Miliardy z KPO popłyną do energetyki. Najwięcej środków trafiło do Taurona

Fundusz Wsparcia Energetyki (FWE) miał odpowiedzieć na jeden z największych problemów polskiej transformacji: brak wystarczająco mocnych i nowoczesnych sieci. Z programu finansowanego z KPO nie sfinansowano jednego flagowego projektu, lecz szeroki pakiet inwestycji obejmujących przesył, dystrybucję, OZE i poprawę efektywności energetycznej. BGK poinformował, że cała dostępna pula, czyli 67,2 mld zł, została już zakontraktowana.

Mamy dzisiaj dużą przyjemność podsumować jeden z największych funduszy, to jest Funduszu Wsparcia Energetyki, na który łącznie mieliśmy jako BGK do zagospodarowania w postaci instrumentów pożyczkowych 67,2 mld zł.
powiedziała Marta Postuła, pierwsza wiceprezes zarządu Banku Gospodarstwa Krajowego, podczas konferencji prasowej

Apetyt był większy niż pula

Pierwsza umowa pożyczkowa w ramach funduszu została podpisana w grudniu 2024 r. z Tauronem Polska Energia. Ostatnia, również z grupą Tauron, została zawarta w maju 2026 r. Oznacza to, że BGK w ciągu około półtora roku zamknął kontraktację jednego z kluczowych komponentów KPO dla sektora energetycznego.

Marta Postuła podkreśliła, że pierwotnie fundusz miał dysponować kwotą 70,2 mld zł, ale po aktualizacji KPO jego pula została zmniejszona do 67,2 mld zł. Jak zaznaczyła, nie była to konsekwencja braku zainteresowania po stronie spółek ani problemów z wykorzystaniem środków. „To nie wynikało ani z braku zapotrzebowania, ani z braku czasu” – powiedziała. Według BGK decyzja miała związek m.in. z dostępnością finansowania części inwestycji przez banki komercyjne.

Skala zapotrzebowania była znacznie większa niż dostępna pula. Jak wskazała wiceprezeska BGK, same wnioski dotyczące modernizacji irozbudowy sieci energetycznych opiewały na ponad 150 mld zł. Dlatego BGK zdecydował się na proporcjonalny podział środków między beneficjentów. Chodziło o to, aby preferencyjne finansowanie nie trafiło wyłącznie do kilku największych projektów, lecz wsparło transformację sieci w różnych częściach kraju.

Największym beneficjentem funduszu został Tauron. Grupa otrzymała 15,9 mld zł na inwestycje sieciowe oraz około 0,5 mld zł na projekty OZE.

Nasz udział w wykorzystaniu środków z funduszu to blisko jedna czwarta, więc widać, że jesteśmy największym beneficjentem tych środków w kraju.
powiedział Krzysztof Surma, wiceprezes zarządu Taurona ds. finansów

Krzysztof Surma wskazał, że pieniądze z KPO wpisują się w strategię inwestycyjną grupy do 2035 r. Tauron planuje przeznaczyć na inwestycje 100 mld zł, z czego około 90 proc. ma trafić na dwa obszary: dystrybucję i odnawialne źródła energii. „Postanowiliśmy wydać w perspektywie do 2035 roku 100 mld zł. 90 proc. z tego to dystrybucja i OZE, odpowiednio 60 proc. na dystrybucję i 30 proc. na OZE” – mówił.

Na liście dużych beneficjentów znalazły się także Polskie Sieci Elektroenergetyczne, które podpisały umowę na 12 mld zł. Dla PSE była to pierwsza umowa pożyczkowa w historii spółki. Energa Operator otrzymała 9,4 mld zł, Enea 10,3 mld zł, a PGE 10,8 mld zł dla spółki matki. W części sieciowej wskazano także 2,9 mld zł dla podmiotu związanego z energetyką kolejową.

Sieci energetyczne w potrzebie

Największa część FWE została skierowana właśnie na sieci. Według danych przedstawionych przez BGK efektem inwestycji ma być budowa ponad 87 tys. km nowych linii energetycznych oraz modernizacja około 60 tys. km istniejących linii. Łącznie daje to około 147 tys. km infrastruktury sieciowej objętej inwestycjami. Fundusz ma również wesprzeć budowę 8,6 GW nowych odnawialnych źródeł energii oraz przyczynić się do redukcji rocznego zużycia energii o około 25 TWh. Według BGK odpowiada to mniej więcej 14 proc. średniorocznego zapotrzebowania na energię elektryczną w Polsce.

Wiceprezeska BGK zwróciła uwagę, że z zakontraktowanej kwoty około 10 mld zł zostało już uruchomione. „To nie są tylko umowy pożyczki na 20 lat. One już pracują dla gospodarki, co świadczy o dużej dojrzałości podmiotów, z którymi podpisywaliśmy umowy” – powiedziała.

Preferencyjne warunki finansowania mają znaczenie nie tylko dla samych spółek energetycznych, ale także dla odbiorców energii. W przypadku Taurona pożyczka na sieci została udzielona na 25 lat przy stałym oprocentowaniu 0,5 proc. rocznie. Surma podkreślił, że tak tanie finansowanie pozwala ograniczyć koszt inwestycji sieciowych, a w konsekwencji może łagodzić presję na taryfy dystrybucyjne.

BGK podkreśla, że FWE jest tylko częścią szerszego pakietu finansowania transformacji. Bank przypomina, że w ramach KPO w 100 proc. zakontraktowano także środki na offshore w wysokości blisko 10 mld zł, projekty gazowe o wartości 2,2 mld zł oraz elektrolizery za 2,1 mld zł. W programie zielonej transformacji miast z puli 14,7 mld zł podpisano już umowy na 11,5 mld zł.

Wiceprezes BGK zaznaczyła, że kolejne źródła finansowania będą potrzebne, bo potrzeby inwestycyjne sektora są znacznie większe niż środki dostępne w obecnym funduszu.

Wiemy z rozmów z Komisją Europejską, że w ramach nowej perspektywy finansowej transformacja sieci energetycznej, ze względu na podniesienie konkurencyjności gospodarki europejskiej i budowanie odporności, jest traktowana priorytetowo.
powiedziała Marta Postuła

W przyszłych instrumentach mogą pojawić się zarówno preferencyjne pożyczki, jak i ograniczony komponent grantowy. BGK liczy także na udział w finansowaniu projektów związanych z bezpieczeństwem i odpornością infrastruktury krytycznej, w tym w ramach Funduszu Bezpieczeństwa i Obronności.