Państwa europejskie wydały już ponad 10 mld euro z budżetów na łagodzenie skutków kryzysu energetycznego wywołanego wojną USA i Izraela z Iranem – wynika z raportu think tanku Bruegel: Bruegel  2026 European Energy Crisis Fiscal Response Tracker. Tylko niewielka część środków jest przeznaczana na zmiany strukturalne, większość to bieżące wsparcie obywateli. Najczęstszym rozwiązaniem są obniżki podatków.

Kto jak wydaje

Rządy państw europejskich przeznaczyły łącznie prawie 10,46 mld euro na łagodzenie skutków tej wojny w zakresie rachunków za energię. Najwięcej wydały Hiszpania (niemal połowa kwoty, prawie 5 mld euro) oraz Niemcy. Biorąc pod uwagę udział wydatków w PKB kraju, największy koszt poniosły Hiszpania, Bułgaria, Grecja i Irlandia. Polska wydała niecałe 400 mln euro, czyli 1,6 mld zł. To koszt wynikający z obniżki VAT i akcyzy na paliwa przez miesiąc podany przez rząd.

Jak dotąd prawie 80 proc. całej kwoty (8,3 mld euro) stanowią środki nieprzeznaczone na konkretny cel – czyli przede wszystkim obniżki podatków nieukierunkowane na konkretną grupę docelową – np. osoby o niższych dochodach. To wbrew zaleceniom m.in. Komisji Europejskiej (znanymi z planu AccelerateEU ) czy Europejskiego Banku Centralnego.

„Chociaż obniżki te są atrakcyjne politycznie, są one kosztowne z fiskalnego punktu widzenia, słabo ukierunkowane i, co najważniejsze, osłabiają motywację do oszczędzania energii” – skomentował Alexander Roth, współautor opracowania.

Okazja do odejścia od paliw kopalnych

Tylko cztery państwa wprowadziły środki skierowane konkretnie do gospodarstw domowych. Jedynie niewielka część wszystkich środków została przeznaczona na wsparcie tych w trudnej sytuacji oraz na wspieranie zmian strukturalnych, takich jak wsparcie inwestycji w elektryfikację czy odejście od paliw kopalnych, co pomogłoby długotrwale uodpornić się na tego typu kryzysy.

Obecny kryzys podniesie rachunki za energię w Europie i zaszkodzi jej perspektywom gospodarczym. Rządy europejskie powinny wykorzystać kryzys jako katalizator zmian strukturalnych, przeznaczając środki publiczne na działania, które umożliwią i przyspieszą odchodzenie UE od paliw kopalnych.
Alexander Roth, Bruegel

Analitycy think tanku zastrzegli, że w analizie wzięli pod uwagę tylko rozwiązania z jasno określonym budżetem lub ogłoszoną kwotą. Kwoty w walutach lokalnych przeliczono na euro na podstawie kursu wymiany EBC z dnia 15 kwietnia 2026 r.