosła wówczas 20,92°C.

W regionie Niño 3.4, obszarze wskaźnikowym Oceanu Spokojnego, wykorzystywanym do monitorowania tego zjawiska, średnia temperatura powierzchni morza osiągnęła rekordowy poziom 29,70°C i była znacznie wyższa niż podczas poprzednich silnych epizodów El Niño z lat 1982/1983, 1997/1998 czy 2015/2016.

Według prognoz WMO temperatury powierzchni morza w centralnej i wschodniej części tropikalnego Pacyfiku wzrosną do rekordowych poziomów w okresie od października do grudnia 2026 r. Prawdopodobnie przyniesie to temperatury powyżej średniej w dużej części planety i zmieni wzorce opadów, zwiększając ryzyko suszy i powodzi w różnych regionach. Prognoza WMO opiera się na konsensusie trzynastu ośrodków krajowych i międzynarodowych, zbierających dane z boi oceanicznych, satelitów i radiosond.

Anomalie temperatury powierzchni morza w środkowo-wschodnim równikowym Pacyfiku, regionie będącym centrum zjawiska El Niño, są mierzone za pomocą powszechnie stosowanego wskaźnika Niño 3.4. Wskaźnik ten znacząco wzrósł ze średniej +1,6°C powyżej normy w czerwcu 2026 r. do +2,5°C powyżej normy w sierpniu. Prognozuje się, że w okresie październik-listopad-grudzień średnia sezonowa anomalia temperatury powierzchni morza Niño 3.4 osiągnie około +3,7°C, osiągając szczyt około grudnia. Jest to najwyższa wartość od rozpoczęcia obserwacji i jest wyższa niż poprzedni rekord wynoszący +2,6°C z okresu listopad 2015-styczeń 2016 r.
WMO, komunikat prasowy 8.10.2026 r.

El Niño jest mocno zakorzenione i szybko się wzmacnia. Prognozy WMO wskazują na niemal stuprocentowe prawdopodobieństwo, że utrzyma się do lutego 2027 roku, potencjalnie będąc jednym z najsilniejszych od co najmniej 1950 roku. (...) El Niño nie dodaje planecie nowego ciepła. Uwalnia ciepło, które ocean już magazynował pod powierzchnią – dlatego silne zjawisko tak często staje się jednym z najgorętszych lat w pomiarach (jak w 2024 roku). Ocean, z którego pobiera ciepło, jest najcieplejszy, jaki kiedykolwiek mierzyliśmy. Po prostu jest więcej ciepła do uwolnienia.
Celest Saulo, Sekretarka Generalna WMO

Choć w Arktyce wrześniowy zasięg lodu morskiego był dopiero 16. najniższym w historii dla września i na 14. miejscu, jeśli chodzi o roczne minimum letnie, to wokół Antarktydy zasięg we wrześniu był już trzecim najniższym odnotowanym dla tego miesiąca. Niższy zasięg odnotowano tylko w roku 2023 i 2024.