Polacy gubią się w informacjach o energetyce. Nowy raport pokazuje skalę problemu

Przedstawione opracowanie „Dezorientacja klimatyczna. Polki i Polacy wobec dezinformacji klimatycznej i energetycznej w internecie” wskazuje, że rosnącej świadomości zmian klimatu towarzyszy niepewność dotycząca energetyki i polityki klimatycznej. W zależności od pytania od 19 do 43 proc. uczestników badania nie potrafiło zająć stanowiska.

Mity o wiatrakach

Przykładem są przekonania dotyczące turbin wiatrowych. 17 proc. respondentów uznało za prawdziwe błędne twierdzenie o emitowaniu przez nie szkodliwych infradźwięków, a 42 proc. nie umiało go ocenić. Według autorów raportu niepewność częściej występuje wśród osób z niższym wykształceniem oraz bez określonych preferencji politycznych. Socjolożka dr Justyna Orłowska z ISP zwróciła uwagę, że badani coraz lepiej rozpoznają podstawowe fakty dotyczące zmian klimatu, jednak wysoki udział niezdecydowanych odpowiedzi świadczy jej zdaniem o skuteczności dezinformacji.

Najczęściej wiedzę o klimacie i energetyce respondenci czerpią z mediów społecznościowych, które wskazało 38 proc. ankietowanych. Z portali informacyjnych korzysta 37 proc., z wyszukiwarek 33 proc., a po publikacje i raporty naukowe sięga 22 proc.

Jednocześnie to media społecznościowe są najczęściej postrzegane jako miejsce rozpowszechniania dezinformacji klimatycznej. Wskazało je 54 proc. badanych, podczas gdy portale informacyjne wymieniło 31 proc., a narzędzia sztucznej inteligencji 26 proc. Odpowiedzialność za szerzenie fałszywych przekazów respondenci najczęściej przypisywali politykom, których wskazało 46 proc. Z kolei 36 proc. wymieniło zagranicznych trolli, co oznacza wzrost o 20 punktów procentowych wobec 2022 r. Na youtuberów i influencerów wskazało 23 proc.

Ponad jedna trzecia Polaków nie sprawdza informacji

Po zetknięciu się z nową wiadomością o klimacie lub energetyce 36 proc. ankietowanych nie podejmuje żadnej próby jej sprawdzenia, a 30 proc. weryfikuje źródło. Zarazem 55 proc. deklaruje, że w ogóle nie przekazuje takich treści dalej.

Swoje umiejętności przeciwdziałania dezinformacji dobrze lub bardzo dobrze oceniło 38 proc. respondentów, natomiast 42 proc. uznało je za przeciętne. Najchętniej badani uczyliby się rozpoznawania fałszywych informacji od naukowców i instytucji naukowych, wskazanych przez 33 proc., oraz organizacji weryfikujących fakty, które wybrało 18 proc. Jedna czwarta nie potrafiła wskazać odpowiedniego źródła takiej wiedzy. Badanie przeprowadzono w lipcu 2026 r. wśród tysiąca osób z całej Polski.