Pompy ciepła kontra gaz, pellet i węgiel. Kto płaci najwięcej?

Z wydatków na ogrzewanie pompą ciepła zadowolonych jest około 60 proc. użytkowników tych urządzeń – wynika z badania PAS. Niewiele mniej pozytywnych ocen wystawili właściciele kotłów na drewno i węgiel – 58 proc. W przypadku kotłów pelletowych zadowolenie z wysokości rachunków w minionym sezonie grzewczym zadeklarowało 47 proc. respondentów, a wśród użytkowników kotłów gazowych – 46 proc.

”Okazało się, że największą satysfakcję z kosztów ogrzewania deklarują użytkownicy pomp ciepła oraz kotłów na drewno i węgiel. Mniej zadowoleni są natomiast właściciele kotłów gazowych i pelletowych” – komentuje Piotr Siergiej, rzecznik prasowy Polskiego Alarmu Smogowego.

Jak podkreśla, wyniki badania pokazują, że określenie „rachunki grozy” używane często w odniesieniu do pomp ciepła nie znajdują potwierdzenia w doświadczeniach większości użytkowników.

”Przy odpowiednio przygotowanym budynku urządzenia te zapewniają wysoki poziom satysfakcji zarówno pod względem kosztów, jak i komfortu użytkowania” – wskazuje Piotr Siergiej.

Koszty ogrzewania inne, niż sugerują stereotypy

Z badania PAS wynika jednocześnie, że mieszkańcy domów jednorodzinnych generalnie dobrze oceniają swoje źródła ogrzewania. Zadowolenie zadeklarowało 78 proc. właścicieli kotłów węglowych, 76 proc. użytkowników kotłów pelletowych, 75 proc. osób korzystających z ogrzewania gazowego oraz 74 proc. właścicieli pomp ciepła.

Pod względem samych kosztów ogrzewania różnice między poszczególnymi źródłami ciepła również nie są tak duże, jak często się wydaje.

Najniższe deklarowane wydatki dotyczą użytkowników kotłów na drewno i węgiel – średnio 4318 zł rocznie. W przypadku pomp ciepła jest to około 5055 zł. Ogrzewanie kotłem gazowym w sezonie grzewczym to średnio około 5644 zł, a kotłem pelletowych blisko 6080 zł. Autorzy badania zwracają jednak uwagę, że w grupie użytkowników kotłów na drewno i węgiel część gospodarstw korzysta z własnego lub bardzo taniego opału, co może znacząco obniżać rzeczywiste koszty.

Podobne zależności widać w najzimniejszym miesiącu sezonu grzewczego. W styczniu 2026 r. średni koszt ogrzewania pompą ciepła wyniósł 1361 zł, a kotłem na drewno i węgiel – 1338 zł. Użytkownicy kotłów gazowych zapłacili średnio 1454 zł, natomiast najwyższe rachunki odnotowano w przypadku kotłów pelletowych – 1563 zł.

Wszystkie źródła ciepła są skutecznie

Wysokie oceny uzyskały także wszystkie analizowane źródła ciepła pod względem skuteczności ogrzewania budynków. Nieznacznie lepiej oceniano systemy oparte na paliwach stałych. Zadowolenie z możliwości ogrzania domu zadeklarowało 85 proc. użytkowników kotłów węglowych, 82 proc. użytkowników kotłów pelletowych, 80 proc. właścicieli kotłów gazowych oraz 78 proc. użytkowników pomp ciepła.

Autorzy badania sprawdzili też, jak mieszkańcy oceniają wpływ kosztów ogrzewania na swoje finanse. Najlepiej wypadli użytkownicy pomp ciepła – 25 proc. z nich wskazało, że wydatki na ogrzewanie nie były w ostatnim sezonie istotnym obciążeniem dla domowego budżetu.

Jednocześnie 17 proc. właścicieli pomp ciepła uznało koszty ogrzewania za bardzo duże obciążenie. Dla porównania taką odpowiedź wskazało 25 proc. użytkowników kotłów gazowych oraz kotłów na drewno i węgiel, a także 28 proc. właścicieli kotłów pelletowych.

Standard energetyczny ma kluczowe znaczenie

Badanie potwierdza, że efektywność pomp ciepła jest mocno związana ze stanem technicznym budynku. W nieocieplonych domach 51 proc. użytkowników pomp ciepła deklarowało problemy z komfortem cieplnym podczas ostatniej zimy. W budynkach ocieplonych odsetek ten wyniósł 14 proc.

Odpowiednia termomodernizacja jest więc jednym z najważniejszych warunków skutecznego działania pomp ciepła. Urządzenie zamontowane w budynku o niskiej efektywności energetycznej może nie zapewnić oczekiwanego komfortu i wiązać się z wyższymi kosztami użytkowania.

Z kolei brak odpowiedniej izolacji ścian dotyczy części budynków wykorzystujących niskoemisyjne źródła ciepła. Ta sytuacja objęła blisko 10 proc. ankietowanych. W przypadku domów ogrzewanych kotłami pelletowymi odsetek ten wynosi 20 proc., a w przypadku kotłów węglowych – 30 proc

Najtrudniejsza sytuacja techniczna dotyczy jednak budynków wykorzystujących kotły węglowe. Są to często starsze obiekty wyposażone w mniej efektywne urządzenia grzewcze, z problemami takimi jak zawilgocenie ścian, nieszczelna stolarka okienna i drzwiowa czy niewystarczająca izolacja.

Z kolei domy ogrzewane pompami ciepła są przeciętnie najmłodsze i znajdują się w najlepszym stanie technicznym.

”Rozpowszechniona narracja o nieopłacalności pomp ciepła nie znajduje potwierdzenia w wynikach badania. W dobrze ocieplonych domach jest to jedno z najtańszych i jednocześnie najwygodniejszych źródeł ciepła, co przekłada się na wysoki poziom satysfakcji użytkowników. Z kolei dobre oceny kotłów na paliwa stałe mogą wynikać nie tylko z kosztów ogrzewania, ale również z przywiązania do znanych rozwiązań i obaw przed zmianą. To właśnie do tej grupy powinny być kierowane działania informacyjne oraz skutecznie działające programy wsparcia” – podsumowuje Piotr Siergiej.