Sześć polskich firm zawarło porozumienie. Chodzi o rozwój atomu

Porozumienie podpisano podczas otwarcia konferencji „Atomowe szanse”, zorganizowanej w środę w Gdańsku przez Polskie Elektrownie Jądrowe (PEJ).Dokument sygnowali przedstawiciele spółek, które przechodzą koordynowany przez PEJ proces dostosowywania do standardu branży jądrowej NQA-1: Mostostal Kraków, Mostostal Kielce, Mostostal Siedlce, Energomontaż-Północ Gdynia, FAMAK oraz ZKS Ferrum.

Kluczowi dostawcy

„Nasza współpraca będzie dotyczyć wymiany technicznej myśli, technologii. Będziemy się konsultować w zakresie zasobów ludzkich i inwestycji niezbędnych w naszych zakładach. To porozumienie nadaje współpracy polskiego przemysłu nowej dynamiki” – powiedział Paweł Śmigla z Mostostalu Kraków.

Dodał, że firmy zamierzają startować w postępowaniach ofertowych. „Będziemy składać wyceny na moduły, nad którymi pracujemy” – zaznaczył. Jak wskazał, proces certyfikacji przebiega „w sposób prawidłowy, efektywny”. „Kończymy drugą fazę, czekamy na fazę trzecią” – mówił.

Prezes Westinghouse Polska Mirosław Kowalik przypomniał, że firmy te zostały wyłonione 9 kwietnia 2024 r. po audytach jako potencjalni dostawcy kluczowych komponentów dla reaktora AP1000.

Ta współpraca, wymiana wiedzy, wymiana know-how, w jaki sposób zostać kwalifikowanym dostawcą reaktorów AP1000, sprawdzonych reaktorów na całym świecie, jest istotna.
Mirosław Kowalik, Westinghouse Polska

Dodał, że uzyskanie kwalifikacji może trwać „dwa, czasami trzy, cztery lata”, jednak – jak zaznaczył – „Westinghouse ocenił Polskę jako istotny rynek z punktu widzenia kadr i potencjału przemysłowego”.

Prezes PEJ Marek Woszczyk mówił na otwarciu konferencji, że projekt budowy elektrowni jądrowej na Pomorzu znajduje się „za punktem zwrotnym” i „nie ma od niego odwrotu”.

Jak poinformował, PEJ zawarły już ponad 400 kontraktów z polskimi firmami, z czego blisko 100 to przedsiębiorstwa z Pomorza.

Przekazaliśmy zlecenia na kwotę przekraczającą 300 milionów złotych. W skali całego projektu 200 miliardów to na razie kropla. Natomiast dopiero wchodzimy w fazę realnej budowy. Jesteśmy po pierwszej fazie prac przygotowawczych.
Marek Woszczyk, PEJ

Podkreślił przy tym, że inwestycja realizowana jest zgodnie z harmonogramem, a jednym z jej celów strategicznych jest maksymalizacja udziału tzw. local content.

Globalny łańcuch dla atomu

Wiceminister energii i pełnomocnik rządu ds. strategicznej infrastruktury energetycznej Wojciech Wrochna wskazał, że przełomem były decyzje rządu i Komisji Europejskiej w sprawie modelu finansowania.

Mamy zabezpieczone środki w budżecie państwa i zatwierdzony model finansowania. To powoduje, że ta inwestycja jest bankowalna.
Wojciech Wrochna, ME

Dodał, że dla polskich firm udział w projekcie to także szansa wejścia do globalnego łańcucha dostaw sektora jądrowego.

Wojewoda pomorska Beata Rutkiewicz zwróciła uwagę na rosnące zainteresowanie lokalnych przedsiębiorców inwestycją. Jak zaznaczyła, początkowo dominowały rozmowy o bezpieczeństwie i wyzwaniach administracyjnych, dziś firmy coraz częściej pytają o konkretne możliwości współpracy.

Należąca w 100 proc. do Skarbu Państwa spółka PEJ jest inwestorem i przyszłym operatorem powstającej na Pomorzu pierwszej elektrowni jądrowej w Polsce. Elektrownia w gminie Choczewo ma mieć trzy bloki w technologii AP1000 Westinghouse. Wykonawcą będzie konsorcjum Westinghouse-Bechtel. Wylanie tzw. pierwszego betonu jądrowego planowane jest na 2028 r., a rozpoczęcie komercyjnej pracy pierwszego bloku ma nastąpić w 2036 r.

Projekt elektrowni jądrowej jest obecnie w fazie prac przygotowawczych oraz zaawansowanego projektowania. Równocześnie trwają negocjacje umowy EPC z konsorcjum Westinghouse–Bechtel, a spółka PEJ przygotowuje dokumentację potrzebną do złożenia do Państwowej Agencji Atomistyki wniosku o zezwolenie na budowę.