Unia daje zielone światło dla KGHM. Miliardowe inwestycje na szybkiej ścieżce

Co to oznacza? Polskie inwestycje, o łącznej wartości ponad 9,5 mld zł, będą miały zapewnione priorytetowe traktowanie przy wydawaniu zgód administracyjnych i środowiskowych, a także uzyskają łatwiejszy dostęp do unijnego i państwowego finansowania.

Ważne projekty z ważnym wsparciem

”Decyzja Komisji Europejskiej potwierdza, że projekty KGHM mają fundamentalne znaczenie dla bezpieczeństwa Europy. Zagwarantowanie stabilnego dostępu do miedzi warunkuje rozwój wielu gałęzi gospodarki, od energetyki po nowe technologie. Zrównoważona eksploatacja zasobów naturalnych oraz nowoczesne metody recyklingu, to optymalny sposób na wzmacnianie niezależności surowcowej, a tym samym perspektyw rozwoju i odporności europejskiej gospodarki” – mówi cytowany w komunikacie spółki prezes KGHM Polska Miedź, Remigiusz Paszkiewicz.

Jak poinformowano, projekt udostępnienia i eksploatacji złoża Retków-Grodziszcze obejmuje budowę szybu „Retków” wraz z niezbędną infrastrukturą towarzyszącą. To jeden z trzech szybów górniczych, których budowa została zainicjowana w 2025 roku.

W perspektywie do 2055 roku przedsięwzięcie ma umożliwić wydobycie ponad 100 mln ton rudy polimetalicznej, zawierającej blisko 1,5 mln ton miedzi oraz ponad 5 tys. ton srebra.

Z kolei projekt Zintegrowanej Huty Recyklingowej Legnica obejmuje zaprojektowanie i uruchomienie instalacji do przetopu złomów zawierających od 15-60 proc. miedzi, a także metale towarzyszące, w tym nikiel.

Zakładana roczna produkcja huty po zakończeniu inwestycji wyniesie około 135 tys. ton miedzi elektrolitycznej oraz 250 ton niklu.

Projekty strategiczne to inwestycje, które wnoszą istotny wkład w bezpieczeństwo surowcowe UE, pomagają w dywersyfikacji źródeł zaopatrzenia czy eliminują dominujących dostawców. Co ciekawe, w oficjalnym komunikacie UE na ten temat bezpośrednio wymieniono Chiny jako przykład.

Dlaczego wpisanie dwóch projektów KGHM na listę KE jest tak ważne? Ponieważ dzięki temu zgody administracyjne i środowiskowe dla tych projektów uzyskują status priorytetu narodowego i unijnego, a inwestycje otrzymają łatwiejszy, szybszy dostęp do finansowania (także unijnego np. przez Europejski Bank Inwestycyjny). Ponadto, w przypadku konfliktu interesów, decyzje będą podejmowane na korzyść dalszego procedowania wspomnianych projektów (z zastrzeżeniem braku obniżania standardów ESG).

Miedź ropą XXI wieku

Ceny miedzi na globalnych rynkach utrzymują się na bardzo wysokich poziomach już od wielu miesięcy, a inwestorzy i eksperci donoszą o stałym wzroście zapotrzebowania, przy niedostatecznej podaży z kopalń. Jak informuje KGHM szacuje się, że w latach 2020–2050 na wdrożenie rozwiązań technologicznych mających ograniczyć emisje gazów cieplarnianych w UE potrzebne będzie około 22 mln ton miedzi.

To znaczące wielkości, a biorąc pod uwagę rosnące napięcia geopolityczne, im bliżej będzie znajdować się europejska baza surowcowa – tym lepiej. Najlepiej, jeśli będzie znajdować się na Starym Kontynencie.

Oba projekty wpisują się w unijne cele, określone w Europejskim Akcie w sprawie Surowców Krytycznych (CRMA). W przypadku huty wspiera ona założenie, według którego zdolności recyklingowe w UE mają pokrywać co najmniej 25 proc. rocznego zużycia surowców strategicznych do 2030 r.

Jest to niezwykle ambitne założenie, szczególnie jeśli uświadomimy sobie, że obecnie w przypadku surowców takich jak lit czy metale ziem rzadkich, rzeczywisty wskaźnik recyklingu w UE wynosi… mniej niż 1 proc., albo nic. Jedynie w przypadku miedzi oraz aluminium posiadamy rzeczywiście skutecznie rozwinięte rynki wtórne (powyżej 20-30 proc.).

Oznacza to, że państwa członkowskie Unii rzeczywiście muszą się spieszyć, jeśli chcą odzyskać część niezależności surowcowej (tej niezbędnej do przeprowadzenia rewolucji technologicznej i tzw. zielonej transformacji). Z tego względu wśród 46 nowych projektów strategicznych UE aż 19 dedykowano wyłącznie recyklingowi, a 5 podejściu hybrydowemu.

Korzystajmy z szans

Warto w tym miejscu przejść do analizy samej listy projektów strategicznych. Wpisanie inwestycji KGHM bez wątpienia można uznać za polski sukces, jednak spośród 46 nowych projektów jedynie 3 należą do Polski (gratulacje należą się również TDM Electronics Inc. za projekt recyklingu w ramach tzw. górnictwa miejskiego (ang. urban mining), obejmującego aluminium, miedź, germanium i platynowce.

Jednak w porównaniu z innymi państwami członkowskimi, Polska wypada dość blado. Dla porównania: Finlandia uzyskała status projektów strategicznych w ramach CRMA dla 5 projektów (m.in. wydobycia kobaltu, niklu i miedzi w FinnCobalt Oy), Francja również dla 5 (m.in. przetwarzania kobaltu, manganu i niklu w ramach NEOMAT PCAM), a Niemcy aż dla 8 (m.in. projekt recyklingowy HyProMag dotyczący metali ziem rzadkich czy recyklingu i przetwarzania litu w ramach AMG Lithium).

Pokazuje to, że polskie przedsiębiorstwa nadal mają wiele do nadrobienia w zakresie wykorzystywania możliwości, jakie oferuje Bruksela. Jednak warto pamiętać, że choć są one dostępne, nikt nie wypełni wniosków zgłoszeniowych ani nie przygotuje planów inwestycyjnych za nas.

Rewolucja technologiczna i energetyczna trwa nadal, nawet przy intensywnych zawirowaniach geopolitycznych. Polska ma możliwości, aby skorzystać na dokonujących się zmianach, jednak należy pamiętać o wczesnym wykorzystywaniu szans. Inwestycje KGHM i TDM Electronics Inc. powinny być jedynie początkiem.